روسیه به ایران سیستم جنگ الکترونیک تحویل داد؟

ناوگروه های آمریکایی، مدافع اسرائیل

روز جمعه بود که طبق تصاویر ماهواره‌ای، ناوگروه ضربتی نهم نیروی دریایی آمریکا، با سرفرماندهی ناو هواپیمابر «روزولت»، به‌همراه ناوشکن‌های اسکورت آن از خلیج فارس خارج شده و به سمت شمال اقیانوس هند حرکت کردند تا در دریای عمان مستقر شوند. پس از وقایع اخیر و افزایش شدید تنش‌ها میان ایران و اسرائیل در منطقه، آمریکا اعلام کرد که از اسرائیل در برابر حمله احتمالی ایران حمایت می کند. خروج ناوگروه اعزامی از خلیج فارس و رفتن ناوگروه ضربت اعزامی به سرفرماندهی ناو روزولت در دهانه اقیانوس هند، پیچیدگی اوضاع را نشان می دهد. به نظر می رسد آمریکا قصد دارد با استقرار ناوگروه های خود در نقاطی استراتژیک، از آن ها در برابر حمله احتمالی ایران محافظت کند. 

سامانه روسی در اختیار ایران

در سوی دیگر، روز یکشنبه، برخی رسانه‌ها با استناد به نقشه پروازها در آسمان ایران، گزارش دادند که یک هواپیمای روسی با نام «ایلوشین IL-96» با محموله ای سنگین و نامشخص، در تهران به زمین نشسته است. فرود هواپیمای نظامی روسی در تهران، نگرانی آمریکا را افزایش داد. در ابتدا پیش بینی می‌شد که این هواپیما حامل سخت افزار نظامی سنگین مانند موشک است، اما این گمانه زنی‌ها چندان دقیق نبود.

به نظر می رسید این هواپیما حامل سیستم فوق مدرن «جنگ الکترونیک» باشد که قادر است تا شعاع ۳ تا ۵ هزار کیلومتری تمام رادارها را کور کند. این سامانه که در سال ۲۰۱۶ رونمایی شد، فقط در اختیار روسیه قرار دارد و بخشی از برنامه استراتژیک و راهبردی روسیه علیه ناتو به شمار می رود. سامانه روسی جنگ الکترونیک با نام «مورمانسک» یک سیستم پارازیت ارتباطی دوربرد است که به‌طور خاص برای از بین بردن ارتباطات ماهواره‌ای نظامی ناتو و ایالات متحده طراحی شده است. به گفته کارشناسان، احتمالا همین سیستم تاکنون چندبار، ارتباط پهپادهای «گلوبال هاوک» آمریکایی را بر فراز دریای سیاه و بالتیک از کار انداخته است. «دفنس بلاگ» مدعی شده که ایران سامانه‌ جنگ الکترونیک استراتژیک را از روسیه دریافت کرده و آن را در چند نقطه از کشور مستقر کرده است.

ژنرال روسی در ایران، فرمانده آمریکایی در اسرائيل

یک روز بعد ناگهان بالاترین مقام امنیتی روسیه به ایران آمد. ژنرال «سرگئی شویگو»، رئيس شورای عالی امنیت ملی روسیه، با حضور در تهران، با همتای ایرانی خود، رئیس کل ستاد نیروهای مسلح و رئیس جمهور ایران گفتگو کرد. این مقام روسی که از ژنرال های ارشد ارتش روسیه به شمار می رود، در زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین، وزیر دفاع بود. روزنامه «فیگارو»، به نقل از یک منبع غربی مدعی شد که روس‌ها و اسرائيلی ها هنوز در تعامل و ارتباط هستند. به همین دلیل، شویگو به ایران آمده تا با توجه به پاسخ ایران و متحدانش علیه اسرائیل، پیامدها را مدیریت کند. منابع دیگری مدعی شده‌اند که سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی روسیه به ایران، نشانگر حمایت کامل پوتین از ایران در حمله احتمالی به اسرائیل است.

دو مقام آمریکایی روز گذشته به وبگاه خبری «آکسیوس» گفتند که «مایکل ای کوریلا»، فرمانده سنتکام (ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا)، روز شنبه وارد منطقه غرب آسیا شده تا اقدامات لازم برای مقابله با حمله احتمالی ایران به اسرائیل را هماهنگ کند. پیش از اعلام این خبر که روز دوشنبه، فرمانده سنتکام با وزیر دفاع اسرائیل دیدار کرده است، مشخص نبود که او در کجا حضور دارد. هرچند ادعا شده که سفر کوریلا به اسرائیل از قبل برنامه ریزی شده بود، اما همزمانی حضور فرمانده سنتکام در اسرائیل و سفر دبیر شورای عالی امنیت ملی روسیه به تهران، نمی تواند کاملا اتفاقی باشد.

با این همه اینکه در دیدارهای مقام‌های امنیتی چه گذشته، پرسشی است که پاسخ به آن از حدود گمانه‌زنی فراتر نمی‌رود. یک هفته از ترور هنیه در تهران گذشته و مشخص نیست که پاسخ ایران به اسرائیل چه زمانی و چگونه خواهد بود و چه پیامدهایی برای بازیگران اثرگذار در منطقه خواهد داشت.