کارفرمایان کم‌کاری می‌کنند، کارگران تنبیه می‌شوند

کارگر که نمی‌تواند در پرداخت سهم خود از حق بیمه تعلل کند چراکه به صورت ماهانه از حقوق او، این حق بیمه کسر می‌شود. این کارفرما است که در پرداخت‌های خود تعلل دارد و سازمان تامین اجتماعی در اقدامی عحیب برای مجازات کارفرمایان، کارگران را تنبیه می‌کند.

هوشمندسازی لیست حق بیمه

۲۱ خردادماه سال جاری، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات تأمین‌اجتماعی از هوشمند شدن لیست حق بیمه در سراسر کشور خبر داد. وی اعلام کرد: «این طرح پس از اجرای آزمایشی در چند استان اجرایی می‌شود و به واسطه آن همه کارفرمایان کارگاه‌های مشمول قانون تأمین‌اجتماعی که ملزم به تنظیم و ارائه ماهانه لیست حق بیمه به سازمان تأمین‌اجتماعی هستند، باید لیست حق بیمه کارکنان کارگاه را در قالب لیست هوشمند تنظیم و به این سازمان ارسال کنند». پیشتر مطابق ماده ۳۹ قانون تأمین اجتماعی کارفرمایان به مدت یک ماه برای پرداخت حق بیمه کارکنان خود مهلت داشتند. در صورت عدم پرداخت نیز کارگران از خدمات بیمه‌ای محروم نمی‌شدند و کارفرما مجبور به پرداخت جریمه می‌شد.

کارگر حق بیمه می‌دهد، اما از خدمات بیمه‌ای استفاده نمی‌کند

براساس گزارش سازمان پزشکی قانونی، در سال ۱۴۰۲، بیش از ۲ هزار نفر بر اثر حوادث ناشی از کار جان خود را از دست داده‌اند. اگر بخواهیم به مثالی ارجاع دهیم باید بگوییم با گذشت بیش از ۹۰روز از وقوع حادثه معدن شن و ماسه شازند هنوز خبری از کشف پیکر مرحوم «آیت رضایی» آخرین کارگر جا مانده در زیر خروار‌ها خاک و سنگ نیست. جدای از حوادث کار، مطابق ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی، کارفرما مسئول پرداخت حق بیمه خود و بیمه شده به سازمان تامین اجتماعی است. کارفرما باید در زمان پرداخت مزد یا حقوق و مزایا به کارگر، سهم بیمه شده را از آن کسر کند. سپس سهم خودش را به آن اضافه کند و درنهایت مجموع سهم خود و بیمه شده را به سازمان تامین اجتماعی بپردازد. اما اقدام جدید سازمان تامین اجتماعی باعث افزودن مشکل جدیدی به مجموعه مسائل کارگران در کشور ما شده‌است. کارگران حق بیمه را می‌دهند، اما تعلل کارفرما در پرداخت سهم خود از حق بیمه باعث می‌شود آنها نتوانند از بیمه خود استفاده کنند. در این حالت کارگر برای درمان به مراکز درمانی مراجعه می‌کند، اما مبالغ غیربیمه‌ای را برای درمان خود می‌پردازد. در ماده ۳۶ قانون کار آمده است که «تاخیر کارفرما در پرداخت حق بیمه، یا عدم پرداخت آن، رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه شده نخواهد بود». در این شرایط سازمان تامین اجتماعی نه تنها به هدف خود یعنی مجازات کارفرمایان نرسیده بلکه قانون را نیز به ضرر کارگران زیر پا گذاشته است.

 
راه تنظیم درستکاری کارفرما، تنبیه کارگر نیست

«سهیلا جلودارزاده» نماینده سابق مردم تهران در ادوار مجلس به روزنامه اینترنتی فراز گفت: «وقتی بیمه قراردادی را با کارگر منعقد می‌کند، نمی‌تواند با استفاده از بخشنامه‌ها حقوق کارگر را نقض کند. باید با چنین اقداماتی برخورد حقوق شود و این اقدام بسیار نابجا و ناعادلانه است. وقتی یک کارگر در حال کار است، کارفرما وظیفه دارد که حق بیمه او را پرداخت کند. راه تنظیم درستکاری کارفرما، تنبیه کارگر نیست. وقتی که کارفرما حق بیمه را پرداخت نمی‌کند و یا در شرایطی اصلا نمی‌تواند پرداخت‌ها را انجام دهد، نباید کارگران مجازات شوند».

مکانیسم‌ها نباید به ضرر کارگران باشند

عضو شورای مرکزی خانه کارگر ادامه داد: «بیمه در صورت دریافت حق بیمه باید خدمات را ارائه دهد. از سوی دیگر در صورت عدم دریافت حق بیمه نیز باید مکانیسم‌هایی را پیش بینی کند که دریافت حق بیمه قطعی شود و تخلفی انجام نشود. اما مکانیسم‌ها نباید به ضرر کارگر تمام شود. مجازات باید با جرم تناسب داشته باشد و در این حالت کارگران اصلا جرمی مرتکب نمی‌شوند، اما مورد مجازات قرار می‌گیرند. کارگران کار خود را انجام می‌دهند و سهم حق بیمه خود را پرداخت می‌کنند. بیمه باید با کارفرمایان مذاکراتی داشته باشد تا در شرایط خاص برای کارگران چنین مشکلاتی ایجاد نشود. اگر به اصل قوانین عمل شود هیچ مشکلی پیش نمی‌آید».