امپراتور بادها

همه چیز از یک تذکر خارج از دستور شروع شد. حمید رسایی، نماینده جریان پایداری در مجلس در یک تذکر به قالیباف از آن‌چه «دور زدن قانون» می‌خواند گلایه کرد. رسایی گفت: «آقای ظریف مجلس را مسخره می‌کند و با خنده می‌گوید مجلس قرار است من را عزل کند. اگر قرار است قانون را بشکنیم به نفع مردم بشکنیم؛ به به نفع گردن‌کلفت‌ها! همین آقای ظریف قانون اقدام راهبردی مجلس یازدهم را که رهبر انقلاب آن را جزو قوانین خوب می‌داند، مسخره می‌کند. چرا قوه قضائیه اقدامی نمی‌کند؟»

قالیباف نیز در واکنش به این تذکر گفت: «انتصاب آقای ظریف حتماً غیرقانونی است و دولت خودش باید تدبیر کند». این در حالی است که هفته گذشته، قالیباف در واکنش به ارسال لایحه قانون انتصاب افراد در مشاغل حساس، پس از رای گیری درباره این اصلاحیه گفته بود: «اصل موضوع این است که این مشکل برای افرادی که سفیر جمهوری اسلامی ایران و وابستگان کشور هستند و ماموریت خارج از کشور انجام می‌دهند، وجود دارد.»

یک بام و دو هوای آقای رییس

رییس مجلس همچنین پس از انتشار پست «مهدی فضائلی»، عضو دفتر رهبری در مورد موافقت رهبری با اصلاح قانون تابعیت قهری، گفت که «در جریان این نقل قول بوده» و آن را تایید کرد. مجموع این رفتار‌ها نشان داد که قالیباف به طور کلی موافق اصلاح این قانون بوده و مخالفتی با حضور ظریف در دولت ندارد. تغییر موضع ناگهانی او، اما با رفتار چند روز پیش همخوانی ندارد. رییس مجلس در نشست مطبوعاتی عصر امروز که به فاصله چند ساعت از جلسه علنی مجلس برگزار شد، کمی از مواضع صبح خود عدول کرده و گفته انتصاب ظریف «طبق قانون فعلی» غیرقانونی است و باید منتظر اصلاحش باشد. به این ترتیب قالیباف نشان داد که حتی در طول یک صبح تا عصر هم نتوانست سر یک موضع ایستادگی کند.

حضور ظریف در دولت و پافشاری مسعود پزشکیان به حفظ ظریف در معاونت راهبردی ریاست جمهوری از ابتدا به محور اصلی مخالفت نیرو‌های جریان پایداری و چهره‌های افراطی با دولت چهاردهم تبدیل شد. توییت مهدی فضائلی، انتشار نقل قولی از رهبری در تایید اصلاح قانون انتصاب در مشاغل حساس و حمایت ظاهری رییس مجلس از اصلاح این قانون، اما دعوای اصلی به صحن علنی مجلس سرایت داد. حضور ظریف در دولت حالا به بهانه‌ای برای جدال میان نیرو‌های جریان پایداری و قالیباف تبدیل شده است.

قالیباف حس می‌کند رودست خورده؟!

برخی از چهره‌های سیاسی چرخش یک‌باره قالیباف را چنین تحلیل کرده‌اند که شاید رییس مجلس گمان می‌کند که آن‌قدر که به دولت پزشکیان امتیاز داده، از آن امتیاز نگرفته و ضربه امروز به ظریف در صحن علنی مجلس شاید رخنمون یک شطرنج سیاسی باشد. عده‌ای نیز در شبکه‌های اجتماعی نوشته‌اند که رفتار واکنشی قالیباف علیه یک انتصاب حساس در دولت به دلیل برکناری یکی از نزدیکانش از مدیرعاملی صندوق بازنشستگی کشور بوده است.

از سوی دیگر، پس از پررنگ‌تر شدن احتمال حضور محمدجواد ظریف در مذاکرات آتی ایران با اروپا، فشار نمایندگان افراطی مجلس به قالیباف برای عدم موافقت با اصلاح قانون انتصاب در مشاغل حساس و برکناری ظریف از معاونت راهبردی ریاست جمهوری افزایش یافته است. قالیباف، با فشار جریان پایداری حالا به ابزاری برای حمله به دولت نورسیده‌ی مسعود پزشکیان شده است. به عبارت دیگر، تلافی جریان افراطی در کشور از ظریف از دو جنبه تاریخی موضوعیت دارد: یک-ظریف یکی از مهره‌های اصلی دولت حسن رحانی و ستون اجرایی امضای برجام بود دو-ظریف یکی از برجسته‌ترین عوامل پیروزی پزشکیان یا شکست سعید جلیلی در انتخابات ریاست جمهوری اخیر است. همین، تمام فشار‌های ۳ ماهه چهره‌های نزدیک به جریان پایداری را به خوبی توجیه می‌کند.

واکنش دولت

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت چهاردهم در رابطه با ادعای قالیباف مبنی بر غیرقانونی بودن حضور ظریف در دولت گفت: «این موضوعات از طریق معاون حقوقی و پارلمانی رییس جمهوری در حال پیگیری است».

شهرام دبیری، معاون پارلمانی رئیس‌جمهوری نیز در این مورد گفت: «دولت در این ارتباط لایحه‌ای را به مجلس ارائه کرده که به کمیسیون ارجاع شده است. صحبت کردیم که این لایحه به صحن بازگردد. این موضوع فقط در ارتباط با آقای ظریف نیست و به طور کلی پیشنهاد دولت این بوده است که قانون در این زمینه فقط به خود فرد مرتبط باشد، نه به همسر یا خانواده وی که نتیجه این پیشنهاد هرچه باشد ما تابع هستیم».