فقط مازوت عامل آلودگی تهران است؟!

صدور دستور توقف مازوت‌سوری در برخی از نیروگاه‌ها، واکنش تعدادی از مردم را برانگیخت، عده‌ای هم از این دستور استقبال کردند و پذیرفتند هزینه آن را یعنی خاموشی منطم برق را بپذیرند. بعد از مدتی یکی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس از توقف اعمال خاموشی‌های برق در بخش خانگی خبر داد. در ادامه و در پی انتشار اخباری مبنی بر آغاز مجدد مازوت سوزی در نیروگاه‌هایی که مازوت‌سوزی در آنها ممنوع شده بود، سرپرست معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از انجام اقدام قضایی علیه وزارتخانه‌های متخلف خبر داد. پیشتر شینا انصاری، معاون رییس‌جمهور، اعلام کرده بود که «آلودگی هوای تهران تقصیر مازوت نیست.» هنوز مشخص نیست که در برخی از نیروگاه‌ها آیا از مازوت استفاده می‌شود یا نه؟

وضعیت هوای امسال مشابه پارسال

«بهزاد اشجعی» کارشناس آلودگی هوا در این باره به فراز توضیح می‌دهد: «بر اساس داده‌های شاخص کیفی هوا وضعیت هوای تهران نسبت به سال گذشته نه بهتر است و نه بدتر. در دسته‌بندی تعداد روز‌های تغییراتی وجود دارد برای مثال تعداد روز‌های ناسالم برای گروه‌های حساس امسال بیشتر و تعداد روز‌های سالم کمتر شده است. اما مجموعا در تعداد روز‌های آلوده تفاوت چشمگیری وجود ندارد.»

سهم منابع در آلودگی هوا مشخص است

او در ادامه می‌گوید: «هر سال بحث مازوت و تاثیر مازوت سوزی بر آلودگی هوا مطرح می‌شود. اینکه برخی از کارشناسان می‌گویند دلیل آلودگی هوای تهران مازوت سوزی است نشان می‌دهد که آنها مطالعه کافی ندارند، به داده‌ها استناد نمی‌کنند. هر منبعی به اندازه سهمی که در انتشار آلاینده‌ها دارد باید مورد توجه قرار بگیرد. در مطالعه سیاهه انتشار آلاینده‌ها، سهم منابع مشخص می‌شود و در این خصوص چندین مطالعه انجام شده و گزارش‌های آن موجود است.»

خودرو‌های دیزلی، سواری و نیروگاه‌ها

این کارشناس در آخر گفت: «اینکه هر منبع چقدر در انتشار آلاینده‌های مختلف سهم دارد در این گزارشات مشخص شده است. مثلا برای آلاینده ذرات معلق که ما امروز درگیر آن هستیم، اول منبعی که بیشترین تاثیر را دارد، خودرو‌های دیزلی هستند. این خودرو‌ها سهم ۳۴ درصدی در انتشار آلاینده‌های هوای شهر تهران نقش دارند. بعد از آن خودرو‌های سواری با سهم ۱۴ درصدی و صنایع با سهم ۱۳ درصدی قرار دارند. خودرو‌های سواری به لحاظ انتشار ذرات از لاستیک‌هایشان سهم بالایی دارند وگرنه اگزوز آنها آلاینده منتشر نمی‌کند. بعد از خودرو‌های سواری به نیروگاه‌ها می‌رسیم که سهم ۱۲ درصدی در انتشار آلاینده ذرات معلق هوای شهر تهران نقش دارند؛ بنابراین نیروگاه‌ها چهارمین منبع آلاینده ذرات معلق در شهر تهران هستند.»

تصمیم توقف مازوت‌سوزی ملغی شد

او در خصوص دلیل آلایندگی نیروگاه‌ها می‌گوید: «هر نیروگاهی سوخت مایع (گازوئیل و مازوت) بسوزاند در انتشار ذرات معلق تاثیر دارد. تنها سوخت گاز است که آلایندگی ذرات معلق ندارند. در یک برهه زمانی تصمیم توقف مازوت سوزی در سه نیروگاه صادر و بخشی از آن اجرا شد. هفته پیش رسما اعلام کردند که این تصمیم ملغی شده است و آن نیروگاه‌ها دوباره شروع به مازوت‌سوزی کردند. طبیعتا هرچه مازوت‌سوزی بیشتر شود سهم ۱۲ درصدی نیروگاه‌ها در آلودگی هوا افزایش می‌یابد. اما علت اصلی آلودگی هوای تهران مازوت‌سوزی نیست.»

عوامل زیادی متهمان آلودگی هوای تهران هستند. خودرو‌های دیزلی، سواری و صنایع همچنان در صدر جدول آلاینده‌ها قرار دارند و مازوت‌سوزی با تمام تأثیرات منفی‌اش، تنها قطعه‌ای از این پازل است.