شنبه ابلاغ! | سعید معدنی: قانون عفاف و حجاب برای خانواده ایرانی بحران ایجاد می‌کند

شنبه موعود رسید و امروز قرار است قانون حجاب و عفاف برای اجرا ابلاغ شود. انتشار متن قانون حجاب و عفاف و در نظر گرفتن جرائم سنگین برای کسانی که از نظر نویسندگان این قانون مجرم هستند، واکنش‌های زیادی را در میان بخشی از جامعه و مسئولین ایجاد کرد. بسیاری منتظر اقدام دولت چهاردهم در این حوزه هستند و امیدوارند «مسعود پزشکیان» به شعار‌های انتخاباتی خود عمل کند و مقابل اجرای این قانون بایستند. برخی اجرای آن را به قیمت برهم خوردن نظم جامعه می‌دانند و به تازگی علی ربیعی دستیار رئیس جمهور در توئیتی درباره قانون حجاب نوشته است: «‏در این روز‌ها با هر یک از افراد دلسوز نظام از هر طیفی صحبت می‌کنم، معتقدند قانون حجاب و عفاف عملی نیست و نافرمانی مدنی در پی خواهد داشت و در نهایت به سرنوشتی همانند قانون ماهواره دچار می‌شود. به خاطر خدا، به خاطر مردم، به خاطر دین، به خاطر انقلاب و به خاطر ایران‌مان به عواقب اقداماتمان بیندیشیم.»

به این آمار‌ها نگاهی بیندازید!

اما در این گزارش قرار است به این سوال پاسخ دهیم که خانواده ایرانی در سال‌های اخیر درد اقتصادی را چگونه تحمل کرده است؟ همچنین این قانون چگونه می‌تواند منجر به ضعیف شدن خانواده ایرانی شود؟ تورم نقطه به نقطه هم در میانه پاییز به ۳۲.۵ درصد رسیده‌است و تورم هر لحظه سفره خانواده‌ها را هدف می‌گیرد. از سوی دیگر بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس که در اردیبهشت ماه امسال منتشر شد، در یک دهه اخیر میانگین کالری مصرفی سرانه ایرانیان کاهش یافته و در سال ۱۴۰۱ به میزانی پایین‌تر از حداقل کالری مورد نیاز برای یک نفر رسیده است. بر اساس این گزارش، دو عامل در کاهش کالری مصرفی خانواده‌ها نقش داشته است. اولا خانوار‌ها به‌دلیل تورم بالای مواد غذایی و افزایش سایر هزینه‌ها نظیر مسکن، سعی کرده‌اند که مصرف غذایی خود را کاهش دهند. دوم آنکه خانوار‌ها به‌دلیل چشم‌انداز نامطلوب اقتصاد، سعی کرده‌ا‌ند که از میزان کالای خوراکی خود بکاهند تا بتوانند کالا‌های بادوام بیشتری خریداری کنند. همچنین بر اساس آخرین گزارش‌ها، ۲۶ میلیون نفر از ایرانیان زیر خط فقر به سر می‌برند و خط فقر در کلانشهر تهران ۲۰ میلیون تومان است. علاوه بر این موارد به تازگی رئیس هیات مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران کشور اعلام کرده است: «کارگران مدام بجای درمان دندان، دندان‌های خود را می‌کشند و به دلیل مشکلات مسکن و حمل و نقل کارگر مدام دچار آسیب اجتماعی می‌شود. درباره پوشاک کارگران بدترین شکل استفاده می‌شود و بنیه جسمی کارگران با استفاده از مواد غذایی فاسد و بسیار ارزان قیمت درحال افت شدید است. امروزه خانوار کارگری در تهیه اقلام حساس مثل سیب زمینی نیز برای سیر شدن دچار مشکل شده است.»

سردرگمی و کاهش سرمایه اجتماعی

در چنین شرایطی اجرای قانون عفاف و حجاب قرار است به هدف حمایت از خانواده‌ها دست یابد؟ پاسخ این پرسش را از سعید معدنی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه پرسیده‌ایم. او در این باره به روزنامه اینترنتی فراز می‌گوید: «در جامعه مدرن اهمیت فرد بیشتر از خانواده است و به همین دلیل مسئولیت زندگی افراد به عهده خودش قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی خانواده‌ها نمی‌توانند برای جوانان تعیین تکلیف کنند. درست است در عرف و قوانین ما، به اهمیت خانواده‌ها توجه شده است، اما نسل امروز تحت تاثیر فرهنگ جهانی است و شهروند جهانی محسوب می‌شوند. استقلال این افراد باید در جامعه به رسمیت شناخته شود. برای خانواده ایرانی، چنین قوانینی نوعی سردرگمی و کاهش شدید سرمایه اجتماعی به وجود می‌آورد و اعتماد‌ها را از بین می‌برد. خانواده ایرانی با بحران مواجه خواهد شد اگر این قانون اجرا شود. تصور کنید یک خانواده می‌خواهند شبی را در رستوران با یکدیگر بگذارنند ولی دختر خانواده از سمت صاحب رستوران تذکر دریافت کند، آیا جمع خانواده حفظ می‌شود؟»

شکل‌گیری بحران اجتماعی در صورت اجرای قانون حجاب و عفاف

او در آخر گفت: «اگر صاحب رستوران تذکر ندهد جریمه و متضرر می‌شود. در این شرایط این افراد بیشتر از آن که دنبال جذب مشتری باشند باید از حجاب آنها مراقبت کنند و این بحران اجتماعی ایجاد می‌کند. همچنین خانواده با سایر نهاد‌های دیگر نیز درگیر تنش‌هایی می‌شود. همچنین خانواده مدام باید نگران فرزندان خود در این جامعه باشد؛ بنابراین این قانون هیج امنیتی برای خانواده به وجود نخواهد آورد.»

باید منتظر عملکرد رییس جمهور و قوه مجریه در زمینه اجرای این قانون ماند. عملکرد مسئولان در چنین زمینه‌هایی است که نشان می‌دهد وفاق مردم و مسئولان چقدر اهمیت دارد.