وعده صادق۳: کلید واژه‌ای برای به شکست کشاندن مذاکرات!

با جدی‌تر شدن آغاز مذاکرات غیرمستقیم ایران و ایالات متحده در عمان، تعداد قابل توجهی از کاربران فضای مجازی و برخی رسانه‌ها علیه این تصمیم صف‌آرایی کرده‌اند. 

نه به مذاکره! وعده صادق چه شد؟!

عده‌ای از کاربران از مخالفت مستقیم با مذاکره با آمریکا پرهیز کرده و در عوض، مطالبه‌ای را به عنوان یک اهرم فشار علیه فرایند مذاکره مطرح می‌کنند: مطالبه تحقق فوریِ عملیات وعده صادق۳. این شیوه در گذشته نیز توسط این جناح به کار گرفته شده بود. در بحبوحه مذاکرات برجام، رویکرد ماجراجویانه و غیردیپلماتیک نهاد‌های غیرهمسو با دولت وقت، بر سرنوشت مذاکرات سایه انداخته بود. این روش، به جهت فشار مضاعف بر تیم‌های مذاکره‌کننده، هم مصرف داخلی داشته و هم برای طرفین غیرایرانی مذاکره در خارج از کشور هزینه‌تراشی می‌کند.

یکی از کاربران شبکه ایکس نوشته: «مردم آمریکا خودشون از سیاست‌های فاجعه‌بار ترامپ به ستوه اومدن اون‌وقت مسوولای ما هنوز دنبال مذاکره زیر‌میزی‌اند. اگر «دلیل، تجربه!» براتون معنا نداره بدونید در ریختن خون شهدای غزه شریک هستید». یک کاربر روحانی نیز در ایکس نوشته: «دولتی که همه امیدش مذاکره است نمی‌تواند با وعده صادق ۳ همراهی کند».

این موج به شکل کارزاری در فضای اینترنت نیز درآمده است. هفدهم فروردین‌ماه، درست هم‌زمان با جدی‌تر شدن احتمال مذاکرات ایران و آمریکا، کارزاری در پلتفرم «کارزار» با عنوان «درخواست اجرای وعده صادق۳ با شدت بیشتر برای توقف جنگ غزه» راه‌اندازی شده است.

در این بین، «علی جنتی»، وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد نیز در گفت‌وگویی با یک رسانه‌ی خارج از کشور ادعا کرد که تنها مخالف اجرای عملیات وعده صادق ۳ در شورای عالی امنیت ملی، مسعود پزشکیان بوده است. همین ادعا در کشاکش مطالبه لشکر مجازی، پیکان هجمه‌ها را بیشتر به سمت دولت و به‌ویژه تیم دیپلماسی نشانه گرفت. حملات مخالفان دولت به مسعود پزشکیان به علت تاخیر در سومین عملیات وعده صادق در حالی است که مسوولان عالی‌رتبه، پیش‌تر بار‌ها تاکید کرده‌اند که تصمیمات نظامی، به اقتضای شرایط و در سطوح عالی اتخاذ می‌شوند.

پاسخ روشن مقامات به مطالبه حمله نظامی به اسرائیل

اواخر اسفندماه سال گذشته، مقام معظم رهبری در جریان یک نشست، در پاسخ به یکی از حاضران که گفته بود «کسانی که عناصر امنیتی و نظامی در اختیار آنهاست، در مواقع حساس در مقابل رژیم صهیونیستی به وظیفه‌شان عمل نمی‌کنند» گفتند: «این درست نیست! نه! آن کسانی که باید کاری را انجام بدهند، در وقت خودش کار را انجام دادند. اگر آن کاری که شما متوقعید انجام بگیرد و انجام نمی‌گیرد، دنبال کنید، تحقیق کنید. البته بعضی جا‌ها قابل تحقیق هم نیست، برای اینکه مسائل سرّی است. خواهید دید که نه، موجه است».

سردار علی فدوی جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران نیز بهمن‌ماه سال گذشته گفته بود: «عملیات وعده صادق ۳ به موقعش انجام خواهد شد. ما ۴۶ سال است به میزان قابل قبولی درست عمل کردیم، از این به بعد هم ان شاالله درست عمل خواهیم کرد».

لیبیزاسیون؟!

از سوی دیگر، عده‌ای نیز به صورت مستقیم و با وام گرفتن از سخنان گذشته‌ی رهبری در مورد احتمال‌های مذاکره با آمریکا، مذاکرات هفته‌ی آتی را سرپیچی دولت چهاردهم از هشدار‌های رهبری تلقی می‌کنند. آنها معتقدند که تصمیم به از سرگیری مذاکره با کاخ سفید، به صورت مستقل توسط دولت اتخاذ شده است.

یک کاربر اصولگرا در شبکه ایکس نوشته: «مقام معظم رهبری گفته بودند که مذاکره با آمریکا شرافتمندانه و هوشمندانه نیست. رهبری آنچه را باید می‌گفت، گفت ولی گویا پزشکیان تصمیم جدی بر لیبیزاسیون ایران دارد و هیچکس هم مانع او نیست». این توییت که با مضمونی مشترک توسط تعداد زیادی از کاربران اصولگرا در شبکه‌های اجتماعی نیز منتشر شده، به پیشنهاد «بنیامین نتانیاهو» به رییس جمهوری آمریکا اشاره دارد. نتانیاهو در دیدار روز دوشنبه با ترامپ، به او پیشنهاد داد که «توافق با ایران، مثل لیبی باشد».

در توافق لیبی با ایالات متحده، دولت وقت لیبی پذیرفته بود که برنامه هسته‌ایش را به کلی کنار گذشته و برنامه‌های موشکی‌اش را نیز محدود کند. لیبی در این توافق همچنین متعهد شده بود که نیرو‌های خارجی، اجازه بازرسی از سایت‌های مهم لیبی را داشته باشند. برخی بر این باورند که سرنوشت تلخ لیبی، در نتیجه‌ی خلع سلاح‌شدن این کشور در پی توافق با آمریکا بود.

سیگنال نخست وزیر اسرائیل به ترامپ و پیشنهاد تکرار سناریوی لیبی در مذاکره با ایران، دستمایه‌ی لشکر مجازیِ مخالفان توافق با غرب شده تا هرگونه مذاکره با ایالات متحده را به ضرر ایران تلقی کنند. این در حالی است که مقامات رسمی ایران بار‌ها تاکید کرده‌اند که در مذاکرات آتی، تامین منافع ایران در اولویت خواهد بود. «عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه نیز در واکنش به اظهارات نخست وزیر اسرائیل گفته: «آن‌چه که مقامات رژیم صهیونیستی گفته‌اند و یا ممکن است بگویند، آرزو‌های آنهاست که هرگز محقق نخواهد شد. ما به‌دنبال تامین منافع مردم ایران هستیم». با این حال محل پرسش این‌جاست که چرا پیاده‌نظام مجازی ترجیح داده که به جای تاختن به لفاظی‌های اسرائیل، سخنان نتانیاهو را مرجع اصلی تحلیل قرار داده و آن را به ابزاری برای تخریب دولت مرکزی ایران تبدیل کند؟

چراغ سبز از کجا روشن شده؟!

موج اخیر لشکر مجازی علیه مذاکرات ایران و آمریکا دو نکته قابل توجه دارد. اول آنکه، این موج در حالی ساماندهی و اجرا شده که مدت‌هاست نقش رهبری در انجام شدن یا نشدن مذاکرات ایران و غرب، روشن شده است. در نامه‌نگاری اخیر میان تهران و واشگنتن نیز، به گفته سرلشکر باقری، پاسخ نامه ترامپ توسط رهبری داده و توسط وزیر امور خارجه منتقل شده است. مسعود پزشکیان نیز در جلسه استیضاح وزر پیشین اقتصاد تاکید کرده بود که علی‌رغم موافقت دولت بر گفتگو با آمریکا، نظر مخالف رهبری، فصل‌الخطاب بوده است. با این حال، می‌توان نتیجه گرفت که آغاز مذاکرات نیز با چراغ سبز فرمانده کل قوا صورت گرفته است.

نکته دوم این است که غالب کاربرانی که در این موج مجازی شرکت کرده‌اند، کاربرانی بی‌نام و نشان و از مدافعان جناح شکست‌خورده در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیرند. با این وجود شاید چنی به نظر بیاید که اعمال فشار مضاعف به دولت، شاید در رقابت‌ها و تسویه‌حساب‌های سیاسی ریشه داشته باشد.

علی‌رغم تمام این روایت‌ها، تا حدود زیادی می‌توان اطمینان داشت که تصمیمات سیاست خارجی ایران، در سطوح بالا و با اجازه مقامات عالی گرفت شده ومتاثر از تحرکات شبکه‌های اجتماعی نیست.