شائبه خرید هواپیمای ۳۰ میلیون دلاری با چهار برابر قیمت؛ هما: هرچیزی لازم بوده، قبلا منتشر شده!

اواخر فروردین ماه، دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ که از سوی شرکت هواپیمایی ایران (هما) خریداری شده بود، در فرودگاه مهرآباد به زمین نشست. این هواپیماها که پیش از این در یک ایرلاین هنگ‌کنگی فعال بوده، حدود ۱۳ سال سن دارد. زهرا بختیاری، مدیر روابط عمومی هما، در رابطه با اهمیت این هواپیماها می‌گوید: «در حال حاضر عمر ناوگان هوایی ۲۶ سال است که با ورود این دو فروند عمر ناوگان هوایی به ۲۴ سال کاهش می‌یابد.»

بیشتر بخوانید:

بی‌توجهی بذرپاش به توسعه؛ شبکه ریلی فرسوده است، وزیر فرودگاه می‌سازد!

با این همه، اعلام قیمت این هواپیماها خبر موفقیت در تحول ناوگان هوایی را به حاشیه برد. گزارش‌ها حاکی از آن است که این هواپیماها با واسطه یک شرکت چینی به نام هاکان انرژی و از طریق تهاتر نفت با قیمت ۱۱۶ میلیون دلار به ایران تحویل داده شده‌اند، در حالی که ارزش واقعی هر یک از این هواپیماها کمتر از ۳۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. مدیر روابط عمومی هما، در پاسخ به سوال خبرنگار فراز در مورد انتشار اسناد مربوط به این معامله، گفت: «هر چیزی که باید منتشر شود، پیش از این در کانال اطلاع‌رسانی شرکت هواپیمایی ایران منتشر شده است.» با این وجود، هما تاکنون تنها به انتشار اخبار مربوط به ورود این هواپیماها بسنده کرده است.

بیشتر بخوانید:

چرا بلیط قطار کم شده؟ | عقب ماندگی عجیب ایران در حمل‌ونقل ریلی

تکذیبیه بدون سند، ۵۳ میلیون دلار دادیم نه ۳۰ میلیون دلار

هرچند، تاکنون اسناد رسمی معامله دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ منتشر نشده است، برخی از مقامات قیمت ۳۰ میلیون دلاری هواپیماها را تکذیب کرده‌اند. مدیر روابط عمومی شرکت هما، پیش از این اعلام کرد که علاوه بر هواپیماها، قطعات یدکی نیز وارد کشور شده‌اند و تاکید کرد که ورود و انتقال این هواپیماها به کشور اهمیت بیشتری نسبت به قیمت خرید آن‌ها دارد.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به جزئیات خرید اخیر دو فروند هواپیما از چین گفت: «این معامله شامل دو فروند هواپیما به همراه ۴ موتور اضافه به ارزش ۱۰۶ میلیون دلار بوده است.»

کاپیتان محمدی‌بخش، رئیس سابق سازمان هواپیمایی کشوری، روز گذشته اعلام کرد قیمت هر فروند هواپیما به ‌همراه دو موتور یدکی، با ۵۳ میلیون دلار تعیین و قرارداد امضا شده است. به گفته محمدی‌بخش، تمامی اقدامات برای خرید دو هواپیمای ایرباس ۳۳۰ در دولت سیزدهم نهایی شده بود اما در دولت چهاردهم، مجددا جزئیات فنی و قیمت این هواپیماها کارشناسی و در نهایت با تصمیم نهایی دولت وقت، هواپیماها وارد کشور و روز شنبه سوم خرداد با دستور رئیس‌جمهور به بهره برداری رسید.

بیشتر بخوانید:

سانحه‌سازی در راه‌آهن شرق؟ | جدال کنسرسیوم ریلی افغانستان با راه‌آهن ایران!

گران خریدن به خاطر فساد یا تحریم؟

سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری نیز اعلام کرده است که نمی‌توان صرفا بر اساس ارقام اعلام‌شده قضاوت کرد و باید اسناد و مدارک مربوطه به‌صورت شفاف ارائه شود. رمضانی تاکید کرد که خرید و ورود هواپیما در شرایط تحریمی، فرایندی پیچیده و تخصصی است.

تا زمانی که هما اسناد مربوط به خرید دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ را منتشر نکند، جزئیات قیمت این هواپیما روشن نخواهد شد. برخی عدم شفاف‌سازی هما را نشانه‌ای از فساد و زدوبندهای پنهانی می‌دانند که در شرایط تحریمی امکان کاسبی واسطه‌های داخلی و خارجی را فراهم می‌کند. در شرایطی که شرکت‌های هواپیمایی ایرانی به دلیل تحریم، امکان خرید مستقیم از شرکت‌های سازنده را ندارند، ناچار به خرید از واسطه‌ها، با هزینه‌های بالاتر، و بدون چانه‌زنی شفاف‌اند؛ شرایطی که قیمت نهایی را به‌طور اجتناب‌ناپذیری افزایش می‌دهد و مقایسه آن با معاملات عادی بین‌المللی را غیرممکن می‌کند.