جزییات افشاگری سی‌ان‌ان درباره حمله آمریکا به ایران؛ آیا تاسیسات هسته‌ای فردو واقعا نابود شده است؟

این ارزیابی که به گفته هفت منبع مطلع، توسط آژانس اطلاعات دفاعی (DIA) و بر پایه بررسی خسارات میدانی از سوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تهیه شده، با ادعاهای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مبنی بر نابودی کامل تأسیسات هسته‌ای ایران در تضاد است. ترامپ در واکنش به گزارش سی‌ان‌ان نوشت: «یکی از موفق‌ترین حملات نظامی در تاریخ.» او تأکید کرد: «سایت‌های هسته‌ای در ایران به‌طور کامل نابود شدند.» وزیر دفاع، پیت هگزت نیز روز یکشنبه مدعی شد: «کارزار بمباران ما توانایی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای را نابود کرده است. بمب‌های عظیم ما دقیقاً به نقطه درست اصابت کردند و تأثیر آن‌ها اکنون زیر کوهی از آوار در ایران مدفون است.»

انکار کاخ سفید: هدف نابودی کامل تاسیسات هسته‌ای ایران نبود

به گزارش سی‌ان‌ان، دو تن از منابع مطلع از ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی تاکید کرده‌اند که ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران نابود نشده و سانتریفیوژها نیز عمدتاً دست‌نخورده باقی مانده‌اند. یکی از این منابع گفته است: «ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی این است که آمریکا نهایتاً فقط چند ماه آن‌ها را به عقب انداخته.»

کاخ سفید ضمن تأیید وجود این ارزیابی، آن را رد کرد. کارولاین لویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، این گزارش را «کاملاً اشتباه» خواند و گفت: «درز این ارزیابی تلاشی آشکار برای بی‌اعتبار کردن رئیس‌جمهور ترامپ و مأموریت موفق خلبانان شجاع آمریکایی است.»

با وجود لحن قاطع کاخ سفید، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره موفقیت کامل حملات محتاطانه‌تر سخن گفت و تأکید کرد که هنوز برای نتیجه‌گیری در مورد حفظ یا از بین رفتن توانایی‌های هسته‌ای ایران «خیلی زود» است.

مایکل مک‌کال، رئیس سابق کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان نیز گفت: «این طرح هیچ‌گاه با هدف نابودی کامل تأسیسات هسته‌ای ایران طراحی نشده بود، بلکه هدف آن وارد آوردن خسارات قابل توجه بود… و از ابتدا هم مشخص بود که این تنها یک عقب‌نشینی موقت است.»

جفری لوئیس، کارشناس تسلیحاتی از مؤسسه مطالعات بین‌المللی میدلبری که تصاویر ماهواره‌ای از سایت‌های هدف را بررسی کرده، با این ارزیابی هم‌نظر است. او می‌گوید: «آتش‌بس بدون آنکه اسرائیل یا آمریکا بتوانند سایت‌های کلیدی زیرزمینی مانند نطنز، اصفهان و پارچین را نابود کنند، اعلام شد. این تأسیسات می‌توانند مبنایی برای بازسازی سریع برنامه هسته‌ای ایران باشند.»

تاسیسات مخفیانه ایران همچنان پابرجا هستند

به گفته منابع سی‌ان‌ان، آسیب حملات آمریکا بیشتر محدود به ساختارهای سطحی مانند زیرساخت برق و برخی تأسیسات تولید فلز اورانیوم بوده و بخش‌های زیرزمینی فردو، نطنز و اصفهان دست‌نخورده باقی مانده‌اند. آمریکا برای حمله به اصفهان به‌جای بمب‌های سنگرشکن از موشک‌های تاماهاک پرتاب‌شده از زیردریایی استفاده کرده، زیرا به باور مقامات، لایه‌های زیرزمینی اصفهان عمیق‌تر از آن است که این بمب‌ها به آن نفوذ کنند. در همین حال، برخی منابع اطلاعاتی آمریکایی معتقدند ایران همچنان تأسیسات هسته‌ای مخفی و عملیاتی دارد که هدف قرار نگرفته‌اند.

در پی انتشار این گزارش، جلسات توجیهی محرمانه برای کنگره لغو شد. جلسه سنای آمریکا به روز پنج‌شنبه موکول شده و جلسه مجلس نمایندگان نیز به تعویق افتاده است. پت رایان، نماینده دموکرات، در شبکه ایکس نوشت: «ترامپ بدون هیچ توضیحی جلسه توجیهی محرمانه را لغو کرده چون ادعا کرده ‘تمامی تأسیسات و توانایی‌های هسته‌ای’ ایران نابود شده‌اند — اما تیمش می‌داند نمی‌تواند این لاف‌زنی را پشتیبانی کند.»

این گزارش در حالی منتشر می‌شود که پیش‌تر نیز تردیدهایی درباره توانایی واقعی بمب‌های سنگرشکن آمریکا برای نابودی کامل سایت‌های مدفون در ایران، به‌ویژه فردو و اصفهان، مطرح شده بود.