آزمایش اس ۴۰۰ نزدیک اصفهان؟!

در نخستین ساعات پس از حمله غافلیگرانه جنگنده‌های اسرائیلی به آسمان تهران، به نظر می‌رسید ایران برگ برنده‌ای در جنگ پیش رو ندارد. کمتر از ۲۴ ساعت بعد اما پرتاب ده‌ها موشک بالستیک به سمت تل‌آویو نشان داد قدرت عملیاتی ایران با اسرائیل برابری می‌کند. بسیاری از کارشناسان معتقدند نبود تجهیزات موثر در انهدام موشک‌ها و جنگنده‌های اسرائيلی، ایران را در زمینه دفاعی آسیب پذیر می‌ساخت.

حالا اگر خبرهای غیررسمی در مورد تجهیز نیروی هوایی ایران به سامانه‌های دفاعی اس-۴۰۰ حقیقت داشته باشد، به نظر می‌رسد ایران در دفاع هم می‌تواند با مجهزترین ارتش جهان رویاروی شود.

اس-۴۰۰ می‌تواند اف-۳۵ را منهم کند

طی ده روز گذشته چندین پرواز ترابری نظامی از روسیه به ایران انجام شده اما معلوم نیست چه محموله‌ای در این پروازها جابه‌جا شده. گمانه‌زنی‌ها از انتقال تجهیزات مربوط به سامانه دفاع هوایی اس-۴۰۰ تریومف حکایت دارد؛ سامانه‌ای روسی که از سال ۲۰۰۷ در ارتش روسیه به کار گرفته شده است.

این سامانه ضدموشکی می‌تواند اهداف هوایی همچون هواپیماهای رادارگریز، موشک‌های بالستیک، کروز و پهپادها را در فاصله‌ای تا ۴۰۰ کیلومتر و در ارتفاعی تا ۳۰ کیلومتر منهدم کند. اس-۴۰۰ همچنین توانایی شلیک همزمان به چندین هدف را دارد و با رادارهای چندلایه، می‌تواند اهداف پنهانی و پرسرعت را هم شناسایی کند. در واقع اس-۴۰۰ روسی به گونه‌ای طراحی شده که بتواند اهدافی با سطح مقطع راداری بسیار پایین مثل جنگنده اف-۳۵ را شناسایی کند. البته موفقیت کامل آن وابسته به شرایط عملیاتی، پشتیبانی شبکه‌ای، و نحوه عملکرد جنگنده است.

بسیاری از کارشناسان نظامی از اس-۴۰۰ به عنوان یکی از تهدیدهای جدی برای برتری هوایی غرب یاد می‌کنند. تاکنون کشورهای محدودی از جمله چین، هند و ترکیه موفق به خرید این سامانه شده‌اند.

اس-۴۰۰ روسی یا تاد آمریکایی؟

در مقام مقایسه، سامانه اس-۴۰۰ کنار پدافند هوایی تاد قرار می‌گیرد؛ سامانه ضدموشکی ساخت آمریکا که با اضافه شدن به گنبد آهنین اسرائیل، افسانه نفوذناپذیری آسمان سرزمین‌های اشغالی را تقویت کرد. اس-۴۰۰ می‌تواند اهداف را در فاصله ۳۰۰ تا ۴۰۰ کیلومتری رهگیری کند، اما برد موثر تاد در حدود ۲۰۰ کیلومتر است. در مقابل، سامانه ضدموشکی روسیه تنها تا ارتفاع ۳۰ کیلومتر و تاد تا ارتفاع ۱۵۰ کیلومتری موفق عمل می‌کند.

روس‌ها سامانه اس-۴۰۰ را به گونه‌ای طراحی کرده‌اند که با انواع پرتابه‌ها مقابله کند. با این حال، تاد به طور خاص برای رهگیری موشک‌های بالستیک در مرحله نهایی عملیات طراحی شده است. تاد معمولا به صورت شبکه‌ای همزمان با دیگر سامانه‌های آمریکایی مثل پاتریوت عمل می‌کند، ولی اس-۴۰۰ به تنهایی هم می‌تواند یک منطقه موشکی وسیع را پوشش دهد. برخی تحلیل‌گران معتقدند اس-۴۰۰ با پوشش ۳۶۰ درجه و توان پاسخ‌دهی سریع، برای مقابله با حملات موجی که در جنگ‌های آینده محتمل است، مناسب‌تر طراحی شده است.

گامی بزرگ در افزایش قدرت دفاعی ایران

با توجه به تهدیدهای روزافزون علیه زیرساخت‌های نظامی و هسته‌ای ایران، استقرار اس-۴۰۰ در مناطق مرکزی ایران مانند اصفهان می‌تواند لایه‌ای راهبردی به پدافند کشور اضافه کند. در صورتی که خبر آزمایش سامانه اس-۴۰۰ صحت داشته باشد، به معنای افزایش چشمگیر توان پدافند هوایی ایران در برابر هرگونه عملیات هوایی ناگهانی خواهد بود. از سوی دیگر، این اقدام می‌تواند بازدارندگی در برابر تهدیدهای اسرائیل را بیشتر کند، به‌ویژه در شرایطی که جنگ ایران و اسرائيل در مرحله آتش‌بس و نه صلح است.