۷۴ جسد در سد کرج؟ اصل ماجرای یک فریب‌خبر

خبر درباره پیدا شدن ۷۴ جسد مجهول‌الهویه در سد کرج بود که بدون صحت‌سنجی خبر، بلافاصله گمانه‌زنی‌ها درباره اجساد در شبکه‌های اجتماعی شروع شد و برخی، ان را به کشته‌های حوادث سال‌های اخیر نسبت دادند.

در تصویر دستکاری شده در گزارش صفحه نخست روزنامه سپیدار کرج نوشته شده بود: «از زمان آغاز روند خشک شدن سد تا شهریور ۱۴۰۴، ۷۴ پیکر مجهول‌الهویه در بستر سد کشف شده است».

در پی انتشار این شایعه، مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی و رسانه‌ها به تکاپو افتادند تا درباره آن توضیح دهند.

در همین راستا قدرت الله سیف، معاون سیاسی-امنیتی استانداری البرز در گفت‌وگویی به تکذیب این خبر پرداخت.

او این خبر را به «برخی رسانه‌های معاند و کانال‌های خارج از کشور» نسبت داده است که «با هدف تشویش اذهان عمومی و تخریب اعتماد مردم، خبری ساختگی درباره کشف ۷۴ جسد در سد کرج منتشر کردند».

اشاره سیف به رسانه‌هایی چون «کیهان لندن» است که در این باره مدعی شده بود: «از زمان آغاز روند خشک شدن سد تا شهریور۱۴۰۴ دستکم ۷۴ پیکر مجهول الهویه در بستر این سد کشف شده است پیکرهایی که عمدتا با دست و پای بسته و در پوشش‌های همچون پلاستیک، فرش و یا موکت در این سد رها شده بودند که تاکنون مقام‌های قضایی و امنیتی درباره هویت و علل مرگ انها اطلاع رسانی نکرده‌اند.» کیهان لندن مدعی شده است: این بخش از خبر در نسخه وب روزنامه سپیدار حذف شد اما چند وبسایت دیگر از جمله «رویداد ۲۴» آن را پوشش دادند.

خبرگزاری مهر نیز گزارشی در رد این شایعه منتشر کرد و در این باره نوشت که بر اساس گزارش میدانی خبرنگار این خبرگزاری، هیچ گزارش رسمی مبنی بر کشف جسد یا موارد مشابه در این منطقه ثبت نشده است.

خبرگزاری ایسنا نیز نوشت: اداره کل پزشکی قانونی استان البرز ضمن تکذیب خبر اعلام کرده است که طی هفته‌های اخیر مواردی که دائر بر کشف جسد از سد امیرکبیر بوده و به این مرکز تحویل شده باشد، نداشته‌ایم.

خبرگزاری فارس و باشگاه خبرنگاران جوان نیز گزارش‌هایی در رد این خبر تهیه کردند.

روزنامه پیام سپیدار که قربانی این خبر شده است هم در واکنش به انتشار این خبر به نقل از این روزنامه، اطلاعیه صادر کرد و آن را «کاملاً ساختگی» خواند.

در اطلاعیه این روزنامه نیز آمده است: تصویر منتشرشده در فضای مجازی، دست‌کاری شده و ارتباطی با مطالب واقعی روزنامه ندارد.

این روزنامه اعلام کرده مطلب منتشر شده در روزنامه سپیدار صرفاً به «افت تراز سد‌ها و هشدار‌های محیط‌زیستی» پرداخته است و خبری درباره موضوع ادعایی ندارد.

در ادامه این سلسله رویداد‌ها قوه قضاییه نیز برای برخورد با عاملان این خبر جعلی پرونده‌ای تشکیل داد.

قوه قضاییه اعلام کرده است: در پی انتشار خبر دروغ و جعلی مبنی بر پیدا شدن چند پیکر مجهول‌الهویه در بستر سد کرج، دادستانی کرج در این مورد پرونده قضایی تشکیل داد.

انتشار شایعه «پیدا شدن ۷۴ پیکر مجهول‌الهویه در سد کرج» نمونه‌ای دیگری از یکی از چالش‌های عصر اطلاعات یعنی فیک‌نیوز‌ها است.

رشد و پیشرفت سریع تکنولوژی‌های مختلف، زمینه و امکان تولید هرچه بیشتر و فریبنده‌تر اینگونه اخبار را بیش از پیش کرده است.

هرچند تاثیرات روانی و اجتماعی غیرقابل انکار فیک‌نیوز‌ها قابل اندازه‌گیری نیست، اما نکته‌ای که به سادگی می‌توان آن را دریافت‌این است که تا چه اندازه یک موضوع می‌تواند نیرو و توان دستگاه‌های مختلف را به خود معطوف و درگیر کند.