پشتون ها؛ عامل اصلی تنش های دوره‌ای میان افغانستان و پاکستان

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، سابقه تنش و درگیری میان پاکستان و افغانستان به یک مقطع محدود نمی‌شود و در سال‌های اخیر این اختلافات به شکل‌های مختلف و با شدت‌های متفاوت بروز کرده است.

در یک هفته گذشته، موج تازه‌ای از درگیری‌ها میان اسلام‌آباد و کابل آغاز شد. «عطاالله ترار» وزیر اطلاع‌رسانی پاکستان در این باره اعلام کرد نیرو‌های این کشور اردوگاه‌ها و مخفیگاه‌های گروه موسوم به «تحریک طالبان پاکستان» و همچنین شاخه خراسان گروه داعش را در نوار مرزی با افغانستان هدف قرار داده‌اند.

بر اساس گزارش شبکه الجزیره، او تصریح کرد این عملیات در واکنش به حملاتی انجام شده است که در داخل پاکستان رخ داده و به گفته مقام‌های اسلام‌آباد، طراحی آنها در خاک افغانستان صورت گرفته و توسط اتباع افغان اجرا شده است.

در مقابل، «ذبیح‌الله مجاهد» سخنگوی طالبان اعلام کرد پاکستان با انجام حملات هوایی در طول شب، حاکمیت افغانستان را نقض کرده است. وزارت اطلاع‌رسانی افغانستان نیز ادعا‌های مقام‌های پاکستانی درباره هدف قرار دادن پناهگاه‌های تحریک طالبان پاکستان را رد کرد و این اظهارات را نادرست دانست.

با ادامه درگیری‌ها طی دو روز گذشته، دو طرف حملات تلافی‌جویانه‌ای علیه مواضع یکدیگر انجام دادند. این تحولات واکنش سازمان ملل و برخی کشور‌های منطقه را نیز به همراه داشت.

در همین ارتباط، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران بیان کرد شایسته است افغانستان و پاکستان اختلافات موجود را در چارچوب حسن همجواری و از مسیر گفت‌و‌گو مدیریت و حل‌وفصل کنند. او افزود جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد برای تسهیل گفت‌و‌گو و تقویت تفاهم و همکاری میان دو کشور نقش‌آفرینی کند.

در ادامه، «علی رستمی» کارشناس مسائل افغانستان در گفت‌و‌گو با ایسنا درباره تشدید تنش‌ها میان پاکستان و افغانستان گفت طالبان از دو بخش تشکیل شده است؛ بخشی که در افغانستان حضور دارد و اکنون قدرت و حکومت را در اختیار گرفته و بخش دیگر که در پاکستان و مناطق مرزی مستقر است.

او ادامه داد به نظر می‌رسد طالبان مستقر در پاکستان با تکیه بر طالبان حاکم در افغانستان تلاش می‌کنند همان مسیری را که برای رسیدن به قدرت در کابل طی شد، در پاکستان نیز دنبال کنند.

این کارشناس مسائل افغانستان افزود این شرایط به ناآرامی‌هایی در پاکستان و در ادامه به تنش‌هایی در افغانستان منجر شده است. او گفت تا حدی خود پاکستان نیز در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته، زیرا برای جلوگیری از تضعیف موقعیت خود، تلاش کرد طالبان را به عنوان حیاط خلوت خود تقویت کند، اما اکنون این حیاط خلوت به چالشی جدی تبدیل شده است.

رستمی با اشاره به تداوم درگیری‌ها میان طالبان و پاکستان بیان کرد این تنش‌ها چه به شکل مستقیم و چه غیرمستقیم ادامه خواهد داشت. او خاطرنشان کرد پشتون‌ها در این روند از طالبان حمایت می‌شوند، اما در عین حال پاکستان دولتی ناتوان نیست و به راحتی فرو نمی‌پاشد؛ موضوعی که حملات اخیر اسلام‌آباد به کابل نیز آن را نشان می‌دهد.

او با تأکید بر اینکه این نخستین بار نیست که افغانستان و پاکستان تا این حد با یکدیگر درگیر می‌شوند، گفت تا زمانی که حمایت طالبان از نیرو‌های مسلح فعال در داخل پاکستان ادامه داشته باشد، این اقدامات نیز تکرار خواهد شد.

این کارشناس مسائل افغانستان درباره پیامد‌های احتمالی این تنش‌ها برای منطقه و ایران بیان کرد درگیری‌ها در نقاط دیگری از پاکستان جریان دارد و ارتباط مستقیمی با ایران ندارد.

رستمی در پایان خاطرنشان کرد یکی از ریشه‌های اختلاف در افغانستان به مسئله قومیت بازمی‌گردد؛ پشتون‌ها قومی هستند که بخشی از آنها در پاکستان زندگی می‌کنند و بخشی دیگر اکنون در افغانستان قدرت را در اختیار دارند، در حالی که اقوامی مانند تاجیک‌ها و هزاره‌ها در موقعیت اقلیت قرار گرفته‌اند. او افزود نبود تعادل قومیتی در ساختار قدرت و کنار گذاشته شدن سایر گروه‌ها، نقش مهمی در بروز بخش قابل توجهی از مشکلات کنونی افغانستان داشته است.