۱۰۰ روز جنگ؛ جهان در گرداب بحران انرژی و انزوای دیپلماتیک واشینگتن

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از الجزیره، تنش‌های منطقه‌ای از طریق حملات ایران به پایگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی در کشور‌های حوزه خلیج فارس، از جمله عمان، قطر، امارات و کویت، به وضوح نشان داد که تضمین‌های امنیتی واشینگتن برای متحدانش دیگر کارایی سابق را ندارند. کشور‌هایی مانند عربستان سعودی و امارات، علاوه بر آنکه هدف حملات پهپادی و موشکی قرار گرفتند، در اقدامی بی‌سابقه دست به حملات تلافی‌جویانه علیه ایران زدند که نشان‌دهنده تغییر موازنه قدرت و استقلال‌خواهیِ نظامیِ این کشور‌ها در سایه ضعف امنیتِ آمریکایی است.

در سطح دیپلماسی جهانی، پاکستان به عنوان بازیگر کلیدی در میانجی‌گری ظهور کرده و نقش اصلی را در برقراری آتش‌بس ۸ آوریل ایفا کرد، هرچند که تداوم حملات اسرائیل به لبنان و نقض مکرر آتش‌بس‌ها، کارآمدی این تلاش‌ها را به چالش کشیده است. در همین حال، ائتلاف غرب دچار گسست شده است؛ قدرت‌های اروپایی با وجود محکومیت حملات ایران، از ورود به جنگ نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز سرباز زده‌اند؛ موضوعی که خشم دونالد ترامپ را برانگیخته است. همزمان، چین و روسیه با وتوی قطعنامه‌های پیشنهادی بحرین در شورای امنیت، مانع از مشروعیت‌بخشی بین‌المللی به اقدامات ضدایرانی در تنگه هرمز شدند و مسکو حتی پیشنهاداتی برای دریافت ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران ارائه داده است.

پیامد‌های اقتصادی این جنگ، فراتر از خاورمیانه، آسیا و آفریقا را نیز درگیر کرده است. هند، که میان نیاز به انرژی خلیج فارس و روابط ژئوپلیتیک سرگردان است، با بحران هزینه‌های زندگی دست‌وپنج نرم می‌کند. کشور‌های عضو آسه-آن (ASEAN) و اتحادیه آفریقا نیز نسبت به کمبود سوخت و افزایش تورم مواد غذایی هشدار داده‌اند. در این میان، رویکرد‌ها جالب‌توجه است؛ از تصمیم مکزیک برای میزبانی از تیم ملی فوتبال ایران (پس از عدم تمایل آمریکا)، تا تلاش‌های زیرپوستی برزیل برای حفظ تجارتِ کود کشاورزی.

کریس فدرستون، تحلیلگر سیاسی، معتقد است که عدم شفافیتِ اهدافِ واشینگتن، بزرگترین مانع برای اجماع جهانی علیه ایران بوده است. به گفته او، ترامپ هنوز استراتژی مشخصی برای «پایانِ جنگ» ارائه نداده و این «ابهام در هدف‌گذاری»، کشور‌های جهان را نسبت به حمایت از اقدامات نظامی واشینگتن دلسرد کرده است. در حالی که ترامپ سعی دارد هزینه دخالت نظامی را بر دوش سایر کشور‌ها بگذارد، جهان به وضوح دریافته است که هزینه اقتصادی این جنگِ بی‌انتها، بسیار فراتر از آن است که بتوان با روایت‌های سیاسی آن را پوشش داد.