ظهور ایرانی با اعتمادبه‌نفس بیشتر پس از شش ماه جنگ با آمریکا

بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی ایالات متحده در هفته‌های اخیر، ایران نسبت به توانایی خود برای حمله به اهدافی در خاورمیانه با اعتمادبه‌نفس بیشتری عمل می‌کند و به نظر می‌رسد مصمم است این درگیری را برای ماه‌ها ادامه دهد تا ایالات متحده را ناکام بگذارد.

از جهات گوناگون، این ارزیابی‌ها بازتاب‌دهنده رویداد‌هایی است که پس از یک دوره آرامش نسبی و با شعله‌ور شدن دوباره درگیری‌ها در صحنه عمل قابل مشاهده بوده است. در هفته گذشته، ایران کشتی‌ها در تنگه هرمز و نیرو‌های آمریکایی در منطقه را هدف قرار داد و نیرو‌های ایالات متحده نیز حملاتی را در داخل ایران انجام دادند که به کشته شدن پرسنل نظامی و غیرنظامیان انجامید.

تبادل آتش جدید تاکنون محدود بوده است. اما بر اساس گفته افرادی که گزارش‌های اطلاعاتی را خوانده‌اند، این گزارش‌ها نشان می‌دهند که دولت اصول‌گرای ایران ممکن است در حال بررسی یک تشدید تنش چشمگیر باشد.

به گفته مقاماتی که در جریان این اطلاعات قرار گرفته‌اند، ایران از ماه‌ها جنگ متناوب با درک بسیار بهتری از نقاط قوت نظامی خود بیرون آمده و نسبت به توانمندی‌هایش مطمئن‌تر شده است.

برخی مقامات کنونی و سابق گفته‌اند که این گزارش‌ها نشان می‌دهند دستیابی به هرگونه توافقی برای پایان دادن کامل به جنگ دشوار خواهد بود. به گفته برخی مقامات، نشانه‌های اندکی وجود دارد مبنی بر این‌که ایران آماده انجام هر نوع توافقی با ایالات متحده باشد، و تهران ترجیح می‌دهد مشکلات سیاسی پرزیدنت ترامپ را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده تشدید کند.

آقای ترامپ در حال حاضر به دنبال مذاکره نیست و گفته است باور دارد می‌تواند فشار‌های اقتصادی بر ایران وارد کند که تهران را وادار به دادن امتیاز در زمینه کنترل خود بر تنگه هرمز و شاید در نهایت برنامه هسته‌ای‌اش کند. اما به گفته مقاماتی که گزارش‌های اطلاعاتی را خوانده‌اند، در کوتاه‌مدت، تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده احتمالاً به تحریک تنش‌های بیشتر ادامه خواهد داد.

به گفته مقامات آمریکایی، ایران در هفته‌های پیش‌رو می‌تواند اقداماتی مشابه آن‌چه در ماه ژوئیه انجام داد اتخاذ کند. در آن زمان، ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه حمله کرد که منجر به کشته شدن سه آمریکایی در اردن شد؛ به کشتیرانی در تنگه هرمز ضربه زد؛ و به زیرساخت‌ها در کویت و نقاط دیگر حمله کرد.

مقامات ایالات متحده همچنین بر این باورند که هکر‌های مرتبط با ایران به احتمال زیاد مسئول حملات سایبری به بیش از ۱۰۰ سامانه آب‌رسانی در سراسر ایالات متحده در اواخر ماه ژوئیه بوده‌اند. هرچند هیچ نشانه‌ای مبنی بر تخریب سامانه‌ها به گونه‌ای که آب را برای نوشیدن ناامن کند وجود نداشت، اما این حملات در مواردی منجر به اختلالاتی شد که به کنترل دستی و هشدار‌های احتیاطی برای جوشاندن آب نیاز پیدا کرد.

مقامات کنونی و سابق گفتند که این هکر‌ها همچنین تمایل خود را برای حمله به زیرساخت‌های نفت و گاز آمریکا نشان داده‌اند، هرچند که معمولاً نفوذ به این سامانه‌ها دشوارتر ارزیابی می‌شود. هنوز مشخص نیست که آیا به سامانه‌های انرژی نفوذی صورت گرفته است یا خیر.

به گفته مقامات کنونی و سابق ایالات متحده، نشانه‌هایی وجود دارد که هکر‌های مرتبط با ایران ممکن است در ماه‌های اخیر پس از تحمل برخی خسارت‌ها در ابتدای جنگ، مجدداً سازماندهی شده باشند.

مقامات اطلاعاتی سابق و کارشناسان امنیتی گفتند حتی بدون وجود اختلالات جدی، حملات سایبری احتمالاً همچنان روشی جذاب برای ایران باقی خواهد ماند تا به تضعیف حمایت عمومی در ایالات متحده از جنگی که پیش از این نیز نامحبوب بوده است، بپردازد.

الکس اورلینز، پیمانکار سابق امنیت سایبری دولت ایالات متحده که در زمینه ردیابی گروه‌های هکری ایرانی تخصص دارد، گفت گردانندگان سایبری ایران احتمالاً احساس جسارت بیشتری می‌کنند. او گفت: «حتی اگر چنین حملاتی نتواند افکار عمومی آمریکا را به‌طور معناداری مضطرب کند، باز هم می‌تواند در چارچوب یک تلاش گسترده‌تر برای فرسوده کردن صبر داخلی در قبال نحوه مدیریت این درگیری توسط دولت فعلی عمل کند.»

در یک نشست خبری در روز پنج‌شنبه، به نظر می‌رسید که جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، اذعان دارد که چنین حملاتی می‌تواند حمایت‌ها از این درگیری را که هیچ پایانی برای آن متصور نیست، بیش از پیش فرسایش دهد. او تلاش کرد تهدید علیه آمریکایی‌ها را کم‌اهمیت جلوه دهد، اما گفت که دولت ترامپ انتظار دارد تهران به «تلاش برای انجام کار‌های بسیار» جهت هدف قرار دادن ایالات متحده ادامه دهد.

آقای ونس در پاسخ به سوال یک خبرنگار درباره حملات سایبری گفت: «اگر به توانایی ایران برای مختل کردن زندگی عادی آمریکایی‌ها نگاه کنید، فکر می‌کنم کاملاً محدود است. صفر نیست، اما بسیار محدود است. من بسیار بیشتر نگران حملات سایبری از سوی دیگر بازیگران خواهم بود.»

آقای ترامپ زمانی که نیرو‌های ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه جنگ را آغاز کردند، یک پیروزی سریع و قاطع را پیش‌بینی کرده بود. پس از موج‌هایی از حملات تنبیهی، منتقدان رئیس‌جمهور می‌گویند به شکلی دردناک آشکار شده است که دولت ترامپ تاب‌آوری ایران را دست‌کم گرفته بود.

جیسون کرو، نماینده دموکرات از ایالت کلرادو و عضو کمیته اطلاعاتی گفت: «ایرانی‌ها نسبت به موقعیت خود احساس سرسختی و اطمینان بالایی دارند. آنها خسارات قابل توجهی متحمل شده‌اند، اما این موضوع همواره در ساختار آنها لحاظ شده است. آنها درک می‌کنند که می‌توانند خسارت را تحمل کنند و در این‌جا در حال انجام یک بازی بسیار طولانی‌تر هستند.»

آقای کرو از اظهار نظر درباره ارزیابی‌های محرمانه خودداری کرد، اما گفت که ایرانی‌ها معتقدند به چند دلیل در موضع قوی‌تری قرار دارند. او گفت نخست این‌که رهبری ایران که پیش‌تر دچار اختلاف بود اکنون متحدتر شده و مخالفت‌های داخلی خاموش شده است. همچنین ایران همچنان انباری از موشک‌ها و پهپاد‌ها را در اختیار دارد.

همچنین به نظر می‌رسد رهبری ایران درک دقیق‌تری از نحوه اعمال کنترل بر تنگه هرمز دارد؛ آبراهی که پیش از جنگ یک‌پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کرد.

آقای کرو گفت: «آن‌ها همیشه می‌دانستند که این تنگه یک برگ برنده بزرگ برای چانه‌زنی است، اما اکنون تا حد بسیار بیشتری به اهرم فشاری که این موضوع به آنها می‌دهد پی برده‌اند.»

دیگر افرادی که در جریان این گزارش‌ها قرار گرفته‌اند گفتند ایران احتمالاً معتقد است ارتش ایالات متحده هم‌زمان با کاهش ذخایر مهمات خود، برای انجام حملات بزرگ و جدید با فشار و دشواری شدیدی روبه‌رو خواهد بود.

مقامات کنونی و سابق گفتند همچنین نشانه‌هایی وجود دارد که ایران قصد دارد این درگیری را دست‌کم تا انتخابات میان‌دوره‌ای کش دهد.

به گفته مقامات، ایران متوجه است که این جنگ — و قیمت‌های بالای بنزین که بسته شدن تنگه ایجاد کرده است — از نظر سیاسی به آقای ترامپ و حزب جمهوری‌خواه آسیب می‌زند.

جاش گاتهایمر، نماینده دموکرات از نیوجرسی گفت: «ایرانی‌ها فکر می‌کنند بالاترین اهرم فشار را دارند؛ بنابراین از دیدگاه آنها، چرا نباید به وارد کردن ضربه به رئیس‌جمهور ادامه دهند؟»

نشانه‌هایی وجود دارد مبنی بر این‌که ایران به دنبال گسترش پروپاگاندایی است که موقعیت انتخاباتی آقای ترامپ را تضعیف کند، همان‌طور که در طول انتخابات ریاست‌جمهوری سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ انجام داد. هفته گذشته، شرکت متا گزارشی منتشر کرد که یک شبکه کوچک از حساب‌ها در فیس‌بوک و اینستاگرام با مبدا ایران را برجسته می‌کرد که بر سیاست ایالات متحده تمرکز داشتند. متا گفت محتوای این شبکه که بخشی از آن با هوش مصنوعی تولید شده بود، شامل «دیدگاه‌های ضدجمهوری‌خواه» بوده است.

شرکت آلثیا که در حوزه اطلاعات تهدیدات فعالیت می‌کند، اعلام کرد رسانه‌های داخلی در ایران طی دو هفته گذشته بیش از ۱۲۰۰ مقاله به زبان فارسی منتشر کرده‌اند که هم به آقای ترامپ و هم به انتخابات میان‌دوره‌ای اشاره داشته‌اند. آلثیا گفت چارچوب‌بندی غالب این بود که جنگ به یک نقطه ضعف و بار سیاسی برای آقای ترامپ تبدیل شده است.

آقای گاتهایمر، یکی دیگر از اعضای کمیته اطلاعاتی که از بحث درباره گزارش‌های محرمانه خودداری کرد، گفت که در ابتدا از جنگ حمایت می‌کرده است. اما او افزود که دولت ترامپ راهبرد مشخصی نداشته و ایران توانسته است اثرات این حملات را خنثی کند.

او گفت: «از آن‌جا که دولت ایران توجه چندانی به رنج مردم خود ندارد، توانسته است هم در برابر تحریم‌های اقتصادی تنبیهی و هم در برابر بمباران‌های نظامی مقاومت کند.»