کشف شهر باستانی دوره بیزانس در صحرای غربی مصر

باستان‌شناسان در مصر، شهری به‌خوبی حفظ‌شده از دوره بیزانس را در صحرای غربی کشف کرده‌اند.

محله‌های متعلق به قرن چهارم میلادی دارای سازه‌های مسکونی و مذهبی بودند؛ از جمله کلیسایی به سبک باسیلیکا در واحه الداخله. باستان‌شناسان همچنین سکه‌ها، قطعات سفال و ابزار‌هایی را پیدا کردند.

به‌طور جداگانه، ۱۸ مقبره باستانی در مارینا العلمین، نزدیک اسکندریه، کشف شد که شامل مقبره‌های تراشیده‌شده در صخره و مقبره‌های آهکی، سفال و یک تابوت سنگی گرانیتی است.

وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر اعلام کرد کشف نخست، جزئیاتی از زندگی روزمره، توسعه شهری و فعالیت‌های اقتصادی را در زمانی آشکار می‌کند که مصر بخشی از امپراتوری بیزانس بود.

محله‌های از زیر خاک بیرون‌آمده شامل گذرگاه‌هایی در امتداد شمالی ـ جنوبی بود که با خیابان‌هایی در امتداد شرقی ـ غربی قطع می‌شدند و میدان‌های باز و فضا‌های عمومی را شکل می‌دادند؛ این را هشام اللیثی، دبیرکل شورای عالی آثار باستانی مصر، اعلام کرد.

بر اساس گفته محمود مسعود، رئیس هیئت باستان‌شناسی، یک باسیلیکا متعلق به میانه قرن چهارم میلادی در ابتدای این سکونتگاه قرار دارد و بر خیابان‌های اصلی آن مشرف است؛ در کنار آن نیز بقایای دو برج دیده‌بانی برای حفاظت از حاشیه‌های شهر دیده می‌شود.

این واحه که در استان الوادی الجدید در غرب مصر قرار دارد، در فهرست موقت یونسکو ثبت شده است؛ مرحله‌ای که یک گام تا افزوده‌شدن به فهرست میراث جهانی این سازمان فاصله دارد.

مسعود افزود در این منطقه، سازه‌ای به‌شدت مستحکم با دیوار‌های دفاعی ضخیم و خانه‌های بسیاری کشف شده است که شامل تالار‌های پذیرایی و سقف‌های طاق‌دار بودند.

در میان این بناها، خانه تیسوس، یک شماس کلیسا، قرار داشت که تاریخ آن به نیمه دوم قرن چهاردهم میلادی بازمی‌گردد. باستان‌شناسان بر این باورند که این بنا پیش از ساخت باسیلیکای شهر، به‌عنوان یک کلیسای خانگی مورد استفاده قرار می‌گرفت.

باستان‌شناسان همچنین تنور‌های نان، آشپزخانه‌ها، ابزار‌های سنگی آسیاب و سکه‌های برنزی را کشف کردند که تصویر امپراتوران بیزانس، نوشته‌های لاتین و نماد‌های مسیحی بر آنها نقش بسته بود.

بر اساس بیانیه وزارتخانه، مجموعه‌ای از سکه‌های طلایی کشف‌شده به دوره حکومت کنستانتیوس دوم، امپراتور روم، مربوط است؛ کسی که میان سال‌های ۳۳۷ تا ۳۶۱ میلادی حکومت می‌کرد.

ضیاء زهران، رئیس اداره آثار اسلامی، قبطی و یهودی، گفت آنها مجموعه‌ای شامل حدود ۲۰۰ قطعه سفال پیدا کرده‌اند که احتمالاً به‌عنوان ابزار نوشتن استفاده می‌شده است. به گفته زهران، این قطعات که به نام «اُستراکا» شناخته می‌شوند، دارای کتیبه‌هایی هستند که جزئیات معاملات تجاری، مکاتبات و دیگر جنبه‌های زندگی روزمره را شرح می‌دهند.

باستان‌شناسان همچنین مقبره‌هایی باستانی را در محوطه باستان‌شناسی مارینا العلمین پیدا کردند؛ محوطه‌ای که حدود ۶۲ مایل، معادل ۱۰۰ کیلومتر، در غرب شهر مدیترانه‌ای اسکندریه قرار دارد.

وزارتخانه اعلام کرد یافته‌ها شامل ۱۱ مقبره تراشیده‌شده در صخره با میانگین عمق هشت متر و هفت مقبره سطحی ساخته‌شده از سنگ آهک است. این کشف، شمار کل مقبره‌های پیدا‌شده در این محوطه را به ۴۸ مقبره رسانده است.

در این محوطه، باستان‌شناسان ظروف سفالی، آمفوراها، چراغ‌ها، بشقاب‌ها، محراب‌ها و حوضچه‌های آهکی پیدا کردند.

ایمان عبدالخالق، رئیس هیئت کاوش، گفت آنها یک تابوت سنگی گرانیتی به طول ۲.۵ متر پیدا کرده‌اند که بقایای اسکلتی درون آن در حال بررسی است. او گفت در نزدیکی این تابوت، بقایای یک مجسمه ابوالهول از جنس گچ نیز پیدا شده است.

عبدالخالق گفت چهار قطعه طلا در دهان برخی از درگذشتگان قرار داده شده بود؛ رسمی که به نام «زبان طلایی» شناخته می‌شود و با باور‌های تدفینی آن دوره ارتباط داشته است.

مارینا العلمین یک محوطه باستان‌شناسی نزدیک شهر العلمین در ساحل شمالی مصر است که در سال ۱۹۸۶ از زیر خاک بیرون آورده شد. باستان‌شناسان معتقدند این محوطه همان شهر بندری یونانی ـ رومی باستانی لوکاسپیس در کنار دریای مدیترانه بوده است؛ شهری که در قرن دوم میلادی ساخته شد و تا قرن چهارم میلادی رونق داشت.