واکنش بازار‌ها به اعلام «محاصره دریایی» توسط ترامپ؛ افت شاخص‌های بورس

پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که ایالات متحده محاصره دریایی ایران را از سر می‌گیرد و بابت تأمین امنیت کشتی‌ها در تنگه هرمز «بازپرداخت» دریافت خواهد کرد، بازار‌های مالی با نوسان مواجه شدند.

در جریان معاملات، شاخص «اس‌اندپی ۵۰۰» (S&P ۵۰۰) با افت ۰.۵ درصدی روبه‌رو شد. همچنین شاخص «نزدک» (Nasdaq) که از ابتدای روز با کاهش شدید همراه بود، به پایین‌ترین سطح خود در طول روز رسید.

ترامپ اعلام کرد که این عوارض «با نرخ ۲۰ درصد برای تمامی محموله‌های باری» اعمال خواهد شد. هنوز مشخص نیست این سازوکار چگونه اجرایی می‌شود. شرکت‌های انرژی و کشتیرانی پیش‌تر ایده‌ای مشابه از سوی ایران مبنی بر دریافت عوارض برای عبور از این آبراه حیاتی را به‌شدت رد کرده بودند.

وزارت خزانه‌داری ایالات متحده در هشداری تأکید کرد که هرگونه پرداخت وجه به ایران برای عبور از تنگه هرمز، افراد و نهاد‌ها را در معرض تحریم‌ها قرار می‌دهد و این اقدام را «اخاذی دریایی» توصیف کرد.

رئیس‌جمهور همچنین گفت که ایالات متحده آنچه را «محاصره ایرانی» می‌نامد، از سر خواهد گرفت؛ عنوانی که به نظر می‌رسد به محاصره دریایی اخیر آمریکا برای جلوگیری از ورود یا خروج کشتی‌ها به بنادر ایران اشاره دارد. این محاصره تاکنون مانع تردد کشتی‌های تجاری غیرایرانی در این آبراه نشده است.

تشدید تنش‌ها توسط ترامپ در حالی صورت می‌گیرد که ایالات متحده همچنان در حال هدف قرار دادن مواضع نظامی در ایران است؛ اقدامی که واشنگتن آن را تلافی‌جویانه در واکنش به حملات نظامی ایران به چندین کشتی تجاری، از جمله در شب یکشنبه با استفاده از پرتابه‌ها و پهپاد‌ها می‌داند.

این وضعیت می‌تواند ترافیک در تنگه هرمز را که پیش از این ۲۰ درصد از عرضه انرژی جهان از طریق آن به بازار‌های جهانی می‌رسید، بیش از پیش مختل کند.

در ماه مه، مایک ورث، مدیرعامل شرکت «شورون» (Chevron) در پاسخ به این پرسش که آیا این شرکت برای خروج کشتی‌هایش از منطقه به ایران هزینه پرداخت می‌کند، به‌صراحت گفت: «خیر، ما چنین کاری نمی‌کنیم.» او هشدار داد که دریافت عوارض در تنگه هرمز می‌تواند رویه‌ای خطرناک ایجاد کند که پیامد‌های جهانی داشته باشد.

ورث افزود: «هر اقدامی از این دست این پیام را به همراه دارد که کشور‌های هم‌جوار آبراه‌های بین‌المللی می‌توانند نوعی هزینه ترانزیت دریافت کنند؛ موضوعی که می‌تواند در نقاط دیگر جهان، از جمله تنگه مالاکا در جنوب آسیا نیز تکرار شود.»