قمار جنگی عربستان | بمب نفتی زیر پای ترامپ در آستانه انتخابات آمریکا

جنگ‌طلبی عربستان، دردسر تازه ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا | تداوم درگیری‌ها صادرات نفت عربستان و بازار جهانی انرژی را تحت فشار بیشتری قرار می‌دهد

عربستان در مسیر تشدید جنگ؛ باب‌المندب در کانون بحران

پولتیکو به نقل از شش فرد آگاه از دیدگاه‌های ریاض، از جمله مقام‌های منطقه‌ای، گزارش داد که عربستان سعودی نمی‌خواهد در برابر انصارالله ضعیف به نظر برسد و نگران است هرگونه توقف درگیری‌ها به نیروهای یمنی فرصت دهد مناطق بیشتری را آزاد کنند.

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز، نیروهای انصارالله در ماه سپتامبر مناطق راهبردی در امتداد دریای سرخ را آزاد کردند و عربستان سعودی که از دولت مورد حمایت خود در یمن پشتیبانی می‌کند، عملیاتی را برای بازپس‌گیری این مناطق و بازگرداندن کنترل تنگه باب‌المندب آغاز کرده است؛ گذرگاهی که برای تجارت دریایی و انتقال نفت اهمیت راهبردی دارد.

این موضع‌گیری به معنای افزایش احتمال تداوم درگیری‌ها در منطقه‌ای است که امنیت کشتیرانی آن از پیش تحت تأثیر تنش‌های منطقه‌ای قرار گرفته است. طبق گزارش پولتیکو، عبور کشتی‌ها از باب‌المندب دست‌کم در آینده قابل پیش‌بینی با خطر همراه خواهد بود؛ وضعیتی که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل دریایی و فشار بر بازار جهانی نفت و سایر مبادلات تجاری را افزایش دهد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که رویارویی آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز نیز بازار انرژی را تحت فشار قرار داده است. هم‌زمانی ناامنی در این دو گذرگاه راهبردی، نگرانی‌ها درباره اختلال در جریان تجارت جهانی و افزایش هزینه‌های انرژی را تشدید می‌کند.

جنگ یمن و هزینه سیاسی برای ترامپ

پیامدهای اقتصادی تشدید درگیری‌ها می‌تواند به یکی از چالش‌های جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تبدیل شود؛ انتخاباتی که در آن، جنگ‌های غرب آسیا و قیمت نفت و بنزین از موضوعات اثرگذار بر رأی‌دهندگان خواهند بود.

«متیو بارتلت»، استراتژیست جمهوری‌خواه و از منصوبان وزارت خارجه آمریکا در دولت نخست ترامپ، گفت حتی اگر شهروندان آمریکایی جزئیات درگیری با نیروهای یمنی را دنبال نکنند، واکنش بازارها به این تحولات بر رفتار انتخاباتی آن‌ها اثر خواهد گذاشت.

او با اشاره به نگرانی مردم درباره هزینه‌های زندگی و قیمت بنزین تأکید کرد که برای بسیاری از رأی‌دهندگان، این پرسش مطرح است که چه کسی مسئول وضعیت موجود است و چرا فشار اقتصادی همچنان ادامه دارد.

محبوبیت ترامپ نیز در پی نحوه مدیریت جنگ با ایران و افزایش شدید قیمت بنزین با فشار روبه‌رو شده است. در چنین شرایطی، گسترش احتمالی جنگ یمن می‌تواند دامنه انتقادها از سیاست خارجی دولت آمریکا را افزایش دهد؛ حتی اگر واشنگتن مستقیماً وارد عملیات نظامی جدیدی علیه انصارالله نشود.

«الکس کانانت»، دیگر استراتژیست جمهوری‌خواه، نیز هشدار داد که رأی‌دهندگان ممکن است جنگ یمن را در کنار جنگ نامحبوب با ایران ارزیابی کنند. او معتقد است جمهوری‌خواهان، چه بخواهند و چه نخواهند، ممکن است مسئولیت پیامدهای این وضعیت را متحمل شوند.

به نوشته پولتیکو، ترامپ تلاش کرده است از مسیرهایی مانند فشار بر گروه هفت برای آزادسازی ذخایر نفتی، قیمت‌ها را مهار کند؛ اما در صورت تشدید بحران در مسیرهای انتقال انرژی، کاخ سفید ابزار محدودی برای دور کردن توجه افکار عمومی از پیامدهای اقتصادی آن خواهد داشت.

«قمار خطرناک» ریاض در بازار جهانی انرژی

«برت اریکسون»، مدیر ارشد شرکت مشاوره‌ای آبسیدین ریسک ادوایزرز، به پولتیکو گفت بی‌میلی عربستان سعودی به پایان سریع دیپلماتیک درگیری‌ها، به احتمال زیاد وضعیت بازار جهانی انرژی را بدتر خواهد کرد.

او رویکرد ریاض را «قماری به‌شدت خطرناک» توصیف کرد و گفت عربستان توانایی محدودی برای جلوگیری از حملات انصارالله به زیرساخت‌های حیاتی انرژی در سراسر این کشور دارد.

صادرات نفت عربستان پیش‌تر نیز در پی محاصره دریایی این کشور از سوی انصارالله آسیب دیده بود؛ محاصره‌ای که به گفته گزارش، در ماه ژوئیه اعلام شد. اطلاعات شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد نشان می‌دهد کشتی‌های دارای پرچم عربستان از آن زمان تقریباً به‌طور کامل عبور از باب‌المندب را متوقف کرده‌اند و شمار عبور نفتکش‌ها نیز بیش از یک‌چهارم کاهش یافته است.

این وضعیت می‌تواند آسیب‌پذیری صادرات نفت عربستان را افزایش دهد؛ به‌ویژه آنکه جنگ با ایران نیز توانایی این کشور برای انتقال نفت از مسیرهای منطقه‌ای را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، هرگونه اختلال بیشتر در باب‌المندب می‌تواند بر هزینه حمل‌ونقل، انتظارات بازار و ریسک عرضه انرژی اثر بگذارد.

کمک اطلاعاتی و نظامی آمریکا به عربستان

بر اساس گزارش پولتیکو، واشنگتن در پشت صحنه از عربستان حمایت می‌کند، اما ترامپ تاکنون دستور حملات هوایی مستقل آمریکا علیه انصارالله را صادر نکرده است. دو مقام آمریکایی آگاه به این موضوع گفته‌اند که آمریکا اطلاعات نظامی در اختیار سعودی‌ها قرار می‌دهد؛ از جمله اطلاعات مربوط به محل استقرار نیروهای انصارالله و سوخت‌رسانی هوایی به هواپیماهای سعودی.

طبق این گزارش، بیش از ۲۰۰ تحلیلگر اطلاعاتی و نظامی آمریکایی نیز در این تلاش مشارکت دارند. با این حال، آمریکا تاکنون عملیات هوایی مستقلی علیه انصارالله انجام نداده است؛ رویکردی که به نوشته پولتیکو، می‌تواند نشان‌دهنده احتیاط ترامپ در برابر شکستن آتش‌بسی باشد که سال گذشته پس از عملیات نظامی گسترده آمریکا علیه این جنبش برقرار شد؛ عملیاتی که این رسانه تأثیر آن را محدود توصیف کرده است.

«مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، نیز با اشاره به روابط امنیتی واشنگتن و ریاض گفته است آمریکا توافق دفاعی و امنیتی با عربستان دارد و قصد دارد به تعهدات خود پایبند بماند.

«مایکل رتنی»، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی، نیز گفت تا زمانی که انصارالله مناطق امتداد باب‌المندب را در اختیار دارد و به سمت عربستان موشک و پهپاد شلیک می‌کند، ریاض به‌سختی می‌تواند درباره کاهش تنش‌ها گفت‌وگو کند. یکی از افراد آگاه به مذاکرات سازمان ملل درباره یمن نیز تأکید کرد که زمان پایان وضعیت کنونی مشخص نیست.

ائتلاف مکه و احتمال گسترش دامنه درگیری‌ها

پولتیکو در ادامه گزارش خود نوشت که آمریکا در موقعیت دشواری قرار گرفته است؛ زیرا باید تعهدات دفاعی خود در قبال عربستان را با خطر گرفتار شدن در یک درگیری نظامی دیگر، آن هم در شرایط ادامه بحران با ایران، بسنجد.

در همین حال، عربستان سعودی پیمان دفاعی خود با پاکستان و ترکیه را که در گزارش «ائتلاف مکه» نامیده شده، فعال کرده است. این ائتلاف در بیانیه‌ای مشترک که روز دوشنبه منتشر شد، احتمال پیوستن نیروهای ترکیه و پاکستان به تلاش نظامی عربستان را مطرح کرد، اما درباره نقش دقیق این نیروها توضیح روشنی نداد.

هم‌زمان، «کریس مورفی»، سناتور دموکرات آمریکایی و از منتقدان سیاست خارجی ترامپ، پس از دیدار با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در ریاض گفت که ریاض به‌دنبال بازپس‌گیری مناطق آزادشده از سوی انصارالله است و ممکن است به پیشروی بیشتر نیز فکر کند.

مورفی هشدار داد چنین رویکردی خطر گرفتار شدن در یک درگیری نظامی طولانی‌مدت دیگر در یمن را به همراه دارد؛ درگیری‌ای که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای منطقه داشته باشد. او در پیامی در شبکه‌های اجتماعی نیز وضعیت موجود را «یک جنگ تمام‌عیار منطقه‌ای» توصیف کرد.

اختلاف بر سر آتش‌بس؛ ریاض چه می‌خواهد؟

در بخش دیگری از گزارش، فردی آگاه به مذاکرات سازمان ملل درباره یمن مدعی شد که عربستان قصد داشته است پیش از ورود به مذاکرات عمیق‌تر با انصارالله درباره آینده یمن، منتظر تثبیت یا حل‌وفصل درگیری ایران بماند؛ اما نیروهای یمنی به‌جای انتظار، تنش‌ها را افزایش داده‌اند.

این ادعا با روایت انصارالله از پایان آتش‌بس سال ۲۰۲۲ متفاوت است. انصارالله اعلام کرده که به‌دلیل عمل نکردن عربستان به تعهداتش برای رفع محاصره یمن، آتش‌بس را کنار گذاشته است. این جنبش همچنین به حملات هوایی عربستان به فرودگاه صنعا در ماه ژوئیه اشاره کرده که هم‌زمان با نزدیک شدن یک هواپیمای ایرانی برای فرود در این فرودگاه انجام شد.

با وجود نبود چشم‌انداز روشن برای آغاز سریع مذاکرات، «کریستین اسمیت دیوان»، تحلیلگر مسائل منطقه، گفت حتی در صورت برگزار نشدن مذاکرات رسمی در آینده نزدیک، تماس‌های غیرعلنی میان طرف‌های درگیر در یمن معمولاً ادامه دارد.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که اصرار عربستان بر بازپس‌گیری مناطق راهبردی یمن، خطر تداوم ناامنی در باب‌المندب را افزایش داده است؛ بحرانی که می‌تواند علاوه بر فشار بر صادرات نفت و تجارت جهانی، هزینه سیاسی تازه‌ای برای دولت ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ایجاد کند.