سایپا از مدیریت بحران تا نوسازی محصولات؛ روایت مدیرعامل از عبور «خساپا» از یکی از سخت‌ترین سال‌های فعالیت

همزمان با سی‌امین سال حضور نماد «خساپا» در بورس تهران، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا تصویری از شرایط این شرکت در ابتدای سال ۱۴۰۴ و برنامه‌های پیش‌روی آن ارائه کرد؛ روایتی که نشان می‌دهد سایپا سال گذشته را با سه بحران بزرگ مالی و عملیاتی آغاز کرد، اما اکنون، پس از عبور از بخش مهمی از این چالش‌ها، برنامه احیای عملیاتی، توسعه محصولات جدید و بازگشت به انضباط مالی را دنبال می‌کند.

در مراسم گرامیداشت سه دهه حضور سایپا در بازار سرمایه که با حضور مدیران این شرکت، مسئولان سازمان بورس و جمعی از فعالان بازار سرمایه برگزار شد، علی شیخ‌زاده با تأکید بر شفاف‌سازی وضعیت شرکت، گفت سهامداران باید بدانند بخش قابل توجهی از مشکلاتی که سایپا در سال ۱۴۰۴ با آن مواجه شد، حاصل تصمیمات و تعهداتی بود که در سال‌های قبل ایجاد شده و آثار آن به دوره مدیریت فعلی منتقل شده است.

سه بحران همزمان سایپا در سال ۱۴۰۴

به گفته مدیرعامل سایپا، این شرکت در ابتدای سال ۱۴۰۴ همزمان با سه چالش بزرگ روبه‌رو بود؛ نخست فشار شدید نقدینگی ناشی از سررسید چک‌های خرید، دوم بدهی‌های سنگین بانکی و سوم حجم بالای تعهدات فروش که از سال‌های گذشته به جا مانده بود.

شیخ‌زاده توضیح داد ارزش چک‌های خریدی که موعد پرداخت آنها در سال ۱۴۰۴ فرا رسیده بود، حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شد. علاوه بر آن، بدهی سررسیدشده سایپا به شبکه بانکی نیز از ۳۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده بود؛ وضعیتی که ادامه تولید و حفظ جریان عملیات شرکت را با فشار قابل توجهی مواجه می‌کرد.

اما از نگاه مدیرعامل سایپا، بزرگ‌ترین چالش شرکت نه بدهی‌های بانکی، بلکه تعهدات انباشته فروش خودرو بود.

میراثی که به سال ۱۴۰۴ رسید

شیخ‌زاده با اشاره به فروش‌های انجام‌شده در قالب سامانه یکپارچه خودرو گفت، برای سایپا بیش از ۱۲۰ هزار دستگاه تعهد ایجاد شده بود؛ تعهداتی که فراتر از ظرفیت واقعی تولید شرکت بود و منابع مالی مربوط به آنها نیز در سال‌های گذشته دریافت و مصرف شده بود، اما بخش مهمی از تحویل خودرو‌ها به سال ۱۴۰۴ منتقل شد.

به گفته او، در برخی محصولات از جمله شاهین، میزان تعهدات از ظرفیت تولید فراتر رفته بود و همین مسئله مدیریت شرکت را ناچار کرد با اجرای برنامه‌هایی مانند تبدیل محصول، فراخوان مشتریان و بازتنظیم فرآیند فروش، از عمیق‌تر شدن بحران جلوگیری کند.

بازگشت تدریجی انضباط مالی

مدیرعامل سایپا معتقد است مجموعه این اقدامات باعث شد شرکت بتواند از یکی از دشوارترین مقاطع فعالیت خود عبور کند. به گفته او، اگرچه هنوز بخشی از خودرو‌های معوق باید بدون دریافت منابع مالی جدید تولید و تحویل شوند، اما مدیریت منابع، کنترل تعهدات و همکاری شبکه تأمین، شرایط عملیاتی شرکت را نسبت به ابتدای سال بهبود داده است.

شیخ‌زاده تأکید کرد هدف مدیریت فعلی صرفاً عبور از بحران نبوده، بلکه بازگرداندن انضباط مالی و ایجاد زمینه‌ای برای اصلاح ساختار عملیاتی شرکت نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ مسیری که به گفته او بدون همراهی کارکنان، قطعه‌سازان و شبکه تأمین امکان‌پذیر نبود.

آریا؛ آغاز فصل تازه محصولات سایپا

در کنار ساماندهی وضعیت مالی، سایپا برنامه نوسازی سبد محصولات خود را نیز دنبال می‌کند.

مدیرعامل این گروه خودروسازی اعلام کرد فروش و پیش‌فروش آریا بنزینی از اواخر تابستان امسال آغاز خواهد شد و نخستین خودرو‌ها در پاییز به مشتریان تحویل می‌شود. همچنین نسخه هیبریدی آریا نیز در برنامه تولید سال آینده قرار دارد؛ موضوعی که از نگاه مدیریت شرکت بخشی از برنامه پوست‌اندازی محصولات سایپا محسوب می‌شود.

شیخ‌زاده همچنین از بازتعریف همکاری با زنجیره تأمین و شکستن انحصار در تأمین برخی قطعات خبر داد و گفت این اقدامات به حفظ روند تولید در ماه‌های گذشته کمک کرده است.

او درباره عرضه خودرو‌های فاقد قطعه مولتی‌مدیا در دوران جنگ رمضان نیز توضیح داد که این خودرو‌ها از نظر فنی کامل بوده‌اند و تنها برای جلوگیری از توقف خطوط تولید و حفظ منافع سهامداران، بدون این قطعه تحویل شدند؛ ضمن آنکه فراخوان نصب رایگان این تجهیزات برای مشتریان صادر شده است.

تأکید بر شفافیت در برابر سهامداران

مدیرعامل سایپا در پایان، شفافیت را یکی از رویکرد‌های اصلی مدیریت جدید عنوان کرد و گفت سهامداران و افکار عمومی حق دارند از وضعیت واقعی شرکت، چالش‌های به ارث رسیده و برنامه‌های آینده آگاه باشند.