استخدام ۱۳۵ نیروی جدید در چادرملو با وجود افت ۳۲ درصدی تولید و کاهش ۱۴ درصدی سود عملیاتی | فرید دهقانی در کچاد چه می‌کند؟

فرید دهقانی در چادرملو چه کرده است؟

صورت‌های مالی شرکت معدنی و صنعتی چادرملو با نماد «کچاد» در بورس تهران، تصویر چندان مطلوبی از عملکرد این شرکت ارائه نمی‌کند؛ تصویری که با تبلیغات گسترده اخیر درباره عملکرد و دستاورد‌های چادرملو فاصله دارد.

مدیرعامل چادرملو، فرید دهقانی، از آذرماه ۱۴۰۳ سکان هدایت این شرکت بزرگ معدنی را در اختیار گرفته است. سهامدار عمده چادرملو نیز بانک سپه است که از طریق سرمایه‌گذاری امید، سرمایه‌گذاری سپه و به‌صورت مستقیم، بیش از ۳۷ درصد سهام شرکت را در اختیار دارد. پس از آن نیز سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات با حدود ۱۷ درصد و فولاد مبارکه با حدود ۱۱ درصد، دیگر سهامداران عمده «کچاد» هستند.

اعضای هیئت مدیره چادرملو محمدرضا تابش رئیس هیئت مدیره و نماینده سرمایه‌گذاری امید، مجتبی شعبانی نائب‌رئیس هیئت مدیره و نماینده سرمایه‌گذاری استان خوزستان، حامد دهقانان نماینده سرمایه‌گذاری سپه، مهدی آقاپوربی‌شک نماینده فولاد مبارکه و در نهایت فرید دهقانی به عنوان نماینده سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات هستند.

عملکرد چادرملو از دو جهت اهمیت دارد؛ نخست اینکه یک شرکت بورسی است و تصمیم‌های مدیریتی آن مستقیماً بر سرمایه صد‌ها هزار سهامدار اثر می‌گذارد و دوم اینکه «کچاد» در پرتفوی سهام عدالت نیز قرار دارد و سودآوری آن بر دارایی حدود ۴۹ میلیون سهامدار سهام عدالت اثرگذار است.

آخرین صورت مالی منتشرشده چادرملو، مربوط به دوره شش‌ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ است. بر اساس این گزارش، درآمد شرکت نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۶ درصد افزایش یافته، اما بهای تمام‌شده با سرعت بیشتری، یعنی ۳۶ درصد، رشد کرده است. نتیجه این شکاف، کاهش ۴ درصدی سود ناخالص بوده است.

سود ناخالص چادرملو از ۱۰ هزار و ۷۳۸ میلیارد تومان در شش‌ماهه سال گذشته به ۱۰ هزار و ۲۸۵ میلیارد تومان در دوره جاری رسیده است؛ یعنی حدود ۴۵۳ میلیارد تومان کاهش. این در حالی است که در ظاهر، درآمد شرکت افزایش داشته است.

کاهش هزار و ۴۰۰ میلیارد تومانی سودعملیاتی چادرملو

فرید دهقانی و تیم مدیریتی چادرملو که با کاهش سودناخالص مواجه شدند، در کنترل هزینه‌های اداری و عمومی، نیز نتوانستند چندان موفق ظاهر شوند و مانع کاهش معنادار سود عملیاتی شوند.

چادرملو در آذرماه ۱۴۰۴ حدود ۶ هزار و ۹۹۰ نفر نیروی تولیدی داشت که این تعداد تنها شش ماه بعد به ۷ هزار و ۱۲۸ نفر رسیده است. همزمان تعداد کارکنان غیرتولیدی سه نفر کاهش یافته و در مجموع، تعداد نیروی انسانی شرکت ۱۳۵ نفر افزایش پیدا کرده است.

مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که این افزایش نیروی انسانی، به رشد تولید منجر نشده است. برعکس، تولید در محصولات اصلی چادرملو کاهش یافته است. همین موضوع این شائبه را مطرح می‌کند که استخدام ۱۳۵ نفر جدید تا چه اندازه مبتنی بر نیاز عملیاتی و اقتصادی شرکت بوده و آیا استخدام‌های سفارشی هم در این میان وجود داشته؟ پرسشی که فرید دهقانی به‌عنوان مدیرعامل چادرملو باید درباره آن توضیح دهد.

پس از کسر حدود یک هزار و ۷۵۵ میلیارد تومان هزینه‌های اداری و عمومی، سود عملیاتی چادرملو در شش‌ماهه نخست امسال به ۸ هزار و ۵۳۰ میلیارد تومان رسیده است؛ رقمی که نسبت به حدود ۱۰ همت سود عملیاتی در مدت مشابه سال گذشته، بیش از یک هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان کاهش نشان می‌دهد؛ یعنی افت حدود ۱۴ درصدی.

تولید آهن اسفنجی چادرملو ۳۲ درصد افتاد

کاهش سود عملیاتی چادرملو زمانی معنادارتر می‌شود که بدانیم نرخ فروش محصولات این شرکت طی همین مدت رشد قابل‌توجهی داشته است.

نرخ فروش کنسانتره آهن از حدود ۵۴ میلیون به ۷۱ میلیون ریال، فولاد از ۲۹ میلیون به ۴۶ میلیون ریال و آهن اسفنجی از ۱۷ میلیون به حدود ۲۵ میلیون ریال رسیده است. به بیان دیگر، محصولات اصلی چادرملو به‌طور میانگین حدود ۴۵ درصد افزایش قیمت داشته‌اند، اما سود عملیاتی شرکت به جای رشد، ۱۴ درصد کاهش یافته است.

ریشه این تناقض را باید در مقدار تولید جست‌و‌جو کرد. چادرملو در شش‌ماهه نخست سال مالی گذشته ۹۲۳ هزار تن آهن اسفنجی و ۶۳۱ هزار تن شمش فولادی تولید کرده بود، اما در شش‌ماهه امسال این ارقام به ترتیب به ۶۶۸ هزار تن و ۵۶۳ هزار تن رسیده است؛ بنابراین تولید آهن اسفنجی تحت مدیریت فرید دهقانی حدود ۳۲ درصد و تولید شمش فولادی حدود ۱۵ درصد افت کرده است.

این اعداد نشان می‌دهد حتی افزایش نرخ فروش نیز نتوانسته ضعف تولید را جبران کند. برای یک بنگاه معدنی و صنعتی، این مسئله اهمیت زیادی دارد؛ چراکه رشد درآمد ناشی از افزایش قیمت، اگر همزمان با افت مقدار تولید باشد، یک هشدار جدی برای سهامداران و اهالی بازار سرمایه است.

در نهایت، فرید دهقانی توانسته با اتکا به سایر درآمد‌های غیرعملیاتی بخشی از افت سود عملیاتی را پوشش دهد و سود خالص چادرملو را در شش‌ماهه امسال به ۱۰ درصد رشد برساند. اما تفاوت میان سود خالص و سود عملیاتی در ارزیابی عملکرد یک بنگاه تولیدی بسیار مهم است. سود خالص می‌تواند با درآمد‌های غیرعملیاتی، فروش دارایی یا سایر اقلام غیرتکرارشونده تقویت شود؛ در حالی که آنچه کیفیت واقعی عملکرد مدیریتی را نشان می‌دهد، توان شرکت در افزایش تولید، کنترل هزینه‌ها و ساختن سود عملیاتی است.

کارنامه فرید دهقانی تا اینجای کار و در ۶ ماهه سال مالی جاری، بیش از آنکه بخواهد نوید روز‌های خوش باشد، می‌تواند هشدار فرارسیدن روز‌های ترسناک باشد. اگر کاهش تولید چادرملو ادامه داشته باشد، حتی افزایش تورم و افزایش نرخ دلار هم نمی‌تواند به داد چادرملو برسد؛ در نتیجه کاهش ارزش سهام چادرملو ممکن خواهد شد.

در چنین شرایطی بیش از هرزمان دیگر نقش اعضای هیئت مدیره پررنگ می‌شود. در حاکمیت شرکتی بنگاه‌ها، اعضای هیئت مدیره نقش نظارتی و بازخواست کردن مدیرعامل بنگاه را دارند. در مقابل مدیرعامل نیز می‌تواند اگر دفاعی از عملکرد خود دارد، ارائه کند. به همین دلیل نیاز به شفاف‌سازی از سوی هر دوطرف اعضای هیئت مدیره و مدیرعامل برای این کارنامه نگران‌کننده چادرملو وجود دارد.