تصرف جزایر استراتژیک در دریای سرخ توسط انصارالله؛ هشدار کارشناسان از بحران قریب‌الوقوع نفت

مبارزان انصارالله در یمن، دو جزیره استراتژیک در دریای سرخ را تصرف کرده‌اند و توانایی این گروه همسو با ایران را در کنترل یک مسیر کشتیرانی کلیدی تقویت نموده‌اند؛ این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها در مورد مواجهه جهان با یک بحران جدید در عرضه نفت بالا گرفته است.

تصرف جزایر «هانیش بزرگ» و «هانیش کوچک» جدیدترین اقدام در پیشروی سریع این گروه مبارز در پهنه سواحل دریای سرخ یمن است، که پیش از این با تصرف بندر موخا و جزیره پریم در تنگه باب‌المندب همراه بود.

این جزایر در ۱۶۰ کیلومتری شمال تنگه قرار دارند؛ تنگه‌ای که یک نقطه گلوگاه است و دریای سرخ را به اقیانوس آزاد و بازار‌های کلیدی آسیا در عربستان سعودی متصل می‌کند.

سرعت پیشروی انصارالله باعث شده است که دولت تحت حمایت عربستان در یمن برای بازپس‌گیری مناطقی که در روز‌های اخیر توسط این گروه مبارز تصرف شده است، تلاش کند؛ این در حالی است که ریاض با حملات به یک خط لوله حیاتی نفت توسط گروه‌های مبارز همسو با ایران در عراق دست و پنجه نرم می‌کند.

تهدیدات ناشی از انصارالله، عربستان سعودی را در وضعیت آماده‌باش بالا قرار داده است، به‌طوری که هشدار‌های هوایی روزانه در سراسر کشور فعال می‌شود، در حالی که مجموعه‌ای از حملات انجام شده توسط این گروه مبارز با استفاده از موشک‌های بالستیک و پهپاد، روز دوشنبه باعث زخمی شدن ۱۳ غیرنظامی شد.

سازمان بین‌المللی مهاجرت روز دوشنبه اعلام کرد که از زمان تشدید درگیری‌ها میان انصارالله و نیرو‌های دولتی در این ماه، نزدیک به ۹۴،۰۰۰ نفر در یمن از خانه‌های خود گریخته‌اند. کمیته بین‌المللی امداد نیز اعلام کرد که حدود ۲۰۰ مدرسه در جنوب غربی یمن برای اسکان خانواده‌های آواره تبدیل به پناهگاه شده‌اند.

گزارش شده است که بیش از ۲،۰۰۰ نفر از طریق دریا به جیبوتی گریخته‌اند. پیشروی انصارالله آنها را تنها ۳۲ کیلومتر با یک پایگاه نظامی ایالات متحده در این کشور کوچک در شاخ آفریقا، در سمت دیگر تنگه باب‌المندب، فاصله انداخته است.

روز دوشنبه، کارشناسان هشدار دادند که بسته‌شدن خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی – که برای انتقال نفت از تنگه هرمز به مرکز صادرات ینبع در دریای سرخ برای ریاض حیاتی بوده است – فشار بیشتری بر محموله‌های این کشور و عرضه جهانی نفت وارد خواهد کرد. مقامات تخمین زده‌اند که بازسازی کامل آن ممکن است هفته‌ها زمان ببرد.

تیم واتر، تحلیل‌گر ارشد بازار در شرکت کی‌سی‌ام ترید (KCM Trade)، گفت: «سوال بزرگ برای معامله‌گران در حال حاضر، مدت زمان قطعی خط لوله شرق به غرب است. هرگونه اختلال طولانی‌مدت و از دست رفتن عرضه مرتبط با آن، می‌تواند به راحتی قیمت‌ها را به سطح بالاتر بعدی سوق دهد.»

شرکت تحقیقاتی ریستاد انرژی (Rystad Energy) روز دوشنبه اعلام کرد که از اواخر ماه اوت، به‌طور متوسط ۲.۶ تا ۴ میلیون بشکه نفت در روز از طریق این خط لوله و از بندر ینبع حرکت می‌کرده است؛ حجمی که این شرکت می‌گوید اکنون در معرض خطر «ناپدید شدن از بازار» قرار دارد.

جانیو شاه، معاون بازار‌های نفت در ریستاد انرژی، خاطرنشان کرد که افزایش اخیر قیمت نفت برنت ثابت کرد که بازار از قبل در حال پاسخ دادن به «از دست رفتن قابل توجه عرضه» است. شاه افزود که ذخایر عربستان سعودی می‌تواند صادرات را در روز‌های آتی حفظ کند، اما این وضعیت می‌تواند «به سرعت تغییر کند».

صبح روز سه‌شنبه، نفت خام برنت با ۱.۱۷ درصد افزایش به ۱۰۶.۹۲ دلار در هر بشکه رسید. میانگین قیمت گازوئیل در ایالات متحده هفته گذشته برای اولین بار به ۶ دلار در هر گالن رسید، زیرا جنگ ایران، در کنار حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، عرضه را تحت فشار قرار داده است.

رهبری انصارالله اعلام کرده است که به دنبال مسدود کردن تمام کشتیرانی تجاری در دریای سرخ نیست، بلکه هدف تنها کشتی‌های مرتبط با عربستان سعودی است. عرضه از سوی عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت جهان، برای اقتصاد‌های آفریقا و آسیا حیاتی است؛ اقتصاد‌هایی که به واردات نفت از خاورمیانه وابسته‌اند و از اختلال در تجارت بیشترین آسیب را دیده‌اند.

کارشناسان می‌گوینده‌اند ذخایر پشتیبانی که در اوایل سال جاری در سیستم وجود داشت و با محدود کردن افزایش قیمت‌ها، جهان را از بدترین اثرات شوک نفتی محافظت می‌کرد، اکنون تا حد زیادی از بین رفته است.

از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه، کشور‌ها مقداری از ذخایر نفت خام خود را به بازار عرضه کرده‌اند و ایالات متحده نیز محدودیت‌های مربوط به نفت ذخیره شده در کشتی‌های شناور در دریا از کشور‌های تحت تحریم را لغو کرد. مایکل ورث، مدیرعامل شورون (Chevron)، روز جمعه گفت که این ذخایر‌ها اکنون «تمام شده‌اند».

او گفت: «تصور سناریویی که در آن قیمت‌ها نرم شوند و به سرعت [کاهش یابند]، دشوارتر است. من فکر می‌کنم ریسک‌ها در چند ماه آینده همچنان به سمت بالا باقی می‌مانند.»