وضعیت در ایران به‌شکل خطرناکی رو به وخامت است؛ اما ترامپ به‌هر‌قیمتی از به‌کاربردن واژه «جنگ» پرهیز می‌کند

دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۴ به جمعیتی در پنسیلوانیا وعده داد: «من شما را برای جنگیدن و مردن در جنگ‌های احمقانه خارجی که هرگز پایان نمی‌یابند، نخواهم فرستاد.» در حالی که مناقشه فاجعه‌بار در ایران، که در روز‌های اخیر تشدید شده است، ممکن است این‌گونه نشان دهد که رئیس‌جمهور از آن وعده عدول کرده، اما این برداشت نادرست است؛ گفتن این‌که رئیس‌جمهور، ایالات متحده را به یک جنگ بی‌پایان و فاجعه‌بار دیگر در خاورمیانه کشانده اشتباه است، زیرا همان‌طور که مقامات دولتی مدام اصرار دارند، آنچه در ایران رخ می‌دهد در واقع یک جنگ نیست.

شاید این‌طور نباشد، اما بمباران‌های فعال فراوانی رخ داده است. اوایل همین ماه، یک حمله موشکی ایالات متحده به یک جشن عروسی در خانه‌ای مسکونی در جنوب ایران اصابت کرد و دست‌کم چهار نفر از جمله یک کودک چهار ساله و یک نوجوان ۱۶ ساله را به کام مرگ کشاند. این در مقایسه با کشتار ماه مارس که در آن یک موشک هدایت‌شونده دقیق ایالات متحده به یک مدرسه ابتدایی در ایران اصابت کرد و ۱۵۰ نفر از جمله ۱۲۰ کودک را کشت، بسیار محدود به نظر می‌رسد، اما همچنان چیزی است که من شخصاً آن را ذیل «جنایات جنگی احتمالی» طبقه‌بندی می‌کنم.

اما دولت ترامپ نه تنها همچنان اصرار دارد که این یک جنگ واقعی نیست، بلکه سرسختانه مدعی است هیچ جنایت واقعی نیز در حال ارتکاب نیست؛ معاون رئیس‌جمهور مایل است تأکید کند که وقتی نوبت به گزارش‌های مربوط به مرگ غیرنظامیان می‌رسد، نباید چشم‌ها یا گوش‌های خود را باور کنید. با وجود اینکه یک کارشناس تسلیحاتی و تحلیل تصویری نیویورک تایمز به این نتیجه رسیدند که بمب اصابت‌کرده به جشن عروسی در یک منطقه مسکونی از این کشور آمریکایی بوده است، ونس این حس و گمان را دارد که شاید کل این ماجرا توسط عده‌ای از مردم غیرقابل‌اعتماد رنگین‌پوست جعل و ساخته شده باشد.

ونس در همان نشست مطبوعاتی در ارتباط با کشتار جشن عروسی گفت: «رسانه‌های دولتی ایران تاکنون راوی بسیار خوبی درباره آنچه در این مناقشه رخ داده نبوده‌اند، بنابراین من نسبت به این موضوع به شدت بدبین و مرددم.»

شاید معاون رئیس‌جمهور بدبین و مشکوک باشد، اما من گیج و مبهوت شده‌ام؛ اگر این یک جنگ نیست، پس چیست؟ یک درگیری نظامی کوچک؟ یک رشته بی‌پایان از عملیات‌های ویژه نظامی؟ یک خرابکاری و اشتباه بسیار خونین؟ خود ترامپ در چندین نوبت آن را جنگ خوانده است. برای نمونه، چهارشنبه گذشته گفت: «جنگ بلافاصله بعد از انتخابات تمام خواهد شد.» با این حال، در حرکتی نسبتاً گیج‌کننده، او اخیراً همچنین اشاره کرد که با ونس موافق است که این یک جنگ تمام‌عیار نیست. ترامپ ماه گذشته گفت: «من آن را یک مناقشه نظامی می‌نامم، زیرا برای ما مسئله‌ای ناچیز و بی‌اهمیت است.» آن مسائل بی‌اهمیت بسیار گران‌قیمت هستند؛ این جنگ‌نبوده تا به حال برچسب قیمتی ده‌ها میلیارد دلاری به همراه داشته است. مارک زندی، اقتصاددان ارشد در مؤسسه تحلیلی مودیز، به طور تقریبی برآورد کرده است که این رویداد برای هر خانوار معمولی آمریکایی ۱۲۰۰ دلار هزینه تراشیده است؛ و سپس، البته، هزینه انسانی وجود دارد؛ هزاران جانی که از دست رفته‌اند.

آنچه ما این «مناقشه نظامی» می‌نامیم صرفاً لفاظی و بازی با کلمات نیست، بلکه اهمیت بسیار زیادی دارد؛ نه تنها به این دلیل که قانون اساسی کاملاً صراحت دارد که یک رئیس‌جمهور نمی‌تواند خودسرانه و از سر هوس یک جنگ رسمی را آغاز کند، بلکه تنها کنگره است که اختیار اعلان جنگ را دارد. ترامپ نخستین رئیس‌جمهوری نیست که بدون رفتن به کنگره برای اعلان جنگ، دست به اقدامات نظامی بزرگ می‌زند؛ هری ترومن مناقشه کره را به عنوان «اقدام پلیسی» طبقه‌بندی کرد تا کنگره را دور بزند و رؤسای جمهور پس از او نیز به شعبده‌بازی‌های معنایی مشابهی دست زده‌اند. اما همان‌طور که فردریک لوگوال، تاریخ‌نگار و کارشناس روابط خارجی در مصاحبه‌ای با دانشکده کندی هاروارد اشاره کرد: «آنچه درباره پرزیدنت ترامپ در شرایط کنونی خارق‌العاده و عجیب است، این است که او واقعاً حتی زحمت مشورت با کنگره را به خود نداده است، چه برسد به اینکه به دنبال تأیید کنگره باشد.» به عبارت دیگر، او مانند یک دیکتاتور رفتار می‌کند.

ترامپ، اگر بخواهیم منصف باشیم، شفاف گفته است که در حال بهره‌برداری از دستورالعمل ترومن است. ترامپ در یک مراسم شام جمع‌آوری کمک‌های مالی در ماه مارس گفت: «من از واژه "جنگ" استفاده نخواهم کرد، زیرا آنها می‌گویند اگر از واژه "جنگ" استفاده کنید، شاید کار چندان خوبی نباشد. آنها واژه "جنگ" را دوست ندارند، چون شما باید تاییدیه بگیرید. بنابراین، من از عبارت "عملیات نظامی" استفاده خواهم کرد، که در واقع همان چیزی است که هست. این یک تارومار کردن نظامی است.»

اجتناب از اعلام رسمی جنگ همچنین ممکن است به دولت ایالات متحده کمک کند تا از برخی تعهدات «دوران جنگ» در قبال نیرو‌های نظامی خود و خانواده‌های آنها شانه خالی کند. لیبی کلینر، بیوه یکی از هوانوردانی که در ماه مارس در عملیات‌های رزمی علیه ایران کشته شد، اخیراً در اینستاگرام پستی منتشر کرد و گفت به این دلیل که ایالات متحده از نظر فنی در جنگ نیست، برخی مزایا و خدمات را دریافت نمی‌کند.

کلینر نوشت: «نیروی هوایی اخیراً به من گفت از آنجا که ما رسماً اعلام جنگ نکرده‌ایم، من و فرزندانم واجد شرایط دریافت برخی مزایا نیستیم. بنابراین، نه تنها شوهرم در جنگی کشته شد که هرگز نمی‌خواست در آن شرکت کند، بلکه اکنون مزایایی که برای ما باقی مانده نیز تحت تأثیر بازی با کلمات و تصورات افکار عمومی دیکته می‌شود.»

پس از آنکه این پست در فضای مجازی فراگیر شد، به نظر می‌رسد دولت برای حل‌وفصل و لاپوشانی موضوع وارد عمل شده است. ونس اخیراً گفت که دولت اطمینان حاصل خواهد کرد کلینر «آنچه مستحق آن است» را دریافت کند. او افزود: «ما قطعاً این موضوع را در پشت صحنه پیگیری و حل خواهیم کرد.»

شاید دولت بتواند مشکل مزایای کلینر را برطرف کند، اما برای جبران خسارت‌های اقتصادی و سیاسی که این جنگ‌نبوده به بار می‌آورد، روزگار سختی خواهد داشت. محبوبیت ترامپ در حال سقوط است و اکثریت آمریکایی‌ها از این مناقشه «کم‌اهمیت و ناچیز» که اکنون شش ماه است ادامه دارد و زندگی روزمره را خطرناک‌تر و پرهزینه‌تر کرده، به ستوه آمده‌اند. بر اساس برآوردی از دانشگاه براون در هفته گذشته، این مناقشه ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه اضافی انرژی برای آمریکایی‌ها در پی داشته است. آن صورت‌حساب هر دو دقیقه یک میلیون دلار افزایش می‌یابد. این هفته همچنین قیمت نفت برای اولین بار از ماه ژوئیه به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید.

در همین حال، با تشدید خصومت‌ها و عدم وجود راه خروجی در افق پیش رو، به نظر می‌رسد ترامپ گزینه‌های خود را از دست داده است. تمام چیزی که برای او باقی مانده وعده‌های توخالی است. رئیس‌جمهور اصرار داشته که قیمت‌های انرژی «درست پس از انتخابات» سقوط خواهد کرد و در نشانه‌ای از استیصال کامل خود، وعده داد که اگر جمهوری‌خواهان کنترل هر دو مجلس کنگره را در ماه نوامبر حفظ کنند، به هر بزرگسال آمریکایی ۵۰۰۰ دلار پرداخت خواهد کرد. دولت ترامپ می‌تواند این جنگ را هر چه می‌خواهد بنامد، اما نسل‌های آینده آن را به عنوان یک عمل فاجعه‌بار ناشی از تکبر و غرور توصیف خواهند کرد.