آغاز فاز جدید عملیات حوثی‌ها در یمن همزمان با خودداری آمریکا از مداخله

طی ماه گذشته، انصارالله در یمن با تصرف بخش وسیعی از خط ساحلی دریای سرخ، پرتاب موشک و پهپاد به زیرساخت‌های انرژی عربستان و حتی هدف قرار دادن ریاض، پایتخت عربستان، در تعطیلات آخر هفته، به‌طور چشمگیری به منازعات خاورمیانه پیوسته‌اند.

اکنون به نظر می‌رسد عملیات آنها وارد فاز جدیدی شده است، که شامل یک تهاجم بزرگ با هدف قطع مسیر نیرو‌های دولتی در بخش مرکزی یمن است. به گفته برخی تحلیلگران، هدف نهایی آنها کنترل کامل بر کل کشور است.

آخرین پیشروی انصارالله در حالی صورت می‌گیرد که عربستان سعودی جنگنده‌ها و موشک‌های خود را برای جلوگیری از پیشروی این گروه ستیزه‌جو به سمت جنوب، به سوی شهر بندری عدن، جایی که دولت به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی یمن در آن مستقر است، مستقر کرده است.

به گفته یک منبع دیپلماتیک منطقه‌ای، درخواست‌های عربستان برای حملات هوایی ایالات متحده جهت بازگرداندن دستاورد‌های انصارالله، بی‌پاسخ مانده است. با این حال، بریتانیا به درخواست کمک عربستان پاسخ داده است. به گزارش خبرگزاری رویترز، اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا روز دوشنبه اعلام کرد که با تأمین «سوخت‌گیری هوایی تدافعی» برای جت‌های سعودی برای یک دوره محدود موافقت کرده است.

در بیانیه‌ای مشترک در روز دوشنبه، وزرای خارجه کشور‌های گروه ۷ از ایران خواستند تا به تسلیح و حمایت از انصارالله پایان دهد و از این گروه ستیزه‌جو خواستند که «تمامی اقدامات نظامی، تمامی تهدیدات و حملات علیه کشتیرانی غیرنظامی را متوقف کند.»

انصارالله تاکنون بخش طویلی از خط ساحلی یمن در مجاورت دریای سرخ — که یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان است — را تصرف کرده‌اند و گلوگاه باب‌المندب در انتهای جنوبی آن را در کنترل خود دارند. اکنون آنها در تلاش برای تصرف منطقه کوهستانی تعز هستند که شامل مسیر‌های مهمی برای نیرو‌های دولتی است. به گفته محمد الباشا، تحلیلگر مسائل یمن، «قطع این مسیرها، ارتباط کلیدی حمل‌ونقل و تدارکات بین مناطق تحت کنترل دولت را تهدید می‌کند.»

الباشا به سی‌ان‌ان گفت که انصارالله با مقاومت سرسختانه قبایل محلی رو‌به‌رو شده است. به گفته الباشا، وضعیت میدان نبرد همچنان متغیر است و این ریسک وجود دارد که انصارالله بتوانند شهر تعز را محاصره کنند. اما به نظر می‌رسد دفاع‌ها دچار فروپاشی قابل مقایسه‌ای با آنچه در جبهه ساحل غربی دیده شد، نشده‌اند؛ زمانی که منطقه بزرگی — از جمله بندر موخا — ظرف چند ساعت سقوط کرد.

الباشا افزود که تا روز دوشنبه، دولت همچنان یک تقاطع جاده‌ای حیاتی که تعز و عدن را به هم متصل می‌کند در منطقه‌ای که میزبان صد‌ها هزار آواره داخلی است، در کنترل خود دارد.

به گفته چندین تحلیلگر یمن، درگیری‌های شدیدی نیز در شرق‌تر، در استان مأرب در جریان است. مأرب منطقه‌ای نفت‌خیز است که مدت‌هاست در تیررس انصارالله قرار داشته است. به گفته تحلیلگران، نیرو‌های دولتی یمن از توپخانه و سیستم‌های موشکی — که با حملات هوایی فزاینده عربستان پشتیبانی می‌شوند — برای دفع نیرو‌های انصارالله در منطقه استفاده کرده‌اند. یکی از فرماندهان ارشد مدعی شد که نیروهایش اکنون به حالت تهاجمی درآمده‌اند.

دولت یمن که از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته شده، روز دوشنبه اعلام کرد که نیروهایش جنگجویان و خطوط تدارکاتی انصارالله را در منطقه استراتژیک باب‌المندب مشرف به دریای سرخ و در استان بیضاء در مرکز یمن هدف قرار داده‌اند. سخنگوی نظامی، سرهنگ ماجد النزیلی، گفت که نیرو‌های دولتی مواضع، پرسنل و مسیر‌های تدارکاتی انصارالله را هدف قرار دادند و وزارت اطلاع‌رسانی تصاویری منتشر کرد که به ادعای آنها حملات به سایت‌ها و تجهیزات انصارالله را نشان می‌داد. این ادعا‌ها به‌طور مستقل قابل تایید نیستند.

یحیی سریع، سخنگوی نظامی انصارالله، روز دوشنبه مدعی شد که عربستان سعودی ۱۵۷ حمله هوایی و موشکی در چهار استان یمن انجام داده است که مجموع حملات از زمان شروع آخرین تشدید تنش را به ۹۱۷ مورد رسانده است. او متعهد شد که به این حملات پاسخ داده خواهد شد. مقامات سعودی هیچ اظهارنظر فوری نکردند و سی‌ان‌ان نتوانست ادعا‌های انصارالله را به‌طور مستقل تأیید کند.

مؤسسه مطالعات جنگ، یک اندیشکده در واشنگتن، روز جمعه گزارش داد: «انصارالله احتمالاً به دنبال تصرف این منطقه هستند تا بتوانند از طریق دریای سرخ نفت استخراج و صادر کنند که این امر می‌تواند فعالیت‌های سیاسی و نظامی انصارالله را تأمین مالی کند.»

الباشا به سی‌ان‌ان گفت شهر‌های تعز و مأرب سنگر‌های کلیدی هستند، «و اگر انصارالله هر دو را تصرف کنند، بازی تمام است. اما مدافعان آنها مقاومت شدیدی نشان می‌دهند.» انصارالله بخش بزرگی از غرب یمن را کنترل می‌کنند که بیش از ۷۰ درصد جمعیت، از جمله صنعا پایتخت، در آن زندگی می‌کنند. نیرو‌های دولتی بخشی از جنوب یمن و بخش کم‌جمعیت شرقی کشور را در اختیار دارند.

مشخص نیست که آیا انصارالله قصد دارند بر خود عدن فشار وارد کنند یا خیر. بخش زیادی از این موضوع به توانایی نیرو‌های دولتی برای بهبود هماهنگی پس از عقب‌نشینی فاجعه‌بار ساحل غربی بستگی دارد. ابراهیم جلال از مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن گفت: «انصارالله نیازی به شکست نظامی عربستان ندارند و قطعاً نمی‌توانند این کار را انجام دهند.»

«با این حال، آنها باید بر میزان تأمین مالی، اطلاعات، لجستیک، دفاع هوایی و به‌طور بالقوه قدرت هوایی که ریاض آماده است به نیرو‌های مسلح یمن اختصاص دهد تا بتوانند دستاورد‌های آنها را در زمین معکوس کنند، تأثیر بگذارند.» جلال به سی‌ان‌ان گفت که برای این منظور، انصارالله از درگیر شدن در جنگ شهری اجتناب می‌کنند و تلاش دارند نیرو‌های دولتی را محاصره کنند. سی‌ان‌ان برای دریافت اظهارنظر با مقامات انصارالله تماس گرفته است.

نیویورک تایمز روز دوشنبه گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، پس از تماس تلفنی هفته گذشته محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، با انجام حملات هوایی علیه انصارالله موافقت کرده است. اما به گزارش تایمز، ترامپ روز یکشنبه نظر خود را تغییر داد. هفته گذشته، ترامپ گفت که انصارالله «به ما اطلاع دادند که نمی‌خواهند با ما بجنگند» و افزود که آنها به «اکثر کشتی‌ها» اجازه عبور از تنگه باب‌المندب را می‌دهند، اما از یک کشور — مشخصاً عربستان سعودی — «ناراضی» هستند.

انصارالله دو ماه پیش اعلام کردند که به کشتیرانی عربستان حمله خواهند کرد. به گفته آندریاس کریگ، مدیرعامل شرکت ریسک سیاسی «منا آنالیتیکا» مستقر در لندن، «بهترین گزینه ترامپ این است که از باتلاق یمن دور بماند، زیرا جنگ از راه دور موازنه قدرت در زمین را تغییر نمی‌دهد و در عین حال اختلال در زنجیره تأمین را گسترش می‌دهد.» کریگ روز دوشنبه در ایکس نوشت: «این کار همچنین مسیر دیپلماتیک ایران و هرمز را از مسیر خارج می‌کند.»

با این حال، فاطمه ابو الاسرار، تحلیلگر یمنی، در مقاله‌ای برای مؤسسه استیمسون، یک مؤسسه تحقیقاتی آمریکایی، نوشت: «ناسازگاری در موضع ایالات متحده در قبال نیرو‌های نیابتی تهران به این معنی است که دولت یمن و عربستان سعودی مجبور شده‌اند تا حد زیادی به تنهایی با انصارالله مقابله کنند.» تا کنون، به نظر نمی‌رسد عربستان سعودی به پیمان دفاعی سه‌جانبه‌ای که اخیراً با پاکستان و ترکیه منعقد کرده، متوسل شده باشد؛ و مقامات ترکیه مراقب بوده‌اند که کمک زیادی ارائه نکنند.

حسن فیدان، وزیر خارجه ترکیه، روز شنبه در اشاره به حملات پهپادی و موشکی انصارالله به عربستان گفت: «ما شاهد حملات بسیار جدی به تمامیت ارضی و حاکمیت عربستان سعودی هستیم.» فیدان به شبکه ان‌تی‌وی ترکیه گفت: «ما در این مورد همبستگی جدی داریم... آنها ممکن است نیاز‌های نظامی، به‌ویژه در برخی مسائل فنی داشته باشند. ما هیچ مشکلی در برآورده کردن آنها نخواهیم داشت.»

ناتق ملک‌زاده، تحلیلگر، روز دوشنبه گفت: «عربستان سعودی در حال کشف این است که چقدر در لحظه نیاز تنهاست. سال‌ها، امنیت خود را بر این امید بنا کرد که واشنگتن از آن دفاع خواهد کرد.» ملک‌زاده در ایکس نوشت: «برای ایالات متحده، همانند هر کشور دیگری در چنین مواقعی، زمانی که منافع آمریکا مستقیماً در معرض خطر نباشد، امنیت عربستان اهمیت کمتری دارد.»

جلال گفت که سعودی‌ها می‌توانند روی حمایت برخی متحدان منطقه‌ای و پاکستان و به‌طور بالقوه مصر حساب کنند. اما در حال حاضر، بخش عمده بار بر دوش آنهاست. جلال در نشریه آنلاین «المجله» نوشت: «ایران روی انصارالله به عنوان آخرین نیروی نیابتی مقاوم خود حساب باز کرده تا قدرت چانه‌زنی و اهرم فشار خود را بهبود بخشد، در حالی که انصارالله اکنون به دنبال تثبیت دستاورد‌ها و گسترش سرزمینی و همچنین تشدید حملات به عربستان سعودی برای ترسیم مجدد قوانین بازی است.»

الباشا روز دوشنبه به سی‌ان‌ان گفت: «انصارالله به مجازات سعودی‌ها ادامه خواهند داد تا زمانی که صندوق غرامت چند میلیارد دلاری خود را دریافت کنند.» آنها مدت‌هاست که بر پرداخت غرامت عربستان به خاطر محاصره طولانی‌مدت قلمرو یمن که در کنترل دارند، اصرار داشته‌اند. اما جاه‌طلبی‌های انصارالله ممکن است فراتر برود. جلال گفت که هدف نهایی آنها کنترل تمام یمن است.

«جوان آنلاین»، نشریه ایرانی وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اخیراً پیشنهاد کرد که انصارالله به وحدت یمن تحت یک «مرکز قدرت واحد» نزدیک شده‌اند. در این تحلیل آمده است که با این کار، آنها به یک نیروی منطقه‌ای تبدیل خواهند شد که قادر است مخالفان خود را وادار به مذاکره بر سر امنیت دریای سرخ و آینده خود شبه‌جزیره عربستان کند. این کابوس عربستان سعودی است.