اقتصاد، جمهوری‌خواهان را شکست داد | مهم‌ترین عامل نارضایتی رأی‌دهندگان آمریکایی چه بود؟

هزینه زندگی مهم‌ترین عامل نارضایتی رأی‌دهندگان آمریکایی

انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ برای جمهوری‌خواهان با از دست دادن کنترل هر دو مجلس همراه شد؛ شکستی که برنامه‌های اقتصادی و سیاسی ترامپ را در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری با محدودیت جدی مواجه می‌کند. اگرچه عوامل سیاسی و اجتماعی متعددی در این نتیجه نقش داشته، داده‌های نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد اقتصاد و هزینه زندگی از مهم‌ترین دلایل نارضایتی رأی‌دهندگان بوده است.

براساس نظرسنجی خروجی انتخابات که رویترز منتشر کرده، نزدیک به ۹۰ درصد رأی‌دهندگان هزینه زندگی را عاملی مهم یا بسیار مهم در تصمیم خود دانسته‌اند. همچنین دو سوم رأی‌دهندگان، دونالد ترامپ را مسئول بالا ماندن قیمت‌ها می‌دانستند. این در حالی است که ترامپ با وعده مهار تورم و کاهش هزینه زندگی به کاخ سفید بازگشته بود. نظرسنجی رویترز و ایپسوس در اوت نیز نشان می‌داد ۴۷ درصد رأی‌دهندگان هزینه زندگی را مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده رأی خود معرفی کرده‌اند و ۷۱ درصد از عملکرد ترامپ در این حوزه ناراضی بوده‌اند.

طبق گزارش اداره آمار کار آمریکا، شاخص قیمت مصرف‌کننده در سپتامبر ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۰.۶ درصد و در مقایسه با سال گذشته ۳.۷ درصد افزایش یافته است. این افزایش در شرایطی رخ داده که تورم ماهانه از ۰.۱ درصد در جولای به ۰.۴ درصد در اکتبر و ۰.۶ درصد در سپتامبر رسیده است. به عبارت دیگر، سرعت افزایش قیمت‌ها بیشتر شده است.

گرانی سبدغذایی خانوار آمریکایی

یکی از ملموس‌ترین شاخص‌های فشار معیشتی، هزینه تأمین مواد غذایی است. براساس آمار اداره آمار کار آمریکا، قیمت مواد غذایی در سپتامبر نسبت به سال گذشته ۲.۵ درصد افزایش داشته است. این رشد در مواد غذایی خریداری‌شده از فروشگاه‌ها ۱.۸ درصد و در غذا‌های آماده و رستورانی ۳.۵ درصد بوده است. در میان اقلام غذایی، میوه و سبزیجات ۳.۷ درصد و نوشیدنی‌های غیرالکلی ۳.۸ درصد افزایش قیمت داشته؛ در مقابل، قیمت محصولات لبنی ۰.۷ درصد کاهش یافته است.

برای درک بهتر هزینه واقعی این افزایش‌ها، می‌توان به برآورد وزارت کشاورزی آمریکا از هزینه ماهانه تأمین غذای خانوار رجوع کرد. براساس برنامه غذایی کم‌هزینه این وزارتخانه در سپتامبر ۲۰۲۶، یک زن ۲۰ تا ۵۰ ساله برای تأمین غذای خود در خانه به‌طور متوسط ماهانه ۲۷۶ دلار و یک مرد در همین گروه سنی به حدود ۳۱۸ دلار نیاز دارد. در برنامه با هزینه متوسط، این ارقام به ترتیب به ۳۳۶ و ۳۹۸ دلار می‌رسد. بنابراین، یک زوج ۲۰ تا ۵۰ ساله برای تأمین غذای خانگی خود در سطح هزینه متوسط، ماهانه حدود ۷۳۴ دلار نیاز دارند؛ رقمی که هزینه مسکن، درمان، حمل‌ونقل و غذا خوردن در رستوران را شامل نمی‌شود.

این ارقام نشان می‌دهد چرا حتی افزایش چنددرصدی قیمت مواد غذایی برای خانوار‌هایی که بخش بزرگی از درآمدشان صرف مخارج ضروری می‌شود، اهمیت دارد. مسئله مجموع هزینه‌های ضروری است که بودجه ماهانه خانوار را تحت فشار قرار می‌دهد.

جنگ ایران و شوک نفتی که به پمپ‌بنزین‌ها رسید

در کنار تورم انباشته و افزایش هزینه‌های ضروری، جنگ ایران به یکی از عوامل تشدیدکننده فشار اقتصادی در آمریکا تبدیل شد. اهمیت این موضوع به جایگاه تنگه هرمز در بازار جهانی انرژی بازمی‌گردد. در شرایط عادی نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده‌های نفتی در روز از این گذرگاه عبور می‌کند؛ حجمی معادل حدود یک‌پنجم مصرف جهانی نفت. بنابراین، اختلال در تردد نفتکش‌ها و افزایش ریسک امنیتی منطقه می‌تواند به سرعت قیمت جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد.

این تأثیر در بازار بنزین آمریکا نیز آشکار شد. انجمن خودروی آمریکا (AAA) در ۲۴ سپتامبر میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی را ۴ دلار و ۴۸ سنت اعلام کرد؛ رقمی که نسبت به یک ماه قبل ۴۰ سنت و نسبت به سال گذشته یک دلار و ۲۷ سنت افزایش داشت.

آمار‌های رسمی نیز ابعاد این شوک را نشان می‌دهند. براساس گزارش اداره آمار کار آمریکا، شاخص قیمت انرژی در سپتامبر نسبت به ماه قبل ۵.۲ درصد افزایش یافت و شاخص قیمت بنزین به‌تنهایی رشد ماهانه ۹.۱ درصدی را ثبت کرد. در مقیاس سالانه نیز قیمت انرژی ۲۰.۴ درصد و قیمت بنزین ۳۴.۲ درصد افزایش داشت. نکته قابل‌توجه آن است که افزایش بنزین به‌تنهایی بیش از نیمی از رشد ماهانه ۰.۶ درصدی شاخص کل قیمت مصرف‌کننده را توضیح می‌داد.

این افزایش فقط به هزینه سوخت خودرو‌ها محدود نمی‌شود. بنزین و فرآورده‌های نفتی در هزینه حمل‌ونقل کالا، توزیع مواد غذایی و فعالیت بسیاری از کسب‌وکار‌ها نقش دارند. بنابراین، افزایش قیمت انرژی می‌تواند با فاصله زمانی به قیمت کالا‌ها و خدمات نیز منتقل شود. برای خانواری که پیش‌تر با هزینه بالای غذا و مسکن مواجه بوده، افزایش هزینه رفت‌وآمد فشار مضاعفی ایجاد می‌کند.

هزینه جنگ در صندوق رأی

مسئله مهم‌تر آن است که رأی‌دهندگان آمریکایی تا چه اندازه حاضر بودند هزینه اقتصادی جنگ با ایران را بپذیرند. براساس نظرسنجی‌های خروجی انتخابات، بخش بزرگی از رأی‌دهندگان معتقد بودند سیاست‌های دولت ترامپ، از جمله جنگ ایران و تعرفه‌های تجاری، وضعیت اقتصادی آنها را بدتر کرده است. رویترز همچنین گزارش داده که نارضایتی از قیمت‌های بالا و جنگ ایران در کنار نگرانی درباره فساد دولتی از عوامل مهم نتیجه انتخابات بوده است.

در واقع، جنگ ایران زمانی هزینه اقتصادی خود را به خانوار آمریکایی تحمیل کرد که بخش بزرگی از جامعه از قبل با تورم انباشته و کاهش قدرت خرید مواجه بود. افزایش قیمت بنزین در چنین شرایطی به تشدیدکننده نارضایتی میلیون‌ها آمریکایی تبدیل شد.