مسکن در حباب تورم

قیمت مسکن افزایش یافته است.این در حالی است که بدون رشد قیمت نیز مسکن به حدی گران است که خرید آن برای بسیاری مانند آمال و آرزو به نظر می رسد. مسکن از نیازهای اولیه مردم است و در ایران بسیاری توانایی مالی برای خرید آن را ندارند. اگر در دیگر کشورها قشرهای فرودست جامعه با مشکل خرید مسکن دست و پنجه نرم می کنند، در ایران بیشتر کارمندان و قشر متوسط و تحصیلکرده جامعه هیچ امیدی برای خرید مسکن ندارند. ن کارشناسان دلایل بسیاری را برای آن عنوان می کنند، تورم، تحریم ها و افزایش وسایل ساخت و ساز. عده ای دیگر این افزایش قیمت را حباب می دانند چراکه تقاضا برای خرید مسکن به شدت کاهش یافته و مردم توانایی مالی برای خرید آن را ندارند.

بهمن ماه امسال قیمت هر متر مربع مسکن در تهران به ۱۴ میلیون و ۴۰۵ هزار تومان رسید که نسبت به ماه قبل ۳.۸ درصد افزایش نشان می‌دهد اما از سرعت رشد آن نسبت دو به ماه گذشته کاسته شده است.

خبرها حاکی است از آن است که قیمت مسکن در پایتخت با رشد ۳.۸ درصدی ماهیانه وارد کانال ۱۴میلیون تومان شد. بهمن ماه ۱۳۹۸ بر اساس گزارش دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، میانگین قیمت مسکن در شهر تهران به ۱۴ میلیون و ۴۰۵ هزار تومان در هر متر مربع رسید که نسبت به ماه قبل ۳.۸ درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل ۴۳ درصد افزایش نشان می‌دهد.

تعداد معاملات مسکن شهر تهران نیز در دومین ماه از زمستان ۱۳۹۸ به ۱۳ هزار و ۵۵۰ فقره رسیده که نسبت به دی ماه امسال ۲۵ درصد و نسبت به بهمن ماه پارسال ۴۲ درصد رشد نشان می‌دهد.

ارزش مبایعات انجام شده در بازار مسکن شهر تهران طی بهمن ماه ۱۳۹۸ بالغ بر ۱۵ هزار و ۹۴۰ میلیارد تومان بوده که نسبت به ماه گذشته ۳۴ درصد و نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱۱۴ درصد افزایش یافته است.

به طور کلی طی ۱۱ ماهه نخست سال ۱۳۹۸ ارزش معاملات واحدهای مسکونی در تهران ۸۱ هزار و ۲۷۰ میلیارد تومان بوده که رشد ۶.۴ درصدی نسبت به ۱۱ ماهه سال ۱۳۹۷ نشان می‌دهد. هم‌چنین متوسط قیمت یک مترمربع واحد مسکونی شهر تهران در ۱۱ ماهه نخست سال جاری ۱۳ میلیون و ۱۸۵ هزار تومان بوده که نسبت به ۱۱ ماهه نخست سال گذشته ۶۴ درصد افزایش داشته است. تعداد معاملات نیز در ۱۱ ماهه ابتدایی امسال ۵۴ هزار و ۹۱۰ فقره بوده که از کاهش ۱۳.۵ درصدی نسبت به ۱۱ ماهه ابتدای سال ۱۳۹۷ حکایت دارد.

از سوی دیگر تعداد واحدهای مسکونی در پروانه‌های ساختمانی طی دی‌ماه که گزارش آن در بهمن ماه اعلام شده حاکی از آن است که تعداد واحدهای در حال ساخت در دی‌ماه ۱۳۹۸ بالغ بر ۶۹۸۱ واحد بوده که نسبت به ماه قبل ۲۳ درصد و نسبت به دی ماه پارسال ۱۸ درصد بیشتر شده است. یعنی حجم معاملات فعلی تقریبا دو برابر میزان ساخت و ساز است اما این نسبت احتمالا با کاهش معاملات در پایان اردیبهشت ماه می‌تواند تعدیل شود.

قیمت خانه در تهران در شرایطی به رقم بی‌سابقه‌ی متری ۱۴ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان رسیده که کارشناسان سه عامل رونق پیش از عید و افزایش قیمت ارز را در رشد قیمت مسکن موثر می‌دانند. با این حال نحنی بازار نشان می‌دهد که شیب رشد قیمت ملایم‌تر شده و با شیوع کرونا بازدید از واحدها کاهش یافته که ممکن است بر روی بازار مسکن تاثیر بگذارد. مطابق آمار دفتر اقتصاد مسکن، پس از یک دوره چهارماهه کاهش و ثبات قیمت از مرداد تا آبان، به یکباره در آذرماه همزمان با تغییر قیمت بنزین شاهد رشد ۱۳۷ درصدی معاملات و رشد ۶.۸ درصدی قیمت مسکن در تهران بودیم. اما افزایش در دو ماه بعد از آن به ترتیب ۳ و ۳.۸ درصد بوده و به نوعی سرعت رشد کند است. کارشناسان معتقدند که شوک تغییر قیمت سوخت که منجر به افزایش نرخ ارز شد در بازار مسکن از بین رفته و طبیعتا در صورت آرامش در بازارهای موازی، قیمت مسکن باید در ماه‌های آینده کنترل شود.

افشین پروین پور، کارشناس بازار مسکن به «فراز» گفت: «این گرانی در بازار اصلی مسکن تاثیری ندارد و بیشتر جو روانی است. دلیل این امر نیز تقاضای کم برای بازار است.»

او با اشاره به اینکه معاملات در بازار مسکن رونقی ندارد بیان کرد: «چندی پیش نیز عده ای گفتند قیمت مسکن افزایش یافته است اما اگر فروشندگان به راستی در پی فروش مسکن باشند، تا 40 درصد نیز قیمت خود را کاهش می دهند چراکه تقاضایی برای مسکن وجود ندارد و با قیمتهایی که در خبرگزاری ها اعلام می شود مشتریان حاضر به خرید مسکن نیستند.»

پروین پور گفت: «نه تنها تقاضا در بازار کم است بلکه پول هم در بازار مسکن وجود نداردو قیمت ها در واقع حباب هستند و در بازار مسکن، معاملات با چنین قیمت هایی صورت نمی گیرند.»

او درباره قیمت اجاره بها بیان کرد: «الان فصل نقل و انتقالات مسکن و مستاجرها نیست به همین دلیل قیمت اجاره بهای مسکن تغییری نکرده است. خرداد فصل رونق اجاره ها بوده و اگر افزایش قیمتی را در اجاره بها شاهد باشیم از خرداد شروع می شود.»

این کارشناس مسکن در رابطه با تاثیر قرارگرفتن در لیست سیاه FATF در بازار مسکن تاکید کرد: «این امر هیچ ارتباطی با بازار مسکن ندارد. در بازار مسکن نقدینگی به کندی صورت می گیرد وامکان نقد کردن سرمایه مشکل و زمان بر است به همین دلیل لیست سیاه FATF بر روی این بازار تاثیری ندارد.»

سید محمود فاطمی عقدا، کارشناس مسکن به «فراز» گفت: دلیل افزایش قیمت مسکن سیاست های اقتصادی دولت و تورم است. تبعیت از تورم موجود و افزایش وسایل ساخت و ساز موجب شده قیمتمسکن نیز افزایش یابد.»

او افزود: «اگر سیاست های دولت در حوزه مسکن به ویژه اتمام ساخت وساز مسکن مهر و واگذاری آن به متقاضیان براساس برنامه های تعیین شده پیش رود، همچنین طرح ملی مسکن که از برنامه دولت برای خانه دار شدن گروه های هدف خاص است اجرایی شود، به طور حتم شاهد کاهش قیمت مسکن خواهیم بود.»

این مدرس دانشگاه بیان کرد: « در بازار آزاد مسکن دلالی و سفته بازی موجب افزایش قیمت مسکن می شود و خریداران باید نسبت به این امر هشیار باشند.»

او با اشاره به اینکه بورس رقیب مسکن محسوب می شود گفت: «اگر بورس همچنان جذابیت خود را حفظ کند قیامت مسکن کاهش می یابد.»

عده ای معتقدند به دلیل کاهش تقاضا، افزایش قیمت مسکن حباب است وگروهی دیگر بر این باورند که افزایش قیمت مسکن به دلیل تورم و تحریم های کالاهای مربوط به ساخت و ساز است. در این میان خانه دار شدن آرزویی است که عده ای آن را با خود به گور خواهند برد.