موزه سینما در دوراهی خودکفایی و هزینه زایی!

بیتا محسنی_سازمان سینمایی در تازه ترین اقدام خود در راستای شفاف سازی عملکرد مالی زیرمجموعه های مرتبط با خود، عملکرد مالی «موزه سینما» را در سال 98 منتشر کرده است؛ گزارشی که علامت سوال های بسیاری را در ذهن مخاطبان ایجاد می کند چراکه دلایل اختصاص یافتن ارقام نوشته شده در این جدول و نتیج راهبردی آن در اهداف موزه و در سطح کلان ، یعنی پیشبرد فرهنگ این مرز و بوم چندان مشخص نیست! «موزه سینما» با نه نمایشگاه دائمی و سه سالن سینمایی در باغ فردوس یعنی در یکی از بهترین نقاط پایتخت واقع شده است و به نسبت کارا بودن و میزان فعالیت، یکی از حیطه های سینمایی است که بودجه قابل توجهی نیز دریافت می کند اما با تمام این اوصاف هنوز نتوانسته به خودکفایی برسد، مجموعه ای که علی رغم ارتباط نزدیک با مخاطب(موزه و سینما) همچنان هزینه‌زاست.

موزه سینما در حصار جنجال مدیران و هزینه های نامعلوم!

پیش از آن که به بررسی گزارش مالی منتشر شده از موزه سینما در سایت سازمان سینمایی بپردازیم، بهتر است در نظر داشته باشیم که طبق گزارش منتشر شده از لیست دریافت کنندگان طرح پژوهشی در مرداد سال جاری از سایت خبری تابناک و به نقل از روابط عمومی سازمان سینمایی، این سازمان در اقدامی عجیب، به فاصله اندک با تغییر علیرضا قاسم خان، مدیر «موزه سینما» به واسطه بازنشستگی با او قرارداد پژوهشی ٣۰۰ میلیونی منعقد کرده و مجدداً درآمدی از این مجموعه به دست آورده است؛ اقدامی که هرچند شکل قانونی دارد، خلاف منطق و غیرقابل دفاع است و برخی رؤسای دستگاه‌ها نیز به جهت جلوگیری از اعطای هرگونه امتیاز و رانت به اشخاص یا گروه‌های خاص آن را ممنوع کردند. حال آن که پژوهش‌های سینمایی با چه مبنایی تعیین، قیمت‌گذاری و واگذار می‌شود، اولویت با چه افرادی است و سقف این پرداخت‌ها چقدر است و اساسا چگونه تشخیص داده می شود که یک پروژه نانوشته ارزشش ۳۰۰ میلیون و پروژه دیگر ارزشش ۲۵ میلیون تومان است، سوالاتی است که بهتر است سازمان سینمایی درباره آن نیز شفاف سازی کند.

ساز و کار مالی بر چه اساس است؟

بودجه ای که از سوی وزارت ارشاد به «موزه سینما» پرداخت شده، در پنج بخشِ غنی سازی گنجینه و حفاظت از آثار، معرفی سینمای ایران، نکوداشت بزرگان سینما، راه اندازی گالری و برگزاری رویدادهای سینمایی و سایر هزینه ها خلاصه شده و بیش از 2/5 میلیارد تومان است؛ رقمی هنگفت برای یک مجموعه با دو حیطه کاری نمایش فیلم و موزه که اگر یک مدیر مجرب در مقام اداره آن منصوب می شد یقینا تاکنون به خودکفایی رسیده بود. نکته جالب توجه درباره موزه سینما این است که هیچ گاه از گردش مالی آن اطلاعاتی به بیرون درز پیدا نمی کند و مدیران هم خود را ملزم به ارائه این اطلاعات نمی دانند اما آن چه از گزارش منتشر شده از سازمان سینمایی مشخص است، این مجموعه به جای اینکه به سودآوری برسد تنها برای آن چه در جدول مربوط، هزینه نیروی انسانی در «خارج از ساعت موظف» و در «روزهای تعطیل» عنوان کرده مبلغ ۱۰۹۴۰میلیون ریال(بیش از یک میلیارد تومان) هزینه کرده است!اینکه موزه سینما بابت مشارکت در جشنواره حقیقت یا پنجاه سالگی جشنواره رشد یا جشن کوتاه یا جشنواره فجر هم از سازمان بودجه گرفته، نیز از عجایب این جدول است، به عبارتی دیگر موزه در رویدادهای بودجه دار به جای آن که آورده مالی داشته باشد هزینه زا بوده است.

سطر سایر هزینه ها در جدول های عملکرد مالی که از سایت سازمان سینمایی منتشر می شوند اکثرا پیوست ندارند، یعنی مشخص نیست بودجه اختصاص یافته در کدام بخش و با کدام هدف هزینه شده است. در موزه سینما بیش از 110 میلیون تومان به این بخش اختصاص یافته است. نکته جالب توجه دیگر در این جدول نام پیروز حناچی، شهردار تهران است که برای رونمایی از مستند زمستان است که او تهیه کننده آن بوده، نیز موزه سینما مبلغی پرداخت کرده است. به عبارت دیگر موزه سینما به جای جذب اسپانسر برای مستندی که شهردار تهران پشت آن بود، از بودجه اختصاصی خود صرف کرده است!

همچنبن برای راه اندازی گالری و برگزاری رویدادهای سینمایی نیز در مجموع ۱٣۵ میلیون تومان هزینه شده است که بیش از نیمی از آن برای برنامه های روز ملی سینما در تاریخ ٢٢ شهریور سال جاری و همچنین مشارکت در برگزاری جشنواره سینما حقیقت و حضور مهمانان خارجی جشنواره در موزه سینما در تاریخ ٢٣ و ٢۴ آذر سال ٩٨ هزینه شده است.

سوال اینجاست که زیر سقف موزه سینمای ایران چه رویکرد مالی و سودآوری در حال رخ دادن است؟! مجموعه ای که اگر تنها سه سالن سینمایش در اختیار یک سینمادار مجرب بود، به سبب مختصات خوب و جذابیت های بصری باغ فردوس ، تاکنون به چند مجموعه پولساز سینمای ایران اضافه می شد. شاید اگر این مجوعه پس از سال ها حال از بند مدیران دولتی رهایی پیدا می کرد وبه بخش خصوصی واگذار می شد حال به یکی از مجموعه های پولساز و موفق تهران بدل می شد…