گرانی ها توجیه اقتصادی ندارد

قیمت‌ کالاها در بازار چنان با افرایش رو به حرکت می‌رود که قدرت تحلیل را از کارشناسان اقتصادی سلب کرده است. اعداد و ارقام اقتصادی در این روزها که رکود همچنان به پاشنه آشیل بخش‌های مولد تبدیل شده، حیرت آور است. قیمت سکه در خیابان جمهوری از مرز ۱۰ میلیون تومان گذشته و قیمت دلار در چهارراه استانبول ۲۰ هزار تومان را هم رد کرده است. در این میان بررسی آمارهای مرکز آمار ایران حکایت از آن دارد که قیمت کالاهای اساسی از اسفند سال گذشته تاکنون، یعنی پس از شیوع ویروس کرونا افزایش 300 درصدی را تجربه کرده، بازار مسکن هم که پرچمدار گرانی شده است. طی 5 سال گذشته قیمت مسکن بیش از 600 درصد افرایش یافته؛ روندی که تاثیر مخربی بر بازار اجاره مسکن گذاشته است. این در حالی است که بر اساس آخرین گزارش‌ها رقم دستمزد کارگران با احتساب حق مسکن، به زحمت به 2 میلیون و 800 هزار تومان رسیده و از سوی دیگر سازمان تامین اجتماعی نگران پرداخت حقوق بازنشستگان خود است. پیش از این علی دهقان‌کیا، رئیس کانون بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی به «فراز» گفته بود که این سازمان رقمی در حدود 16 هزار میلیارد تومان برای پرداخت حقوق بازنشستگان کسری دارد. با همه این اوصاف اما هزینه تامین مخارج زندگی به خصوص برای اقشار آسیب‌پذیر جامعه رو به افزایش است. حال این پرسش اساسی قابل طرح است که دلیل افرایش افسار گیخته قیمت‌ها در بازار چیست و چه منطقی برای آن وجود دارد؟ قیمت‌ها تا کجا کشش افرایش دارند؟ «دستمزد کارگران و بازنشستگان از بیم تشدید جو روانی تورم به ریال پرداخت می‌شود اما دولت به دلار برای مردم هزینه می‌تراشند».

این مطلب بخشی از اظهار نظر عضو پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی است. مهرداد سپهوند در این باره به «فراز» گفت: « سیاست‌های پولی در کشور به هیچ عنوان بر مبنای تئوری‌های اقتصادی پیش نمی‌رود و توجیه ندارد ؛ تورم مانند یک درنده رها شده و در این میان قیمت کالاهای اساسی رو به افرایش است و سفره مردم کوچک می‌شود». این تحلیلگر اقتصادی در این باره همچنین اظهار داشت: « اقتصاد ایران بیش از هر دستورالعملی به شفافیت نیاز دارد؛ وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام می‌کند که کشور در بدترین حالت با 140 هزار میلیارد تومان کسری بودجه رو به رواست اما رئیس کل بانک مرکزی در پیام‌های اینستاگرامی و توییتری خود از آرام گرفتن قیمت‌ها در بازار آزاد ارز صحبت می‌کند». این آگاه اقتصادی بر این باور است چنین تناقض‌گویی‌هایی موجب کاهش اعتماد مردم به سیاست‌های اقتصادی می‌شود و در این فضا بدون شک دلالی و سفته بازی تقویت می‌شود» . او با انتقاد از روند افرایش قیمت ارز اظهار داشت: « ایران تنها کشوری است که بخشی از دهک‌های درآمدی‌اش کنار خیابان اسکناس می‌فروشند و کسب درآمد می‌کنند؛ در شرایط عادی اقتصاد نرمال، نوسان قیمت ارز نباید تاثیری بر معیشت مردم داشته باشد، در بدترین حالت اگر قیمت دلار بر کالاهای وارداتی اثر گذار هم باشد با حمایت‌های مالی و تسهیلاتی از سوی دولت بر طرف می‌شود». این آگاه اقتصادی بر این باور است بحران‌های اقتصادی به تیغ دولبه تبدیل شده است، این روند هم موجب تشدید مشکلات معیشتی برای مردم می‌شود و نیز دولت را با آواری از بحران‌های اقتصادی مواجه می‌کند. اینکه تورم چه چشم‌اندازی برای بازارها ترسیم خواهد کرد، سوالی است که هنوز پاسخی روشنی برای آن وجود ندارد، اما آنچه روشن است این نکتته است که با ادامه روند فعلی، سقوط دهک‌های ضعیف و متوسط جامعه به زیر خط فقر، شتاب بیشتری به خود خواهد گرفت.