«پول ارزان» قدرت خرید را 80 درصد کاهش داد

هرچه ارزش پول ملی در ایران کم می‌شود؛ فشار اقتصادی بردوش دهک‌های آسیب‌پذیر درآمدی افرایش پیدا می‌کند. اینگونه که دلار گران می‌شود، تورم بالا می‌رود اما در مقابل رقم دستمزدها از جای خود تکان نمی‌خورد. در سوی دیگر اما بخش مولدی قرار دارد که حالا حدود 10 سال است در رکود به سر می‌‌برد. این تصویری کلی از دورنمای اقتصادی ایران است که طی سال‌های گذشته تاکنون بارها با نوسان قیمت ارز و دلار، دچار ریزش شده است. این نکته‌ای است که نه تنها بارها از سوی تحلیلگران اقتصادی هشدار داده شده، حتی با یک بررسی اجمالی در اعداد و شاخص‌های اقتصادی در ایران قابل درک است. مصداق‌ها در این باره کم نیست. مهرماه سال گذشته بود که بانک مرکزی در گزارش خود اعلام کرد ارزش پول ملی امسال( سال 98 ) در مقایسه با مهرماه سال گذشته، حدود 40 درصد کاهش یافته است. مدتی بعد، مرکز پژوهش‌های مجلس نیز در گزارشی اعلام کرد: «قدرت خرید بسیاری از دهک‌های درآمدی جامعه در مقایسه با سال 97، رقمی در حدود 80 درصد کاهش یافته است».

کاهش قدرت خرید کارگران

فعالان حوزه کارگری بر این باور هستند که از سال 97 تا به امروز، قدرت خرید کارگران نصف شده است. رضا باوه‌نژاد، یکی از فعالان کارگری در این باره به «فراز»، گفت : این آمار درباره خانوارهای مختلف متفاوت است، اوضاع حداقلی بگیران به مراتب بدتر است بسیاری از سرپرستان است خانوار در ماه رقمی در حدود یک میلیون و 800 تا 2 میلیون در آمد دارند، از سوی دیگر روزمزدها وضعیتشان فرق می‌کند و شاید چندان در آمارها محاسبه نشوند، اما در این میان وضعیت بازنشستگان تامین اجتماعی بسیار قابل تامل است. او اینطور توضیح داد که برخی از بازنشستگان به دلیل آنکه درآمد مکفی ندارند، به چند شغله بودن روی آورده‌اند و تا برخی از آنها دستفروشی هم می‌کنند.

صنعت بیکار مانده

با استناد آمارهای رسمی مرکز آمار ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس و سازمان برنامه و بودجه، نه تنها نرخ بیکاری صنعتی در کشور دو رقمی مانده و از 30 درصد اعلام شده در سال 1389، به حدود 53 درصد تا پایان سال گذشته رسیده است که در فاصله اسفند سال گذشته تا آخر اردیبهشت ماه و دلیل به شیوع ویروس کرونا، تعطیلی اصناف هم به آمار بیکاری در ایران افزوده و این بحران را تشدید کرده است. اما این همه ماجرا نیست، آنطور که دست‌اندرکاران حوزه اصناف می‌گویند از سال ۹۷ُ که نرخ دلار دولتی ۴۲۰۰ تومانی به یکباره در اقتصاد ظهور کرد قدرت خرید اصناف شکسته شد. آنطور که محمد علی صدیقی، عضو هیات رئیسه اتاق اصناف ایران به گفته است: فقط به فاصله فروردین تا اوسط اردیبهشت، قدرت خرید در تامین کالاهایشان 15 درصد کاهش پیدا کرده است. این اتفاق در حالی رخ داده که همه کالاهایی که به طور مستقیم با غیر مستقیم به واردات وابسته هستند، میانگین با افرایش 300 درصدی قیمت مواجه شدند؛ مثال‌های بسیار است در بازار لوازم خانگی قیمت یخچال ساید بای سایدی که تا قبل از اسفند 18 میلیون تومان فروخته می‌شد به 36 میلیون تومان رسید؛ مواد غذایی 300 درصد تورم را تجربه کرد، همین چند روز پیش هم از بازار موبایل خبر آمد که قیمت‌ها به طور میانگین 50 درصد افزایش پیدا کرده است. در واکاوی دلایل این بحران، آنچه ابتدا به به چشم می‌آید بحران ارز است؛ به بیان بهتر کمبود ارز این موجب ظهور چنین اعداد قابل تامل در اقتصاد شده است، این در حالی است که بسیاری از آگاهان اقتصادی نیز بر این باور هستند که بی توجهی به فشار تحریم‌ها و عدم مدیریت صحیح منابع ارزی این شرایط را ایجاد کرده است. هرچه هست، حالا بحران به ریشه معیشت زده، چه باید کرد، سوالی است که هنوز پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد…