سامانه نیما صف فساد تشکیل داد

«ارز نیمایی ادامه توزیع رانت با دلار 4200 تومانی است». این مطلب واکنش مجید رضا حریری، رئیس اتاق ایران و چین به رفتار بانک مرکزی در حوزه ارزی کشور است. آنطور که حریری در صفحه توییتری خود نوشت: « امروز اگر کسی ( وارد کننده‌ای)، برای واردات ارز نیمایی بگیرد، در مقایسه با قیمت بازار آزاد در هر دلار، رقمی در حدود ۷۰۰۰ تومان رانت به دست آورده است».

او در ادامه نوشت: « یعنی هر یک میلیون دلار، هفت میلیارد تومان سود خالص برای دریافت کننده دارد و در این شرایط قطعا صاحب امضای طلایی و گیرنده رانت ( ارز نیمایی) شرایط مناسبی برای تولید فساد اقتصادی دارند».

بررسی‌ها نشان می‌دهد در حال حاضر با توجه به کمبود منابع ارز در کشور، همه تقاضای ارز برای واردات به صورت یکسان از سوی بانک مرکزی پاسخ داده نمی‌شود.

تخصیص ارز بی‌ضابطه است

حریری در توضیح این روند به «فراز»، گفت: « تخصیص ارز نیمایی و تایید آن از سوی سامانه جامع تجارت، با نظر مستقیم کارشناسان بانک مرکزی صورت می‌گیرد، از سوی دیگر نیز هیچ ضابطه اعلام شده‌ای هم وجود ندارد که چرا به شما ارز تعلق می‌گیرد و به من ( وارد کننده)، تعلق نمی‌گیرد، نظر کارشناس حجت است؛ در نتیجه کسی که بتواند آن ارز را تخصیص بدهد یعنی یک امضای طلایی دارد، و هر کس امضای طلایی داشته باشد خریداری برای آن امضاء وجود خواهد داشت».

به باور این فعال اقتصادی وقتی چنین میزی وقتی تشکیل می‌شود که یک طرف امضای طلایی وجود دارد و در طرف دیگر تقاضای بی‌شمار، هر طرف این میز می‌تواند محل فساد اقتصادی باشد، باید به این نکته بسیار مهم توجه داشت در روند برگزاری دادگاه‌های مدیران سابق بانک مرکزی که مورد مواخذه هستند، ریشه این فساد در اختیار آن مدیری بوده که اختیار تخصیص رانت داشته است».

بستر رانت فراهم است

او در ادامه صحبت‌های خود در خصوص عملکرد پر ابهام بانک مرکزی با راه اندازی سامانه نیما، بیان داشت: « وقتی سیستم تخصیص ارز تعریف نشود پس کسی هم پیدا نخواهد شد که بتواند آن ارز را به صورت رانت را تخصیص بدهد».

او در خلال صحبت‌های خود بارها تاکید کرد: « هرچقدر فاصله قیمتی دلار در بازار آزاد و دلاری که بانک مرکزی اختصاص می‌دهد برا واردات بیشتر شود شفافیت از بین می‌رود و باتلاق‌های عمیق اقتصادی ایجاد می‌شود، یک صف طولانی تشکیل می‌شود از افرادی که معلوم نیست کدامشان متقاضی واقعی هستند و کدام غیر واقعی، البته باز هم این مورد مساله اصلی نیست، مساله اصلی آن است که هیچ ترازویی وجود ندارد در دوران کمبود منابع ارزی چه کسانی ممکن است ارز را دریافت کنند اما در مقابل هیچ کالایی به کشور وارد نکنند».

اختلاف 7 هزارتومانی قیمت ارز نیما و آزاد

اختلاف قیمت دلار نیمایی با بازار آزاد رقمی در حدود 6 تا 7 هزار تومان است. برای مثال روز پنجشنبه، 26 تیرماه جاری، قیمت ارز نیمایی در سامانه سنا حدود 17 هزارو 600 تومان اعلام شد، در همین روز دلار در چهارراه استانبول حوالی 23 هزار و 100 تومان معامله شد. اما قیمت ارز ارز حواله‌ای در بازار آزاد به 25 هزار تومان هم رسیده است.

سامانه نیما با نظارت بانک مرکزی، صادرکننده‌گان را موظف کرده است ارز حاصل از صادرات خود را به این سامانه بازگردانند تا نقدینگی مورد نیاز برای واردات برخی کالاها ( کالای تولیدی یا مواد اولیه) ارازن‌تر از نرخ بازار آزاد در اختیار واردکنندگان قرار گیرد.