رکود تولید روی الاکلنگ صعود تورم

رشد فزاینده تورم در اقتصاد ایران حالا به روندی عادی در اقتصاد ایران تبدیل شده و از این منظر اتفاق جدیدی نیست؛ اما آن چه در این باره قابل تامل و بررسی به نظر می‌آید، تاثیر مخبر این روند بر عمیق شدن رکود تولید در کشور است.

بررسی‌های اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس طبق آنچه مرکز پژوهش‌های مجلس از اوضاع نرخ تورم و رشد اقتصادی در هشت سال اخیر نشان می‌دهد، متوسط رشد اقتصادی کشور از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۸ نزدیک به صفر درصد و در این مدت بین منفی ۸.۳ تا مثبت ۱۴ درصد در نوسان بوده است. در این بازه زمانی شاخص نرخ تورم از 21 درصد در سال 91 به 43 درصد در سال جاری رسیده است

کارشناسان چه می‌گویند؟

بسیاری از اگاهان اقتصادی بر این باور هستند که افزایش نرخ تورم به ویژه متاثر از بالا رفتن نرخ ارز، دلالی را رونق داده و رکود تولید را تمدید کرده است. بررسی آمارهای اقتصادی در این باره به خوبی نشان می‌دهد طی هشت سال گذشته بازدهی سرمایه گذاری در بخش غیر مولد ۵ تا ده درصد بالاتر از سرمایه‌گذاری در تولید ایستاده است. «رضا دهقان» ، تحلیلگرارشد صنعتی در این باره معتقد است: «نمی‌توان بدون در نظر داشتن استراتژی مشخص شعار حمایت از تولید داخل سر داد».او با تاکید بر این نکته یکی از مهمترین عوامل تشدید نرخ تورم، ثبات دستوری قیمت‌ها و در نتیجه افزایش هزینه‌های تولید است، به « فراز»، گفت:« باید طرح‌های امایش صنعتی بار دیگر از بایگانی درآمده و مرور شود».از نگاه این دست‌اندرکار صنعتی در حوزه فولاد، آمار هفتاد هزار پروژه نیمه تمام عمرانی در کل کشور گویای بی‌توجهی دولت‌ها به طرح‌های صنعتی در کشور است.»

روند نزولی سرمایه ثابت در تولید

گزیده آمارهای اقتصادی منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران همچنین از روند نزولی تشکیل سرمایه ثابت در بخش تولید کشور حکایت می‌کند. این آمار به مفهوم کاهش تمایل به سرمایه‌های گذاری‌های تولیدی در کشور است.بر اساس این آمار تشکیل سرمایه ثابت از سال ۱۳۹۰ به بعد همواره روندی نزولی داشته که این موضوع از منظر پتانسیل رشد اقتصادی سال‌های آینده بسیار هشدار دهنده خواهد بود و انباشت سرمایه در بخش نفت و گاز، صنعت، معدن، ساختمان و ارتباطات نیز از سال ۱۳۹۱ به بعد منفی شده است؛ به گونه‌ای که در هفت سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۶، به طور متوسط سالانه حدود ۲.۲ درصد از میزان سرمایه انباشت شده در این بخش‌ها کاسته شده، این در حالی است که رشد سالانه این بخش‌ها برای هفت سال قبل از ۹۰ به طور متوسط ۵.۳ درصد بوده است.

پای تحریم در میان است

کارشناسان این روند را از منظر تحریم مورد بررسی قرار می‌دهند. گفته می‌شود به دلیل تحریم‌ها و نبود برنامه‌ریزی‌های مناسب تولیدی در کشور میزان تولید و رشد اقتصادی در هشت سال اخیر منفی بوده و در این مدت میزان تولید به تولید سال ۱۳۹۰ هم نرسیده‌ است. یکی از دلایل این امر را می‌توان تمایل دولت به حضور در برجام و غافل شدن از برنامه‌ریزی برای تولیدات کشور دانست. هم چنین که رشد اقتصادی در چند سال اخیر مثبت نبوده است و در عین حال این منفی نبودن از نگاه اگاهان صنعتی امر عجیبی نیست، زیرا در شرایطی که میزان تولید کالا و خدمات پایین بوده و درآمد سرانه نیز با کاهش مواجه شده، رشد منفی اقتصادی طبیعی است.