خرج تامین مواد خوراکی؛ ماهانه یک میلیون و 800 هزار تومان

هر خانوار ۴ نفره برای خرید مواد خوراکی باید رقمی در حدود ۱۸۰۰ هزارتومان هزینه کند، در حالی که میانگین دستمزد یک کارگر در ماه ۲۸۰۰ هزار تومان است. این را می‌توان با بررسی آمارهای رسمی در خصوص دستمزد و نیز تورم فهمید. بسیاری از پژوهشگران اقتصادی بر این باور هستند به دلیل نوسان شدید نرخ دلار و دیگر ارزها که افزایش ۴۰۰ درصدی را طی یک سال گذشته تجربه کرده است، میزان رفاه و برخوداری بسیاری از دهک‌های آسیب‌پذیر جامعه در بهترین حالت 30 درصد است. اما نکته‌ای که در این باره قابل تامل به نظر می‌رسد، تاثیر پررنگ کاهش سطح رفاه در سبد غذایی گروههای آسیب‌پذیر جامعه است.

تورم شتابزده

همچنین که به باور بسیاری از دست‌اندرکاران حوزه کارگری، تورم شتابزده در ایران، قدرت خرید خانوارها را به شدت کاهش داده است و بدون شک این روند همچنان ادامه دارد. به همین علت دستمزدهای بسیار پایین، متناسب با تورم بالا رشد نکرده است و خانوارها از رشد نقدینگی بهره‌مند نمی‌شوند و رشد نقدینگی نفعی برای آن‌ها ندارد. برخی آمارها می‌گویند درآمد سرانه خانوارها در حال کاهش است و قدرت خرید افراد نسبت به سال ۹۰ به یک سوم کاهش یافته است که خانواده‌های فقیر بیشتر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

براساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، خانوارهای کشور در تیرماه گذشته تورم ۴/ ۶ درصدی را تجربه کردند. همچنین دهک غیربرخوردار ( سه دهک اول) با ثبت تورم ۲۳/ ۷ درصدی، بالاترین تورم را پشت‌سر گذاشته است. از این رو نگرانی‌هایی درخصوص معیشت خانوارها شدت گرفته است

حداقل‌ها …

بر این اساس، خانوارهای کشور برای تامین سبد مطلوب وزارت بهداشت حداقل باید بیش از ۱۸۰۰ هزار تومان برای خوراکی‌ها هزینه‌ کنند. اما برای دهک‌های پایین و طبقات محروم‌تر این عدد پایین‌تر است و نمی‌توان سبد وزارت بهداشت را به‌عنوان کف زندگی در نظر گرفت. کالری مصرف‌شده در دهک سوم(مرز خط فقر) در حدود ۱۹۳۴ کالری در روز بوده است.

اگر این عدد مبنا قرار بگیرد، هر خانوار برای تامین حداقل‌های زندگی نیاز به حداقل 1۱۵۰ هزار تومان خواهد داشت. اگر هزینه خوراکی به کل هزینه‌ها تعمیم یابد، با توجه به اینکه سهم خوراکی‌ها ۸/ ۳۱ درصد از کل سبد مصرف دهک سوم است، هر خانوار کشور در ماه گذشته، حداقل نیاز به ۳۶۰۰ هزار تومان داشته تا بتواند حداقل‌های زندگی را تامین کند.

چه باید کرد؟

آن چه تحلیلگران اقتصادی در خصوص آن به اتفاق نظر رسیده‌اند آن است که تورم لجام گسیخته که حالا مانند کلافی سردرگم به دور معیشت گروه‌های کم درآمد جامعه پیچیده؛ ناشی از بی‌نظمی مالی و سوء مدیریت دولت‌ها در تخصیص منابع بودجه‌ای و ارزی است، به بیان دیگر می‌توان گفت غیرقابل پیش‌بینی بودن سیاست‌های دولت، دشواری تأمین مالی از بانک‌ها و بی‌ثباتی قوانین کسب و کار را عمده‌ترین عوامل مخرب در تشدید بیماری اقتصاد ایران است.

از سوی دیگر بدیهی است که ساختار اقتصادی ایران نیازمند اصلاح است؛ اما کدام بخش باید در الویت اصلاح و تغییر ساختارها قرار گیرد پرسشی است که هنوز پاسخ روشنی برای آن پیدا نشده است.