بازار ارز رام می‌شود؟

طی ماه‌های گذشته تاکنون، سرمنشاء دستپاچگی اقتصادی، کمبود و همچنین گرانی بسیاری از کالاهای اساسی، کمبود منابع ارزی عنوان شده است. در محافل کارشناسی این پرسش‌ها و پاسخ‌های متفاوت آن بسیار مطرح شده است که آیا ارزهای بلوکه شده ایران در دنیا که حاصل از فروش نفت است، به کشور باز می‌گردد؟ آیا صادرکنندگان ارز خود را در اختیار بانک مرکزی قرار خواهند داد؟ چه شد که اقتصاد ایران چنین گرفتاری ارزی پیدا کرد؟

این سوال‌ها تکراری است اما در هر مقطع از زمان پاسخ‌های متفاوتی به آن‌ها داده می‌شود. از وعده بازگشت ۷۰ میلیارد دلار دارایی بلوکه شده در عراق گرفته تا اخباری مبنی بر آزادسازی ارزهای مسدود شده و ورود آن به چرخه اقتصاد ایران ، پاسخ‌هایی است که به پرسش‌های در خصوص کمبود ارز در کشور داده شده؛ اگر چه از نگاه بسیاری از ناظران داخلی و خارجی اقتصاد ایران، صحت این پاسخ‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

در همین شرایط بسیاری از فعالان اقتصادی با خوش‌بینی به سرنوشت قیمت ارز در بازار آزاد نگاه می‌کنند. این گروه از فعالا بازار، تکرار سناریوی مهر ماه ۹۷ برای بازار ارز را در مهر ماه جاری بسیار محتمل می‌دانند. به گفته آن‌ها:« مانند سال گذشته، پس از چند ماه صعود، نرخ ارز در مسیر کاهش قیمت قرار خواهد گرفت».

گفته می‌شود دو سال پیش و در روزهایی که نرخ دلار در بازار آزاد از حدود ۱۳ هزار تومان در کمتر از یک‌ماه به بیش از ۱۸ هزار تومان رسیده بود، بسیاری با اعلام نرخ‌های ۵۰ هزارتومانی و بالاتر در انتظار ثبت رکوردهای نجومی در بازار ارز بودند؛ اما نرخ ارز در آن مقطع موفق به کانال شکنی جدید نشد و با اعمال سیاست‌های جدید بانک مرکزی با سقوطی باورنکردنی به ۱۰ هزار تومان در اواخر پاییز رسید؛ هرچند نرخ ۱۰ هزار تومانی نیز ثابت نماند و با بروز برخی از نوسانات سال ۹۷ را با همان ۱۳ هزار تومان اواسط شهریور به پایان رساند.

آیا قیمت‌ها می‌شکند؟

از نگاه بسیاری از آگاهان بازار ارز، حالا و در اواسط مهر ماه ۹۹، یک روز پس از اعلام بازگشت ۲۶ میلیارد دلار از ارزهای صادراتی سال‌های ۹۷ و ۹۸ توسط رئیس کل بانک مرکزی بازار ارز بار دیگر روندی نزولی به خود گرفته است.

نرخ ارز در حالی که ۱۰ روزی با سقف ۳۰ هزار تومانی در جدال بود سرانجام عقب نشست. قیمت دلار در بازار ارز از دیروز با ریزش همراه شده و هم اکنون با قیمت ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان در خیابان فردوسی مبادله می‌شود.

همچنین که بسیاری از گزارش‌های میدانی نیز حاکی است از ظهر دیروز بر تعداد فروشنده‌های ارزی اضافه شده و خریداری در بازار دیده نمی‌شود؛ صراف‌ها و فعالان بازار اخبار مثبت همتی مبنی بر آزادسازی منابع ارزی بلوکه شده ایران، تسریع در بازگشت ارزهای صادراتی و بهبود روند صادرات نفتی کشور را عاملی مهم برای این کاهش نرخ می‌دانند و می‌گویند کاهش قیمت دلار احتمالاً ادامه دار باشد.

حالا باید منتظر ماند و دید، روند کاهشی نرخ ارز، کوتاه مدت و آرامش قبل از طوفان است یا آن‌که در این باره تدبیری جری اندیشیده شده است؟ چرا که در مقابل، بسیاری از کارشناسان اقتصادی و حتی دیگر فعالا بازار، معتقدند دلار ۴۰ هزار تومان را نیز تجربه خواهد کرد.