امتداد افزایش قیمت‌های خودروسازان در افق ناروشن اقتصاد

داستان بالا رفتن ممتد قیمت خودرو با سکته‌های موقت قیمتی چندان دستخوش تغییر نشده و روند قیمت‌ها چه در بازار آزاد و چه از سوی خودروسازان کماکان صعودی است. اما در این میان افکار عمومی و عامه مردم معتقدند جدای از عامل دلاری افزایش قابل‌توجه قیمت خودروها در درب کارخانه نیز عامل تحریک بیشتر قیمت‌ها است و می‌خواهند بدانند این افزایش قیمت‌ها تا چه زمان از سوی خودروسازان ادامه خواهد یافت و با گشتن پی پاسخ این پرسش گمان می‌کنند می‌توانند تا حدودی متوجه شوند سرنوشت این بازار چگونه پیش خواهد رفت. به گزارش فراز، موضوعی که در رابطه با آن بابک صدرایی کارشناس خودرو به فراز می‌گوید: «روند قیمت‌ها در این بازار به نسبت نرخ دلار که به نظر می‌رسد شرایط نه‌چندان مشخصی دارد، چندان قابل ارزیابی نیست اما اگر شرایط اقتصادی دچار بهبود نشود و کماکان شاهد ریزش ارزش ریال در برابر دلار باشیم نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم قیمت خودروها در درب کارخانه ثابت بماند و خودروسازی که همین حالا هم زیان ده است دچار زیان بیشتر شود.» او همچنین تأکید دارد که «نباید تنها دلیل افزایش احتمالی دوباره قیمت‌ها در بازار خودرو را در بالا رفتن نرخ دلار ببینیم بلکه نرخ تورم و حتی تورم پیش‌خور شده در بازارها هم در این میان تأثیرگذار است و تا بهبود نسبی وضعیت نقدینگی و تورم شاهد همین روند کمابیش صعودی بازار خودرو، چه در درب کارخانه و چه به نسبت بیشتر در بازار آزاد خواهیم بود.» افزایش تا 70 درصد درب کارخانه و تا 200 درصد در بازار آزاد بازار خودرو یکی از بازارهایی است که در طول ماه‌های گذشته و تقریباً از ماه‌های ابتدایی سال هم‌راستا با افزایش بی‌سابقه نرخ دلار دستخوش افزایش قیمت قابل‌ملاحظه شد. بازار آزاد افزایش قیمت‌هایی تا 200 درصد را به خود دیدید است و قیمت‌های کارخانه‌ای خانه‌ای هم برای از میان برداشتن حاشیه سود زیاد نسبت به بازار آزاد تقریباً در بازه زمانی 5 ماهه به‌صورت میانگین حدود 70 درصد رشد کرد. در سوی دیگر ماجرا اگر به وقایع روزهای این بازار نگاه کنیم می‌بینیم که افزایش قیمت خودرو در بازار آزاد البته با کاهش قیمت ارز که به سبب پیروزی بایدن در انتخابات صورت گرفت دچار سکته‌ای موقت شد اما پس‌ازآن با افزایش نسبی نرخ دلار بازهم افزایش یافت. اما پیش‌ازاین فراز و نشیب‌ها و بیش از یک هفته پیش بود که خودروسازان دست به افزایش دوباره قیمت‌های خود زدند. موضوعی که برخی معتقدند به سبب احتمالی است که بازار و خودروسازان برای احتمال انتخاب مجدد ترامپ می‌دادند و برخی هم مبنایان را نرخ دلاری می‌دانند که خودروسازان با آن خرید کرده‌اند و بیشتر از نرخ فعلی بازار بوده است. اما دراین‌بین بسیاری از مردم به سبب آنکه نمی‌توانند سمت‌وسوی بازی دلالان بازار را تحلیل کنند پیکان خود را رو به‌سوی خودروسازان می‌گیرند و می‌خواهند بدانند روند صعودی قیمت‌ها در سمت دلالان تا کجا پیش خواهد رفت. امتداد وضعیت اقتصادی فعلی امتداد افزایش قیمت از سوی خودروسازان در پاسخ به این سؤالات بابک صدرایی کارشناس بازار خودرو به فراز می‌گوید: پیوند میان افزایش قیمت‌های بازار آزاد و کارخانه‌ای خودرو با کاهش ارزش ریال در برابر دلار بر همگان روشن است. اما عامل دیگر هم میزان عرضه و تقاضا برای طیف‌های گوناگونی از محصولات خودروسازان است. همچنین بیش از این‌ها باید بدانیم بزرگ‌ترین عامل تأثیر گذار بر وضعیت فعلی بازار تورم پیش‌خور شده و افزایشی به‌موازات بزرگ شدن حباب نقدینگی در اقتصاد است و همه این‌ها دست‌به‌دست هم می‌دهد تا چنین شرایطی را تجربه کنیم. او در ادامه و در رابطه با چگونگی قیمت‌گذاری خودروهای درب کارخانه و آنکه چه زمانی می‌توانیم شاهد عدم افزایش قیمت از سوی خودروسازان باشیم نیز می‌گوید: برای اینکه بدانیم قیمت کارخانه‌ای خودرو چه زمانی به ثبات می‌رسد باید ابتدا نگاهی بیندازیم به فرمول قیمت‌گذاری خودرو که این روزها از سوی شورای رقابت اعمال می‌شود. بر اساس فرمول قیمت‌گذاری خودرو، شورای رقابت تورم بخشی محاسبه‌شده توسط بانک مرکزی را در اختیار مدیران خودروساز می‌گذارد و آنها نیز بر اساس تورم بخشی نسبت به افزایش قیمت محصولات خود اقدام می‌کنند. بنابراین به نظر می‌رسد اولین مسیر ثبات در قیمت کارخانه‌ای خودرو، ثبات در وضعیت اقتصادی کشور است. ایجاد ثبات در کلان اقتصاد سبب می‌شود تا ترمز رشد نرخ تورم کشیده شود و به دنبال آن نرخ تورم بخشی خودرو نیز دیگر لجام‌گسیخته رشد نخواهد کرد. این کارشناس بازار خودرو خاطرنشان می‌کند: اما برای کشیدن ترمز نرخ تورم باید به سمتی رفت که ثبات و آرامش در شاخص‌های تاثیرگذار روی نرخ تورم ایجاد شود. در میان شاخص‌های اثرگذار روی نرخ تورم باید به کنترل نرخ ارز توجه ویژه‌ای شود. هرچند که نرخ ارز نیز از وضعیت کلان اقتصاد کشور تأثیر می‌پذیرد اما در کنار کنترل نرخ تورم و ایجاد ثبات در کلان اقتصاد نباید ازنظر دور داشت که توان خرید مصرف‌کنندگان نیز می‌تواند ترمزی بر رشد صعودی قیمت‌ها باشد. صدرایی یادآور می‌شود: در حال حاضر دو خودروساز بزرگ کشور حدود 70 درصد به قیمت‌های خود طی مدت پنج ماه اضافه کرده‌اند با توجه به شرایط حاکم بر اقتصاد کشور و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان به نظر می‌رسد چنانچه رشد قیمت خودرو تا پایان سال بخواهد به همین شکل ادامه یابد شاهد کاهش تعداد خریداران خودرو خواهیم بود. درواقع کاهش تعداد خریداران خودرو می‌تواند به‌نوعی ثبات را در قیمت کارخانه‌ای محصولات خودروسازان ایجاد کند. او در انتها خاطرنشان می‌کند: بنا بر تمام آنچه گفته شد با توجه به افق نا روشن در کاهش فشارهای بیرونی بر اقتصاد حداقل در کوتاه‌مدت و همچنین شرایط ناپایدار اقتصاد کشور که هردو عامل کاهش ارزش ریال در برابر دلار هستند؛ به نظر می‌رسد که نمی‌توان لااقل تا پایان سال به ثبات قیمتی خودرو رسید و اگر نرخ تورم همچنان به حرکت صعودی خود ادامه دهد قیمت محصولات تولیدی خودروسازان نیز افزایشی خواهند بود.