گرانیِ روغن رویِ موجِ سوم!

روغن در ابتدای آبان ماه به یک باره کمیاب شد و همان زمان قیمت آن نیز افزایش یافت. برخی کارشناسان معتقد بودند که افزایش قیمت جهانی دانه‌های روغن دلیل آن بوده و برخی دیگر مساله قیمت ارز را دلیل آن می‌دانستند. با این حال گویا گره مشکل کمبود روغن هنوز باز نشده است. از افزایش قیمت که بگذریم، اجبار بعضی از فروشندگان برای خرید کالاهای لوکس و بی مشتری در ازای خرید روغن هم تجربه عجیبی بود که نصیب بعضی از مشتریان شد. در این میان مسئولان مختلف اعم از اعضای انجمن‌های صنفی روغن و مسئولان وزارت صمت وعده های مختلفی در خصوص تنظیم بازار آن دادند. از جمله مهم ترین این وعده‌ها، وعده توزیع ۷۰ هزار تن روغن در هفته گذشته بود. با این وجود به نظر می رسد این وعده ها هنوز عملیاتی نشده و مشاهدات میدانی حاکی از آن است که مغازه های سطح شهر تهران یا فاقد روغن مایع هستند یا به صورت محدود این کالا را به فروش می رسانند.

رقابت برای گران کردن اقلام خوراکی!

حال مجوز گرانی‌ها بخصوص در بخش کالاهای اساسی درحالی از سوی دولت ابلاغ شده که انتظار می رفت بجای رقابت برای افزایش قیمت‌ها، تدبیری برای جلوگیری از گران فروشی ها خصوصاً در این شرایط اقتصادی به منظور کاهش فشار بر اقشار ضعیف جامعه اتخاد شود نه آنکه مسئولان در رقابت با بازاری‌ها برای افزایش قیمت ها باشند. مشاهدات میدانی از قیمت کالاهای اساسی در هفته های اخیر نشان می‌دهد که قبل از آن که رسماً مجوز افزایش قیمت ها از سوی دولت داده شود،‌ قیمت برخی از کالاها از جمله شیر، روغن، کره، حبوبات و … در چند نوبت افزایش یافته بود و با مجوز اول آذرماه کارگروه تنظیم بازار این کالاها احتمالاً یک بار دیگر با افزایش قیمت همراه خواهند بود. این درحالی است که انتظار می رفت، حداقل در کارگروه تنظیم بازار که نمایندگان دستگاه های مختلف نیز در آن حضور دارند، به جای مجوز رسمی برای گرانی ها، با گران فروشی ها برخورد و ضوابط انضباطی برای برخورد با محتکران و … تعیین شود. از آن جایی که قیمت این کالاها قبلاً به شکل سرسام آوری بالا رفته بود، مجوز گرانی‌ها از سوی کارگروه تنظیم بازار نه تنها کمکی برای پایان این افزایش قیمت ها نمی‌کند بلکه احتمالاً منجر به بروز هیجانات کاذب در بازار و تکرار اتفاقاتی نظیر آنچه درخصوص روغن رخ داد، خواهد شد. هنوز فراموش نکرده ایم که در نتیجه کوتاهی برخی دستگاه‌های مسئول تنظیم بازار، در هفته های گذشته روغن در بازار نایاب شد و روغن جامد ۴۳ هزار تومانی برای فروش به مردم تا ۲۰۰ هزار تومان هم قیمت خورد؛ البته همزمان مسئولان محترم به مردم امیدواری می دادند که نگرانی در این خصوص نداشته باشند چراکه روغن به وفور در بازار موجود است و بزودی در تمام فروشگاه ها روغن جامد هم توزیع خواهد شد ولی بعد از گذشت دو هفته از این وعده، نه تنها مردم شاهد توزیع روغن جامد نبودند بلکه برعکس با خبر افزایش ۱۳ درصدی قیمت از سوی دولت مواجه شدند.

وقتی مجوز گرانیِ روغن صادر می شود!

با این حال و با اینکه هنوز مشکل عرضه روغن در فروشگاه ها حل نشده ستاد تنظیم بازار از افزایش قیمت روغن خبر می دهد. بر همین اساس، قیمت هر کیلوگرم روغن خام سویا و پالم در مبادی ورودی پنج هزار ۵۰۰ تومان و قیمت هر کیلوگرم روغن خام آفتاب و کلزا در مبادی ورودی نیز ۶ هزار تومان تعیین شد. در این ستاد مقرر شد قیمت احجام و بسته بندی های مختلف روغن توسط سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان محاسبه و در سامانه ۱۲۴ بارگذاری شود. همچنین مقرر شد سازمان‌های صنعت، معدن و تجارت ۳۱ استان ضمن اهتمام هرچه بیشتر در خصوص رعایت قیمت‌های مصوب، نسبت به کنترل اسناد و مدارک مربوط به ورود و خروج روغن نباتی از کارخانجات تولیدی و انبارهای مستقر در استان، نحوه توزیع آن و ممانعت از فروش به عوامل واسطه با هدف بازارسازی و افزایش قیمت‌اقدام و با تخلفات احتمالی برخورد قانونی کنند.

۷۴۱ میلیون دلار تامین ارز برای روغن خام و ۶۶۴ میلیون دلار برای دانه‌های روغنی

در روزهای گذشته اعلام شد که هم اکنون ۴۰۰ هزار تن روغن خام موجودی بازرگانی دولتی است و ۳۰۰ هزار تن نیز در مسیر واردات قرار دارد و بخش خصوصی نیز دارای موجودی مطلوبی از این محصول است. مصرف روغن خام کشور ماهانه ۱۰۰ هزار تن است و برای تعادل بخشی به بازار، واردات و تولید افزایش یافته و روند توزیع این محصول نیز سرعت بیشتری پیدا کرده است. همچنین به دلیل وابسته بودن تولید روغن خوراکی به واردات مواد اولیه آن، در سال جاری برنامه اختصاص یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار ارز برای روغن خام وجود دارد که باید ۱.۹ میلیون تن واردات روغن خام انجام شود تا بازار این محصول تنظیم شود. بخشی از روغن مورد نیاز ازمحل دانه‌های روغنی وارداتی و تولید داخل تامین می‌شود و از حدود سه میلیون تن دانه روغنی وارداتی، ۱۸ درصد تبدیل به روغن خام شده که می تواند بخشی از نیاز کشور را تامین کند. همچنین در هفت ماهه امسال میزان تخصیص ارز برای روغن خام ۹۳۳ میلیون دلار بوده است و در این مدت ۷۷۳ میلیون دلار نیز برای دانه های روغنی تخصیص ارز شده است. ۷۴۱ میلیون دلار تامین ارز برای روغن خام و ۶۶۴ میلیون دلار تامین ارز برای دانه‌های روغنی در ۷ ماهه امسال انجام شده است و این تامین ارزها با یک وقفه یک ماهه تبدیل به کالا می شود و از طریق گمرکات ترخیص و وارد کشور خواهد شد.

در پایان باید گفت که حتما دولت و کارگروه تنظیم بازار می توانند با نظارت دقیق در بازار بخصوص بازار کالاهای اساسی مانع از رشد نجومی قیمت ها و گران فروشی ها شوند ولی فعلاً ترجیح آقایان این بوده که مجوز گرانی ها را صادر کنند و درباره نظارت بر قیمت ها ظاهراً وضعیت مانند قبل خواهد بود و نباید از افزایش های پی در پی قیمت ها در این بازار شوکه شویم…