گروه خوراکی ها روی خط سرخ گرانی و مردم بر لب پرتگاه سوتغذیه!

افزایش قیمت 150درصدی تخم مرغ و یکی از انواع میوه تا 167 درصد، تنها در طی 1 سال صورت پذیرفته است. از دیگر سو در آخرین گزارش تورمی مرکز آمار ایران 17 استان نرخ تورم نقطه ای گروه «خوراکی، آشامیدنی و دخانیات» برابر با 57.9 درصد است. تورم بالا و افزایش روز افزوند کالاهای گروه خوراکی در شرایطی است که محاسبات شورای عالی کار نشان می‌دهد گروه خوراکی ها که 37 درصد از سبد هزینه خانوار را تشکیل می‌دهند، برای یک خانوار میانگین 3 نفره که بخواهد حداقل کالری لازم را تامین کند، چیزی در حدود ۲ میلیون و ۶۲۲ هزار تومان است و این در شرایطی است که دستمزد یک حداقلی بگیر کارگری تنها 2 میلیون و 600 هزار تومان است.

تنها در یک سال تخم مرغ 150 درصد و پرتقال 167 درصد گران شده

به گزارش فراز، این روزها در ایران موضوعات گوناگونی مورد بحث است، موضوعاتی که هر یک در جای خود کمابیش دارای اهمیت هستند اما زیر پوست تمام این مسائل یک موضوع عمده در جریان است، آن هم گرانی روز افزون در تمامی ابعاد و فربه شدن سبد هزینه‌ای خانوار ایرانی بسیار بیش از بزرگ شدن قیر قابل ملموس سبد معیشت آنها. در این میان اما افزایش قیمت‌ها در گروه کالاهای خوراکی به صورت مستقیم سلامت بخش بسیار بزرگی از شهروندان را با مخاطره رو‌به رو کرده است.

برای فهم ملموس تر از میزان افزایش قیمت‌ها در گروه کالاهای خوراکی به عنوان نمونه قیمت تخم مرغ و قیمت برخی از انواع میوه در روز گذشته را با قیمت همین دو قلم کالای خوراکی در سال گذشته در همین روز را مورد بررسی قرار می دهیم.

هفته گذشته بود که به صورت رسمی قیمت تخم مرغ افزایش یافت و هر کیلوگرم تخم مرغ برای مصرف کننده ۱۶ هزار و ۹۰۰ تومان یا به عبارتی هر شانه 30 عددی تخم مرغ به وزن حدود یک کیلو و ۹۰۰ گرم حدود ۳۴ هزار تومان اعلام شد. اما این در حالی است که روز گذشته 14 دی ماه، هر شانه تخم مرغ 30 عددی در خورده فروشی‌ها با قیمتی در حدود 50 هزار تومان به فروش رسید. جالب است بدانید سال گذشته در همین روز هر شانه تخم مرغ 30 عددی حدود 18 تا نهایتا 20 هزار تومان بر اساس وزن، در خورده فورشی‌ها به فروش می‌رسید و مقایسه این دو نرخ نشان می‌دهد قیمت هر شانه تخم مرغ طی یک سال گذشته افزایش 150 درصدی داشته است.

از سوی دیگر روز گذشته 14 دی ماه، میانگین قیمت برخی از انواع میوه در میوه‌فروشی‌های سطح شهر تهران از این قرار بود: هر کیلو انار 14 هزار و 200 تومان، پرتقال تامسون شمال 9 هزار و 900 تومان، نارنگی 11 هزار 900 تومان و موز 23 هزار تومان. اما همین میوه‌ها در همین تاریخ در سال گذشته، به ترتیب، انار 7 هزار تومان، پرتقال 3 هزار 700 تومان، نارنگی 6 هزار 600 تومان و موز 13 هزار تومان، به فروش می رسیدند. رشد قیمت این چند قلم میوه در طول این یک سال نیز به ترتیب، انار 103 درصد، پرتقال 167 درصد، نارنگی 81 درصد و موز 77 درصد، افزایش قیمت داشته‌اند.

البته موضوع افزایش قیمت کالاهای خوراکی موضوعی است که به نطر نمی رسد کمتر کسی از آن مطلع نباشد و تنها برای عمق آنچه به وقع پیوست لازم بود تعداد بسیار محدودی کالا مورد بررسی قرار گیرد.

بخش 57.9 درصد تورم گروه کالاهای خوراکی

حال در این‌جای کار بد نیست ببینیم آمار‌هار رسمی از تورم کالاهای خوراکی چه می‌گویند. مرکز آمار ایران بر طبق روال معمول خود در ابتدای هر ماه، ابتدای ماه جاری نیز گزارش تورمی منتش کرد. گزارشی که در آن آمده بود در ۱۷ استان نرخ تورم نقطه ای گروه «خوراکی، آشامیدنی و دخانیات» بیشتر از ۵۷.۹ درصد است. بدین معنا که ساکنان این استان ها برای خرید یک سبد مشخصی از خوراکی نسبت به آذر سال گذشته باید بیش از ۵۷.۹ درصد هزینه بیشتری بپردازند.

همچنین در این گزارش اغلب افزایش قیمت ها در گروه کالاهای اساسی بوده است. به گونه ای که تورم ۱۲ ماه منتهی به آذر سال جاری و تورم نقطه ای آذر گروه نان و غلات ۴۰ و ۶۰ درصد بوده است. تورم بالای گروه نان و غلات در کنار میانگین تورم نقطه ای ۵۶.۶ درصدی گوشت قرمز و سفید و ۶۰.۸ درصدی گروه «شیر، پنیر و تخم مرغ» نشان می‌دهد سبد مصرفی اقشار کم درآمد بیشتر از گذشته در معرض سوءتغذیه و ناهنجاری های غذایی هستند زیرا دخل و خرجشان کفاف نمی‌دهد و مجبور هستند بخش قابل توجهی از کالاهای خوراکی مهم را از سبد مصرفی خود حذف کنند.

دخل حداقل بگیران کارگری تنها کفاف خوراکشان را می‌دهد، نه بیشتر!

وقتی از خرج یا هزینه می‌گوییم نمی توانیم از دخل یا درآمد نگوییم. البته اخیرا به صورت رسمی اعلام شده حقوق بگیران دولتی وضعیت معیشتشان بهتر از دیگر اقشار حقوق بگیر جامعه است و به همین سبب سبد معیشت کارگری را در ادامه مورد توجه قرار می دهیم و بررسی می‌کنیم این اقشار در تامین خوراک خود با چه وضعیتی رو‌به رو هستند.

از یک سو می‌دانیم که در سال 99 حداقل دستمزد ماهانه کارگری 2 میلیون و 600 هزار تومان است. از سوی دیگر باید بدانید که مقدار مطلوب انرژی در سبد غذایی روزانه هر فرد ۲۵۰۰ کیلوکالری است و حداقل آن نیز روزانه ۱۹۳۴ کیلو کالریست. به استناد گزارش متوسط قیمت کالاهای خوارکی در پاییز امسال، برآوردها (طبق محاسبات نمایندگان کارگری در شورای عالی کار) از هزینه مصرف ماهانه سبد غذایی برای جذب حداقل کالری یعنی ۱۹۳۴ کیلوکاری در روز برای میانگین تعداد خانوار ایرانی که 3.3 نفر است، در حدود ۲ میلیون و ۶۲۲ هزار تومان است. رقمی که دقیقا با حداقل دریافتی یک کارگر برابر است.

بد نیست بدانید بر اساس اعلام مرکز آمار هزینه‌های خوراکی تنها 37 درصد از کل هزینه‌های خانوار است و محاسبات فوق نشان میدهد بسیاری از خانوار‌ها دخلشان برای چیزی در حدود 60 درصد مابقی هزینه‌ها کفاف نمی‌دهد. خانوار‌های کارگری که بر اساس آخرین اعلام‌ها حدود 38 میلیون نفر از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و حقوق بگیرانش بر اساس آنچه شورای عالی کار می‌گوید، 80 درصدشان حداقلی بگیر هستند.

این‌ها همه در شرایطی است که با نزدیک شدن به اواخر سال موضوع تعیین حقوق این قشر در کمیته سه جانبه دستمزد، در دستور کار قرار می‌گیرد. اخیرا فرامرز توفیقی ، رئیس کمیته دستمزد شورای عالی کار محاسبات مستقلی در رابطه با میزان حداقل نرخ سبد معاش انجام داده است. او می‌گوید این محاسبات با استناد به داده‌های رسمی و مورد قبول شرکای دولتی دستمزد انجام داده است؛ مبنای کار، محاسبه اولیه سبد خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها به عنوان پایه سبد، براساس داده‌های انستیتو پاستور و مرکز آمار ایران انجام پذیرفته است. بد نیست بدانید محاسبات او نشان می‌دهد که نرخ سبد معاش حداقلی، ۹ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.