سایه سازمان بر سر فضای مجازی

بر اساس اعلام «حسینعلی حاجی دلیگانی»، عضو کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۰ مدیریت و نظارت بر محتوای فضای مجازی به سازمان صداوسیما سپرده شد. خبرها حاکی است مجلس تصمیم دارد صدا و سیما را به هدفی که سال‌هاست در پی آن است برساند و با تدوین مصوبه‌ای مدیریت و نظارت بر محتوای فضای مجازی را به سازمان صداوسیما سپرده است. کمیسیون تلفیق مجلس در تصمیم جدید خود و با تدوین مصوبه‌ای مدیریت و نظارت بر محتوای فضای مجازی را به سازمان صداوسیما سپرده است. در جلسه روز ۲۲دی ماه کمیسیون مجلس تصمیم گرفته که صداوسیما را به عنوان ناظر محتوا در فضای مجازی انتخاب کنند.

«حسینعلی حاجی دلیگانی»، عضو کمیسیون تلفیق بودجه سال ۱۴۰۰ با عنوان اینکه ضمن این تصمیم بودجه مشخصی نیز به این موضوع اختصاص داده شده افزوده است: «اعضای کمیسیون طی مصوبه‌ای ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار برای تولید محتوا در فضای مجازی تخصیص دادند که براساس جدول تعیین شده در اختیار سازمان صداوسیما، سازمان فرهنگ و ارتباطات سازمان تبلیغات اسلامی و …قرارگیرد.» این اقدام نه تنها باعث نگرانی برخی تولیدکنندگان محتوا در فضای مجازی شده است بلکه انتقاداتی را به دنبال داشته است زیرا باعث ایجاد انحصار صدا و سیما در کنترل پلتفرم‌های آنلاین بوده است.

آغاز ماچرا از مصوبه «صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی»

این تصمیم در سالیان گذشته نیز چندین بار مطرح شده بود و هر بار وزارت ارتباطات نسبت به آن واکنش منفی داشته و حتی دو سال پیش وزیر ارتباطات با توییتی نسبت به چنین تصمیمی از سوی مجلس پیشین واکنش منفی واکنش منفی نشان داده بود.

کمیسیون فرهنگی مجلس در اردیبهشت سال 98، ماده چهار طرح خط مشی، اداره و نظارت بر سازمان صدا و سیما را تصویب كرد كه بر اساس آن «مسولیت صدور مجوز و تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی و نظارت بر آن منحصرا بر عهده سازمان صدا و سیما قرا گرفت.» در همان زمان؛وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات نسبت به این موضوع واكنش نشان داد و با آن مخالفت كرد. محمدجواد آذری جهرمی گفته بود كه صدا و سیما اعتقاد دارد به دلیل آنكه پخش تلویزیونی (برادكست) براساس قانون اساسی به صورت انحصاری در اختیار این سازمان است، در فضای مجازی (برادبند) هم باید این ظرفیت برای آنها فراهم باشد؛ همچنین مدعی اند هرگونه پخش صوتی و تصویری در فضای مجازی باید تحت مدیریت و تحت نظارت و مقررات این سازمان انجام شود.

به گفته حقوقدانان این انحصار مغایر با حقوق و آزادی های درج شده در قانون اساسی، سیاست های كلی اصل 44 و منشور حقوق شهروندی است و از سوی دیگر هم اصل تفكیك قوا و اختیارات دو وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی و ارتباطات و فناوری اطلاعات را زیرسوال می برد.

مصوبه مجلس تنها انحصار بوجود می آورد

«نیما مجدی»، کارشناس ارتباطات نیز با اشاره به اینکه این مصوبه مجلس ایجاد انحصار می کند به فراز گفت:«قطعا این که بخواهیم صداوسیما را که خودش در تولید محتوا نقش دارد، در جایگاه مدیر و ناظر تمام محتوای تولید شده دیگر قرا دهیم یک اشتباه است و این موضوع تنها باعث ایجاد انحصار خواهد شد.» این کارشناس ارتباطات با بیان اینکه این مساله بسیار حیاتی است، افزود:«باید به این موضوع توجه کرد که در قرن حاضر وجود فضای مجازی تا چه میزان می تواند به توسعه کشورها کمک کند و باید برای تصمیم گیری درباره آن به متخصصین این حوزه رجوع کرد و دولت هم باید در نقش حمایت گر ظاهر شود.» مجدی معتقد است که با توجه به فضای بزرگ مجازی صداوسیما نمی تواند در عمل این کنترل و مدیریت را انجام دهد و به ناچار باید به راه حل های تخصصی اندیشید.

در حالی که بسیاری از کارشناسان معتقدند کنترل و نظارت بر محتوای منتشر شده در فضایی مجازی شدنی نیست باید دید صدا و سیمایی که با بودجه‌ی دوهزار میلیارد تومانی که رقمی معادل وزارت‌خانه‌های کشور است، هنوز نتوانسته جلوی ریزش مخاطبان خود را بگیرد؛ حالا کنترل فضای بسیار بزرگ‌تر با بازیگران و مشتریان بیشتر را اصلا خواهد توانست به چنگ بیاورد یا خیر؟