بهار خاکستری تهران/ تنها دو روز هوای پاک بهاری داشتیم

اطلاعات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نشان می‌دهد که بهار ۱۴۰۰ کیفیت هوا طی ۸۱ روز در شرایط قابل قبول و طی ۱۰ روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشته است. در این بین آلاینده ازن شش روز و آلاینده ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون نیز چهار روز هوای تهران را آلوده کردند.

بر اساس آخرین سیاهه انتشار شهر تهران، سهم منابع متحرک مانند تاکسی‌ها، خودروهای شخصی، اتوبوس‌ها و... در تولید ذرات معلق ۶۰ درصد است که در این بین خودروهای دیزلی پررنگ‌ترین نقش را دارند. ذرات معلق یکی از خطرناک‌ترین آلاینده‌های موجود در هوا هستند و می‌توانند بیماری‌های قلبی و ریوی را تشدید کنند و در مواجهه طولانی مدت سبب حملات قلبی و آسم شوند.

در تهران سالانه بیش از ۱۰ هزار تن ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون تولید می‌شود. مطالعات سال ۲۰۱۸ بانک جهانی نیز نشان می‌دهد که آلودگی هوا سالانه ۲.۶ میلیارد دلار به تهران خسارت وارد می‌کند. این رقم برای کل کشور ۷ میلیارد دلار گزارش شده است.

از سویی دیگر کیفیت هوای تهران طی بهار سال گذشته نیز ۱۵ روز در شرایط پاک، ۷۲ روز در شرایط قابل قبول و طی شش روز نیز به‌دلیل افزایش غلظت آلاینده ازن در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت.

آلاینده ازن طی بهار سال ۱۳۹۸ نیز کیفیت هوای را طی هفت روز آلوده کرد و در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داد. کیفیت هوای پایتخت در این بازه زمانی ۲۵ روز پاک و ۶۱ روز قابل قبول گزارش شده است.

بر اساس این گزارش ازن آلاینده ثانویه‌ای است که پیش‌سازهای آن VOC‌ها یا همان ترکیبات آلی فرار و ناکس هستند. این آلاینده‌ها با تابش شدید و مستقیم نور خورشید آلاینده ازن را تولید می‌کنند. از سویی دیگر می‌توان گفت که به‌نوعی خودروهای دیزلی، موتورسیکلت‌های فرسوده و بخارات بنزین پیش‌سازهای ازن هستند همچنین استفاده از سوخت‌های غیر استاندارد در نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها می‌تواند در افزایش غلظت ازن نقش داشته باشد.

علاوه بر این آلاینده ازن سبب کاهش عملکرد ریه و افزایش علائم تنفسی مانند سرفه، تنگی نفس، تشدید آسم و سایر بیماری‌های ریوی می‌شود. ازن در مرگ ومیر زودرس نیز تاثیرگذار است.

اطلاعات موجود بیانگر آن است که تهرانی‌ها طی بهار سال ۱۳۹۷ نیز هشت روز هوای پاک و ۷۱ روز هوای قابل قبول تنفس کردند. در این بازه زمانی کیفیت هوا طی ۱۴ روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت که در این بین سهم آلاینده ازن چهار روز و سهم آلاینده ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون ۱۰ روز بود.

بر اساس مقاله‌ای که دانشگاه شریف درباره ذرات معلق منتشر کرده است تماس با این ذرات به‌ویژه ذرات معلق با ابعاد کمتر از ۲.۵ میکرون می‌تواند سبب آسیب رسیدن به دستگاه قلبی -عروقی بدن، حملات قلبی و سکته شود. این آثار همچنین باعث افزایش مراجعات به مرکز درمانی و افزایش تعداد بستری و در برخی موارد مرگ زودرس می‌شود. از سویی تماس با ذرات معلق بر دستگاه تنفسی نیز اثرگذار است و باعث تشدید حملات آسم می‌شود.

کیفیت هوای تهران طی بهار سال ۱۳۹۶ نیز ۹ روز در شرایط پاک، ۷۵ روز در شرایط قابل قبول و ۹ روز به‌دلیل افزایش غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس بود.

تهرانی‌ها در بهار ۱۳۹۵ نیز ۱۱ روز هوای پاک و ۷۳ روز هوای قابل قبول تنفس کردند. در این بازه زمانی کیفیت هوا طی ۹ روز به‌دلیل افزایش غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ و ۱۰ میکرون در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت.