«بازار متشکل ارزی» در هاله‌ای از ابهام

«عبدالناصرهمتی» پنجم مرداد ماه سال جاری خبر راه‌اندازی «بازار متشکل ارزی» را جهت ساماندهی بازار ارز اعلام کرد، اما با گذشت دو ماه نه «مدیرعامل بازار متشکل ارزی» و نه «کانون صرافان ایرانیان» اطلاعی درباره علت تاخیر زمان راه‌اندازی بازار متشکل ارزی ندارند. تا قبل از این، دلایل فنی و نداشتن عمق کافی از دلایل این امر عنوان شده بود اما به نظر می‌رسد مسایل بیش‌تری وجود دارد. به دلیل آماده نبودن بازیگران اصلی (یعنی صرافی‌ها و بانک‌ها) خواستار تعویق در آغاز به کار این بازار شده‌اند که مورد موافقت رییس کل بانک مرکزی قرار گرفته است.

دلایل تشکیل بازار

ایده تشکیل بازار متشکل ارزی به عنوان رکن جدید بازار ارز در کنار سامانه‌هایی مانند «سنا» و «نیما» در آبان سال گذشته شکل گرفت. قرار است این بازار با مشارکت صرافی‌ها اعم از بانکی و غیربانکی، بانک‌های خصوصی و دولتی و فرابورس ایران با پوشش معاملات اسکناس بالای 10 هزار دلار به ساماندهی بازار ارز کمک کند و پایتخت ارزی را از کشورهای همسایه به داخل انتقال دهد.

طبق گفته مسئولان برای این که این بازار از عمق و اثرگذاری مناسب در بازار ارز برخوردار باشد، حداقل باید کار خود را با حضور 100 صرافی و 7 بانک آغاز کندِ در حالی که تاکنون 35 صراف و دو بانک برای آغاز کار اعلام آمادگی کرده‌اند.

آتش‌سوزی و تاخیر در اجرا

ساختمان «بازار متشکل ارزی» ۳۰ شهریور ماه در آتش سوخت که این آتش‌سوزی روند تشکیل این بازار را به تاخیر انداخت. به گزارش «فراز» به نقل از «اقتصاد آنلاین»، «محمود شکسته‌بند» مدیرعامل بازار متشکل ارزی گفت: بازسازی ساختمان بازار متشکل ارزی به اتمام رسیده و همچنان برای آغاز به کار این بازار منتظر دستور بانک مرکزی هستیم. این در حالی است که «بازار متشکل ارزی» طبق اعلام بانک مرکزی، قرار بود در آستانه عید سعید قربان به صورت رسمی فعالیت خود را آغاز کند.

شرایط و اهداف بازار

قرار بود این بازار با چهار هدف اصلی طراحی و اجرایی شود؛ کشف نرخ واقعی ارز، شفافیت معاملات، امنیت در معاملات و ثبات بازار ارز. درخصوص امنیت در معاملات گفته می‌شود که این بازار از دو جهت تأمین کننده فعالیت اعضای خود است. هر بانکی که عضو این بازار باشد و طبق مقررات عمل کند هیچ نهادی نمی‌تواند به نحوه معاملات ارزی آن ایرادی وارد کند.

از سوی دیگر امنیت دیگری که این بازار برای بازیگران به همراه دارد ضمانت تسویه است. چرا که این بازار به عنوان واسط میان خریدار و فروشنده پرداخت وجوه به حساب خریدار (ارزی) و به حساب فروشنده (ریالی) را تضمین می‌کند. برپایه برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته قرار است در ابتدا اسکناس ارز دراین بازار معامله شود و در مراحل بعدی انواع حواله‌های ارزی به آن افزوده شود. قرار است در ابتدا معاملات دو یا سه نوع ارز اصلی (دلار، یورو و درهم) آغاز شود، اما به تدریج به سایر ارزها تسری یابد.

اثرگذاری بر نرخ ارز

لازم به ذکر است افراد حقیقی نمی‌توانند در بازار متشکل ارزی خریدوفروش کنند و این افراد برای تامین نیاز ارزی خود باید مانند گذشته به صرافی‌ها مراجعه کنند. تنها بانک‌ها و صرافی‌های مجاز قادر به اخذ کد و خرید و فروش در این بازار هستند.

از جمله نگرانی‌هایی که درباره بازار متشکل ارزی وجود دارد این است که برخی صرافان سوءاستفاده کرده و اقدام به خرید ارز در بازار متشکل به نرخ عمده کرده و سپس آن را به صورت خرده فروشی به بهای بالاتر در بازار آزاد یا کف خیابان به فروش برسانند.