اقتصاد جهان رونق می‌گیرد، اما برای چه مدت؟

اکنون پیش‌بینی‌ها از این حکایت دارند که رشد اقتصادی در سال آینده در خطر تضعیف است. بسیاری از کشورها در حین خروج از رکود ناشی از کووید، ارقام  چشمگیری از رشد اقتصادی را به ثبت رسانده اند، اما برخی از آن‌ها در این زمینه بهتر از سایرین عمل کرده‌اند زیرا کشورهای ثروتمند دسترسی بیش‌تری به واکسن داشته‌اند.

ایالات متحده بدترین رکود تاریخ خود از زمان رکود بزرگ سال ۱۹۲۹ را پشت سر گذاشته است. اقتصاد منطقه یورو نیز ممکن است تا پایان سال جاری به سطح قبل از همه گیری بازگردد. اما ظهور سویه‌ تازه ویروس کرونا می‌تواند روند بهبودی را با مخاطره مواجه کند.

تحلیلگران آژانس رتبه بندی اعتباری مودیز پیش‌بینی می‌کنند: «کووید۱۹ تا مدت‌های طولانی به عنوان یک تهدید جدی برای سلامت عمومی باقی خواهد ماند، به ویژه در کشورهایی که نرخ واکسیناسیون پایین است.»

صندوق بین المللی پول برآورد کرده اقتصاد کشورهای جنوب صحرای آفریقا که نرخ واکسیناسیون در آن‌ها ۲/۵ درصد است با سرعت کمتری نسبت به بقیه جهان در حال رشد است.

این در حالی است که با بازگشت تدریجی میزان تقاضا، کمبود مواد اولیه در صنایع، تورم در سرتاسر جهان به بالاترین حد چند ساله گذشته افزایش یافته است. قیمت نفت، گاز طبیعی و مواد خام مانند چوب، مس و فولاد نیز در حال رکوردشکنی است.

تحلیلگران «گلدمن ساکس» در چشم انداز سال ۲۰۲۲ نوشته‌اند: «بزرگترین شگفتی سال ۲۰۲۱ افزایش تورم قیمت کالاها بود.» بانک‌های مرکزی اصرار دارند که فشار تورمی، پیامد موقت بازگشت فعالیت‌های اقتصادی به حالت عادی در سال جاری پس از توقف آن در زمان شیوع همه‌گیری در سال ۲۰۲۰ است.

بازارهای سهام هم در سال جاری به رکوردهای جدیدی رسیده‌اند، اما سرمایه‌گذاران نگران هستند که بانک‌های مرکزی برای مهار تورم،ذبرنامه های محرک خود را لغو کنند و نرخ های بهره را زودتر از حد انتظار افزایش دهند.

روئل بتسما، استاد اقتصاد کلان در دانشگاه آمستردام در این باره می‌گوید: «اکنون پرسش اصلی این است که آیا واقعاً در پایان بحران هستیم یا خیر.»

در حالی که صنایع برای پاسخ به افزایش تقاضا از سوی مصرف کنندگان تلاش می‌کنند، تجارت جهانی به دلیل ناکافی بودن کانتینرهای حمل و نقل، ازدحام در بنادر و کمبود نیروی کار مختل شده است.

یکی از مواد اولیه کلیدی که این روزها به سختی به دست می‌آید، نیمه‌هادی‌ها هستند؛ تراشه‌هایی که در همه چیز - از تلفن‌ها گرفته تا کنسول‌های بازی‌های ویدیویی و سیستم‌های الکترونیکی خودروها کاربرد دارند. کمبود به قدری شدید است که چندین خودروساز مجبور به توقف موقت تولید در برخی کارخانه‌ها شده‌اند.

کمبود نیروی کار نیز بر این مشکل افزوده است زیرا رانندگان کامیون، کارگران بندر و صندوق‌داران پس از قرنطینه به سر کار بازنگشته‌اند.

با وجود همه این مشکلات، صندوق بین‌المللی پول انتظار دارد که اقتصاد جهان در سال آینده ۴/۹ درصد رشد کند.

علاوه بر بیماری همه‌گیری کرونا، امسال اقتصادها مجبور بودند با یک رویداد تهدید کننده زندگی دیگر نیز دست به گریبان شوند: تغییرات آب و هوایی.

تضاد بین رشد اقتصادی و نجات کره زمین در نشست آب و هوایی COP۲۶ در گلاسکوی اسکاتلند به روشنی خودنمایی کرد؛ نزدیک به ۲۰۰ کشور پس از دو هفته مذاکرات دشوار، قراردادی را امضا کردند تا تلاش کنند گرمایش زمین را متوقف کنند، اما مفاد این پیمان از آنچه دانشمندان معتقدند برای مهار نابودی زمین لازم است بسیار کم‌تر است.

به گفته سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، خشکسالی و سایر فجایع اقلیمی تهدیدی برای افزایش بیشتر قیمت مواد غذایی است که در ماه اکتبر به بالاترین حد طی ۱۰ سال گذشته رسید. بهای گندم در سال گذشته ۴۰درصد افزایش یافته است. بهای محصولات لبنی ۱۵درصد افزایش یافته و روغن‌های گیاهی هم به رکوردهای جدیدی رسیده‌اند.