سالن‌هایی که پر است، ولی خالی است!

سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره فجر از نگاه تماشاگران یکی از مهمترین جوایز این رویداد سینمایی است. سیمرغی که بسیاری از کارشناسان سینمایی آن را مهم ترین پدیده جشنواره فجر می دانند‌. هر سال مسئولیت انجام رای‌گیری نظارت و اعلام این جایزه بر عهده خانه سینما بود. برنده این جایزه همیشه از طریق رای‌گیری بین تماشاگران جشنواره فیلم فجر در سینماهای مردمی انتخاب می‌شد، اما امسال رای‌گیری مردمی طبق بلیت‌فروشی آنلاین و از طریق سامانه‌ها انجام می‌شود. زمانی که ما از سینمای مردمی جشنواره، صحبت می‌کنیم، منظورمان سینمایی است که «مردم» در آن حضور دارند! دقیقا در همین نقطه است که عجایب جشنواره های ادوار گذشته، در چهل سالگی این رویداد سینمایی نیز دنبال می شود‌.

سالن های خالی چطور در رای گیری مردمی لحاظ می شوند؟

رسیدن به این تقدیرِ سینمایی که همان سیمرغ مردمی است، یک دهه ای می شود که جشنواره فجر را محل مناقشاتِ پنهان کرده است! ساده بگوییم؛ گزارش ها حکایت از آن دارد که بسیاری از سینماهای مردمی جشنواره فجر که در سامانه های فروش بلیط، تکمیل ظرفیت شده اند، خالی از تماشاگر هستند! سینمانما اخیرا در گزارشی به صندلی های خالی پردیس سینمایی آزادی در سانس فیلم «خائن کشیِ» مسعود کیمیایی اشاره کرده است. سوال این جاست که آیا این تناقضات برای تاثیرگذاری بر آرای مردمی است؟!

کارمندان نهادها به جای مردم!

ماجرا اما به همین جا ختم نمی شود. سجاد نوروزی، مدیر پردیس سینمایی آزادی اخیرا در مصاحبه ای اظهار کرده که در جشنواره چهلم، شاهد حضور انبوهی از کارمندان نهادهای مختلف بوده که از طریقی بلیط جشنواره را به دست آورده‌اند! گزارش ها حکایت از آن دارد که تا ۳۰ درصد ظرفیت برخی سالن ها نیز به همین منوال پر شده است. به عبارت دیگر، بلیط ها به‌صورت سری به نهادها فروخته شده است. گویی این روند تبدیل به فخرفروشی میان نهادها و اداره‌ها شده که کدام یک توانسته اند بلیط بیشتری را برای کارمندانشان تهیه کنند! اما سوال اینجاست، هدف از حذف «مردم» از جشنواره فجر چیست؟ چراکه حضور اینگونه کارمندان نهادها دقیقا به معنای حذف مردم است! حال آنکه این رویداد قرار است یک سال آینده سینمای ایران را هم از نظر محتوا و هم از نظر مخاطب، تأمین کند. اما چه دلیلی دارد روابط عمومی نهادهای مختلف این میزان فشار به وزارت ارشاد بیاورند تا سالنی به آن‌ها اختصاص داده شود و یا بلیط های سینماهای مردمی را بگیرند؟

روند رای گیری مردمی چطور رصد می شود؟

سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره فجر از نگاه تماشاگران در شانزدهمین دوره فیلم فجر در سال ۱۳۷۶ به جشنواره اضافه شد. هر سال مسئولیت انجام رای‌گیری نظارت و اعلام این جایزه بر عهده خانه سینما بود. برنده این جایزه همیشه از طریق رای‌گیری بین تماشاگران جشنواره فیلم فجر در هر دوره انتخاب می‌شد، اما امسال رای‌گیری مردمی طبق بلیت‌فروشی آنلاین و از طریق سامانه‌ها انجام می‌شود. بر اساس اطلاع‌رسانی‌ها دست‌اندرکاران سامانه های فروش بلیط و سینماها، از طریق پیامک، آرای تماشاگران را برای فیلم‌های چهلمین جشنواره ملی فیلم فجر جمع‌آوری خواهند کرد. این در حالی است که در سال‌های گذشته خانه سینما متولی جمع‌آوری آرای تماشاگران برای اهدای سیمرغ بهترین فیلم از نگاه مردم بود. در آرای مردمی برای همه کسانی که برای خرید بلیط وارد سامانه می‌شوند پیامکی می‌آید و از آن طریق تماشاگر نظر خود را اعلام می‌کند و سامانه این آرا را در اختیار جشنواره قرار می‌دهد. اما نکته مهم درباره یکی از مهم‌ترین سیمرغ‌های جشنواره فیلم فجر در این است که تقریباً هیچ کدام از تهیه‌کنندگان حاضر در جشنواره از چگونگی شمارش آرای مردمی اطلاعی ندارند! چالش دیگر نیز این است که امسال با سالن‌های کم مخاطب بیشتری روبه‌رو هستیم چرا که به‌ جز شرایط کرونایی و تمایل کمتر مردم به حضور در سینماها نسبت به گذشته، تاثیر حذف فروش در گیشه نیز غیرقابل انکار است. در حالیکه در دوره‌های گذشته همان سبب می‌شد بعضی فیلم‌های کم مخاطب هم فروش داشته باشند. ولی شرایط امسال به گونه‌ای شده که در یکی از سانس‌های یک سینمای معروف و قدیمی و پرمخاطب تهران فیلم تنها با یکی دو نفر نمایش داده شده است.

در حالی که تقریبا جشنواره چهلم فجر به ایستگاه میانی رسیده است، هنوز هم توضیحی شفاف درباره چگونگی محاسبات آرای مردمی در این دوره داده نشده و ابهامات زیادی در این مورد باقی مانده است. ابهاماتی که ظاهرا، در هیاهوی حواشیِ جشنواره نه مورد توجه رسانه های سینمایی قرار گرفته و نه دست اندرکاران جشنواره را مجاب به پاسخگویی و شفاف سازی کرده است.