خیابان علیه مکرون!

امانوئل مکرون در نتیجه‌ای قابل توجه، که با پیشینه‌ی تاریخی در تضاد بود، در ۲۴ آوریل بار دیگر به ریاست‌جمهوری فرانسه رسید. مطابق برآوردهای اولیه که توسط گروه نظر‎سنجی ایپسوس منتشر شد، در دور دوم و آخرین رأی‌گیری، رئیس میانه‌روی فعلی ۵۸.۲ درصد آراء را به دست آورد و مارین لوپن ملی‌گرای پوپولیست را که ۴۱.۸ درصد رأی کسب کرده بود، به طور کامل شکست داد.

نتیجه انتخابات نشان از یک‌پیروزی شخصی برای مکرون بود... مکرونی که تنها دو‎بار در زندگی خود نامزد انتخابات شد و هر دو بار هم نامزدی ریاست‌جمهوری بود و هر دو بار هم نتیجه موفقیت‌آمیز داشت. حزب نو‎پای سیاسی مکرون که حالا «جمهوری در حرکت (La République en Marche)» نام گرفته، تنها شش‌سال است که تأسیس شده است. آخرین‌باری که فرانسوی‌ها در سال ۲۰۰۲، ژاک شیراک را دوباره انتخاب کردند، آقای مکرون تنها یک دانشجوی کار‎آموز در نیجریه بود و در دانشکده مدیریت ملی (Ecole Nationale d'Administration) تحصیل می‌کرد.

این پیروزی همچنین تا حدی یک‌پیروزی برای سیاست‌های «میانه‌رو» و به طور گسترده «لیبرال» و «طرفدار اروپا» بر نیروهای پوپولیسم بود. آقای مکرون دور دوم انتخابات را موافق یا مخالف مدارا، آزادی و احترام توصیف کرد. خانم لوپن نیز به نوبه خویش آن را انتخابی میان مردم و نخبگان «جهانی‌گرا»ی پاریس خواند.

در نهایت شمار زیادی از رأی‌دهندگان (به ویژه آنها که در جناح چپ هستند) از مکرون خوش‌شان نمی‌آید، و در دور اول در دهم آوریل هم از او حمایت نکردند... اما در دور دوم تنها برای آنکه لوپن روی کار نیاید به مکرون رأی دادند. میزان مشارکت در انتخابات ۲۰۲۲، ۷۲ درصد تخمین زده شد؛ یعنی تقریباً سه‌ درصد کمتر از سال ۲۰۱۷... و بدین‌ترتیب انتخابات ۲۰۲۲ یکی از کم‌استقبال‌ترین انتخابات فرانسه تلقی می‌شود... هر چند هنوز از برخی آراء ملی در بریتانیا و امریکا بیشتر بوده است.

نتیجه نهایی انتخابات فرانسه با روندهای نظر‎سنجی در طول کمپین دو‎هفته‌ای دور دوم مطابقت داشت. پیش از دور اول رأی‌گیری در دهم آوریل، دینامیک غالب به نفع خانم لوپن بود. لوپن که خود را صدای «مردم» می‌دانست، کمپینی زیرکانه را رهبری کرده بود که تمرکزش بر مناطق روستایی و نیمه‌روستایی و مکان‌هایی بود که تحت‌تأثیر افول صنعتی قرار گرفته‌اند... مکان‌هایی که لوپن بیشترین شانس جذب رأی را داشت. لوپن به مبحث هزینه‌های زندگی پرداخت؛ موضوعی که نگرانی اصلی رأی‌دهندگان بود.

اما در آستانه دور دوم، نظر‎سنجی‌ها مسیر آقای مکرون را تغییر دادند. در طول مناظره رو‎در‌روی او با لوپن، مکرون به پیوندهای لوپن با روسیه‌ی تحت رهبری ولادیمیر پوتین اشاره کرد و او را به سبب وام‌های معوقه‌ای که حزب او در سال ۲۰۱۴ از بانکی روسی دریافت کرده بود، «بانک‌دار» او نامید. همچنین که تناقضاتی که لوپن در مورد مالیات و اروپا و سیاست‌های انرژی و مواردی دیگر داشت، افشا نمود. نتیجه نهایی رأی‌گیری هم پیش‌روی فزاینده‌ی مکرون را در نظر‎سنجی‌ها در روزهای پایانی مبارزات انتخاباتی تأیید نمود.

پیروزی مکرون تعیین‌کننده است و در عین‌حال هشدار‎دهنده. در سال ۲۰۰۲، ژان ماری لوپن، پدر خانم لوپن، در دور دوم ریاست‌جمهوری تنها ۱۸ درصد امتیاز کسب کرد. در سال ۲۰۱۷ زمانی که مکرون برای اولین‌بار خانم لوپن را شکست داد، او تقریباً توانسته بود نتیجه پدرش را دو‎برابر کرده و ۳۴ درصد آراء دور دوم را به دست آورد. و حالا با وجودی که او یک‌بار دیگر شکست خورده، اما هرگز تا این حد به کسب بالاترین مقام نزدیک نبوده است... این نزدیکی را هم حمایتِ سهم خوبی از ۵۸ درصدی باعث شد که در دور اول یک پوپولیست، رادیکال و یا افراطی را ترجیح داده بودند.

سوی دیگر موفقیت آقای مکرون در تشکیل دولت فوق‌العاده گسترده‌ای که با گردآوری سبزها، سوسیالیست‌ها، میانه‌رو‌ها و جمهوری‌خواهان راستِ میانه‌ی سابق، فراهم آمده است این است که: حالا شاهد پر‎صداترین مخالفت‌ها از جانب افراطیون خواهیم بود. مکرون را نمی‌توان به سبب کمپین‌های ریاست‌جمهوریِ معمولی و متوسطش که توسط نامزدهای احزاب جریان اصلی سابق هدایت می‌شد، سرزنش کرد... کسانی که مکرون در سطح ملی آنها را شکست داده بود، اما کماکان اداره تقریباً تمام شهرها و مناطق سراسر فرانسه را بر عهده داشتند. با این حال نتیجه این است: قهرمانان ناراضی حالا خانم لوپن و ژان لوک ملانشون از چپِ رادیکال هستند (که در دور اول، رتبه سوم را کسب کرد). و این دو کسانی هستند که در دور دوم ریاست‌جمهوری امانوئل مکرون تمامی تلاش خود را خواهند کرد تا این دوران را برای او سخت کنند.

مخالفت ممکن است از جانب مجلس باشد. سنت حکم می‌کند که ژان کاستکس، نخست‌وزیر فعلی، درست یک‌روز پس از انتخابات، یعنی در ۲۵ آوریل استعفا داده و دولت موقت جدیدی (احتمالاً دوباره توسط آقای کاستکس) کشور را به دو دور انتخابات پارلمانی در روزهای ۱۲ و ۱۹ ژوئن ببرد. هیچ تضمینی نیست که LREM و همراهانش اکثریت خود را حفظ کنند. آقای ملانشون امکان دارد بلوک چپ رادیکال خویش را بسازد. و البته امانوئل مکرون هم کماکان به لطف مجموعه‌ای از جنبش‌های دوستانه که در حال گرد‎آمدن است، شانس زیادی برای کسب اکثریت دارد. این افق‌ها شامل حزب جدیدی نیز می‌شود که توسط ادوارد فیلیپ، نخست‌وزیر سابق جمهوری‌خواه وی راه‌اندازی شد.

ریسک بزرگ‌تر در دور دوم ریاست‌جمهوری امانوئل مکرون از خیابان‌ها نشأت می‌گیرد. اتحادیه‌ها تمایلی به قبول تعهد او مبنی بر افزایش سن باز‎نشستگی از ۶۲ سال به ۶۵ سال ندارند. معلمان در جستجوی به چالش‌کشیدن طرح‌هایی هستند که به آنها اضافه‌کاری هم بدهد. مهم‌تر از همه اینکه کسانی که حس می‌کنند دموکراسی نمایندگی دیگر در خدمت آنها نیست، به دنبال راهی هستند که نارضایتی‌های خود را به گوش برسانند... درست مشابه کاری که معترضان جلیقه‌زرد در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ انجام دادند.

حالا با این پیروزی، می‌شود دو‎بار که امانوئل مکرون دست نیروهای پوپولیسم را از بالاترین منسب فرانسه دور نگه داشته است. این یک‌شاهکار است و تاریخ بدین سبب او را به خوبی قضاوت خواهد کرد. عمده اتحادیه اروپا و اتحاد غربی از این پیروزی نفس راحتی کشیدند. اما اگر در این دور او بخواهد جذابیت سیاست‌های لیبرال را تجدید نموده و به موفقیت رو به رشد افراطی‌ها ضربه وارد نماید، به کار خود لطمه زده است.

#روزنامه اینترنتی فراز #سایت فراز