برای سینمایی که طعم گیلاس می داد!

امروز دقیقا ۶ سال از تیر ماهی می‌گذرد که در اولین روزش‌اش تولد ۷۶ سالگی عباس کیارستمی گرامی داشته شد و سیزده روز بعد از آن یعنی ۱۴ تیر ماه بدنش به خاک سپرده شد.‌‌‌ او را چه دوست داشته باشیم و چه نه، نمی‌توانیم منکر شویم که بِرندِ سینمای ایران در آن‌سوی مرزها و جهانی‌ترین چهره سینمای ایران در عرصه بین‌المللی بود. فیلمسازی که شاعر هم بود، می‌نوشت، نقاشی می‌کرد، عکس می‌گرفت و آثارش را ساده و بی‌تکلف در اختیار همگان می‌گذاشت. نگاه خاص کیارستمی به دنیای تصویر او را به عکاس رکورددار در خاورمیانه بدل کرد. آثار او در حراج کریستیز دبی و فیلیپس لندن در سال ۲۰۰۸ به مبلغ ۱۳۳ هزار دلار و ۱۱۷ هزار دلار به فروش رفت تا گواهی باشد از نگاه نقاشانه و شاعرانه کیارستمی که جهان هنر را به تحسین وا داشت.

برند سینمای ایران در سطح بین الملل

از دهه ۵۰ که کیارستمی کار خود را به‌عنوان سینماگر آغاز کرد تا میانه‌های دهه ۷۰ که موفقیت‌های بین‌المللی او اوج گرفت و اوایل دهه ۹۰ که آخرین اثرش را ساخت آثار او بیش از هشتاد جایزه‌ بین‌المللی به دست آوردند. از میان آثار او، «گزارش»، «خانه دوست کجاست»، «مشق شب»، «کلوز آپ»، «زیر درختان زیتون»، «طعم گیلاس» و «ده»، در حافظه سینما و سینمادوستان پررنگ تر است چراکه سینمای ایران را در عرصه بین المللی مطرح و معتبر کردند. با این‌حال همیشه حواشی جوایز کیارستمی بیشتر مورد توجه قرار گرفت تا اصل ماجرای فیلم‌هایش. سیاه نمایی برای حضور در سطح بین المللی شاخص ترین حاشیه پیرامون سینمای کیارستمی بود حال آنکه حتی آثاری از او که در روستا ساخته شده بودند، طوری تصویر نشده بودند که فقرِ امکانات مشاهده شود چه بسا که او حتی فضا را  از داشته‌های انسانی پر می کرد و جایی که احساس می کرد، فکر ممکن است بیراه برود ، تلاش می‌کرد، فضایی به وجود آورد که این اتفاق نیفتد؛ مثلا در فیلم «خانه دوست کجاست؟» کنار آن جاده معروف‌، آگاهانه  گل کاشت تا ذهن تماشاچی ناخواسته به سمت دیگری نرود و زیبایی را ببیند.

در حاشیه

با این حال حواشی با مرگ نا به هنگام و حتی پس از آن نیز دست از سر او برنداشتند. کیارستمی، در اسفند سال ۱۳۹۴ برای انجام یک جراحی در بیمارستان «جم» تهران بستری شد و پس از چندین عمل جراحی و وخامت وضعیت جسمانی‌اش، برای ادامه درمان به فرانسه منتقل شد. اما عفونت موجود در بدنش به او امان نداد و پس از چند ماه از دنیا رفت. پس از مطرح شدن بحث قصور پزشکی توسط خانواده کیارستمی، وزیر بهداشت وقت، دستور پیگیری سریع پرونده را داد و پس از چند ماه بررسی، قصور پزشکی در برخی فرآیندهای درمانی اثبات شد. چهار سال بعد از مرگ کیارستمی اما، ادعای دیگر دوباره اسم او را در رسانه ها پررنگ کرد. ادعایی که درست در روزهای قدرت یافتن ترند تجاوز در شبکه های اجتماعی مطرح و باعث شد هم قربانیان واقعی و هم مدعیان دروغین تجاوز جنسی ، مسائلی را مطرح کنند که فهم سره از ناسره را مشکل کند. مانیا اکبری مادر امین ماهر مدعی شد که عباس کیارستمی از فرزندش در فیلم «ده»، سوء استفاده کرده است! اکبری همان کسی است که با فیلم ده توسط کیارستمی شناخته شد. ادعایی که اکبری چهار سال پس از مرگ کیارستمی مطرح کرد البته هنوز ثابت نشده و او نیز تلاشی برای آن نکرده است. پروژه ای که به نظر می رسد هدف آن صرفا تخریب و بدنامی چهره های مورد علاقه و اعتماد مردم بوده و تا امروز نیز به درازا کشیده است...

با این حال بر هیچ کس پوشیده نیست کیارستمی طعم گیلاس سینما را برای بسیاری در سراسر جهان به ارمغان آورد، سینمایی که آنها را با خود به سفری برای شناخت زندگی و عشق می‌برد، آن‌ها در فیلم‌های او نه تماشاگر بلکه شاهد و حاضر بودند از همین روست که واقعیت با شعرِ سینمای او گاه لحظات نابی را خلق می‌کنند. سینمای کیارستمی، طعم گیلاسی ست در میان سینمایی که باید زنده بماند تا روایت انسان معاصر در جدال با خاموشی باشد، جدالی برای زندگی، اندیشیدن و عشق ورزیدن!