ایران مکانسیم مناسب و مشخصی برای گرفتن تضمین از آمریکا ندارد

یوسف مولایی حقوقدان در گفتگو با فراز، در خصوص اینکه برخی از نمایندگان مجلس براین باور هستند این برجام نیاز به تصویب مجلس ندارد وبرخی دیگر از وکلا اصرار دارند که متن برجام باید به تصویب مجلس برسد بیان کرد: برجام در مجلس دور قبل قانون شده و تا زمانی که اعتبار خود را از دست ندهد معتبر است. قانون جدیدی تصویب نشده که این از اعتبار ساقط شود. اگر متن فعلی در صورت توافق عین همان متن قبلی باشد نیازی نیست دوباره مجلس آن را تصویب کند. به دلیل اینکه قانونی که وجود دارد را دوباره تصویب نمی کنند. مگر اینکه تغییراتی در متن دیده شود و نسبت به تغییرات باید رای گیری شود و آن تغییرات مورد اصلاح قرار گیرد.

او در پاسخ به این سوال، اگر برجام به توافق نهایی برسد ولی مجدد امریکا از برجام خارج شود؛ ایران باید چه اقداماتی را در این راستا انجام بدهد؟ گفت: در سطح بین المللی یک ضعف ساختاری جامعه جهانی وجود دارد که برای تعهدات کشورها ضمانت های موثری وجود ندارد و هر تعهدی بگیرید باز امریکا زیر توافقات می زند. معمولاً آن پیشنهادی که می شود جبران خسارت است. جبران خسارت هم باید محکمه صالحی که اگر اختلاف شد مورد تصویب قرار گیرد ولی امریکایی ها زیر بار این موضوع نمی روند. دفعه قبل هم زیر بار این موضوع نرفتند. شاید یک ژست سیاسی باشد ولی نمی توانید ضمانت موثر از امریکا بگیرید. به دلیل اینکه از امریکا نمی توانید خسارت بگیرید. در نتیجه گرفتن ضمانت اجرایی تاثیری ندارد.

این استاد دانشگاه افزود: ایران باید در برجام زیرکانه رفتار کند. ساختار جامعه جهانی مشکل دارد. متاسفانه برای گرفتن تضمین از تعهدات کشورها مکانیسم مناسبی نداریم. باید دادگاهی مثل دیوان دادگستری لاهه صلاحیت اجباری می شد و همه دولت ها می پذیرفتند در صورت اختلاف آنجا بروند و شورای امنیت هم آرای دیوان دادگستری را حمایت می کرد. ولی الان در این مرحله نیستیم. نه صلاحیت دیوان بین المللی الزامی است و نه شورای امنیت. فلذا در همه شرایط از آرای دیوان حمایت می کند. این ضعف ساختاری همواره وجود دارد.

مولایی افزود: همه دولت ها با این وضعیت کار می کنند و معاهده بین المللی امضا می کنند و ایران هم نمی تواند به تنهایی نظم جهانی را تغییر دهد. باید چانه بزند و حداکثر امتیاز را در این وضعیت بگیرد. غرامت و خسارت امر درستی است ولی باید برای آن تضمین بگذارند. مثل بیانیه الجزایر که ایران صندوقی دارد که همیشه یک میلیارد ایران برای تضمین اجرای آرایی که علیه آن صادر می شود وجود دارد که از آن برداشت کند. باید همین مکانیسم پیاده شود ولی امریکایی ها زیر بار نمی روند و ایران هم این میزان زور ندارد که آن را وادار کند. از این رو بحث درستی است که ایران مطرح می کند اما رسیدن به یک ضمانت اجرایی بسیار دشوار است.