۸۷ درصد جامعه برای اداره زندگی اش نیاز به کمک دولتی دارد

مرکز پژوهش های مجلس نتایج یک نظرسنجی در خصوص نظر مردم درباره حذف ارز ترجیحی را منتشر کرده که نکات ناگفته زیادی دارد.

اردیبهشت ماه امسال در حالی دولت در میان هشدارهای متعدد ناظران و کارشناسان اقتصادی اقدام به حذف ارز کالاهای اساسی کرد که مقامات عالی دولت چند وعده مهم به مردم می دادند. از جمله اینکه صرفا چهار کالا گران خواهند شد و آن گرانی و افزایش قیمت نیز توسط دولت جبران می شود به طوری که روی زندگی اقتصادی و معیشتی مردم فشار جدیدی وارد نیاید.

۳ ماه پس از آن موعد همه نشانه ها حکایت از شکست دولت سیزدهم در تحقق وعده هایش برای فضای پس از حذف ارز ترجیحی دارد. اعداد و ارقام استخراج شده از نظرسنجی مرکز پژوهش های مجلس هم همین را نشان می دهد. اما از این اعداد نکته ظریف و مهمتری هم قابل استخراج است. آن هم اینکه بخش عمده جامعه ایرانی حالا چشم به کمک دولتی دارد و احساس می کند که دیگر نمی تواند بدون این کمک زندگی خودش را داره کند.

به عبارتی از میان این اعداد می توان صدای استمداد و طلب کمک اکثریت جامعه ایران را شنید و معنای چنین استمدادی آن است که جامعه ایران علی رغم تمام ادعاها و شعارها، در حال تضعیف و فقیرتر شدن است.

بیایید یک بار به طور خلاصه این اعداد و ارقام را مرور کنیم؛ نتایج این افکارسنجی نشان می‌دهد ۶۰.۶ درصد مردم نسبت به کلیت طرح اصلاح یارانه‌ها نظر منفی دارند که مهمترین دلیل آن، افزایش قیمت کالا‌های دیگری است که قرار نبود براساس اجرای این طرح، گران شوند.

همچنین ۸۸.۶ درصد مردم نیز میزان یارانه واریزی را کافی نمی‌دانند.

مهمتر اینکه ۵۸.۵ درصد از مردم ترجیح می‌دهند دولت هفت قلم کالای اساسی را به قیمت سال قبل و از طریق کالابرگ عرضه کند و در مقابل ۲۸.۶ درصد ترجیح می‌دهند به ازای هر فرد ماهانه مبلغ ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزارتومان یارانه نقدی اختصاص یابد. به عبارتی بیش از ۸۷ درصد مردم اعلام می کنند که برای ادامه زندگی نیاز به کمک دارند؛ حالا چه کوپن و کالابرگ باشد و چه یارانه نقدی.

این یعنی آنکه حالا ما جامعه ای داریم که در بهترین حالت چیزی کمتر از ۱۵ درصد بدون احساس نیاز به دریافت کمک دولتی (چه کوپن و چه یارانه) احساس می کند که توان اداره زندگی اش را دارد.

کاهش ۵۰ درصدی قدرت خرید

همزمان با اعلام نتایج این نظرسنجی، عبدالناصر همتی رئیس کل سابق بانک مرکزی هم در واکنش به ادعای دولت مبنی بر عبور از شوک تورمی ناشی از حذف ارز ترجیحی به یک نکته بسیار مهم اشاره کرد. او نوشت: انتظار داشتید با کاهش تا ۵۰ درصدی از مصرف مردم، تورم با همان شدت ادامه یابد؟ روش شوک روند طبیعی رفتار اقتصادی است. گفتید، حذف ۴۲۰۰ نیست، مردمی سازی است. برنامه شما برای طبقات متوسط ​​به پائین جامعه چیست؟

کاهش ۵۰ درصدی مصرف مردم عددی است که با یافته های نظرسنجی مرکز پژوهش های مجلس مبنی بر اعلام نیاز بیش از ۸۷ درصد جامعه به کمک دولتی برای اداره زندگی شان کاملا منطبق است و در چنین فضایی منطقی به نظر می رسد.

به عبارتی طبیعی است در جامعه ای که ۸۷ درصد مردم آن خود را محتاج یا محق به دریافت کمک دولتی برای ارزاق اساسی بدانند، شاهد کاهش ۵۰ درصدی مصرف باشیم. کاهش مصرفی که البته نتیجه طبیعی آن کوچک شدن اندازه بازار و کاهش تولید و نهایتا تعمیق بیشتر رکود و بیکاری است. چرخه ای که باز هم می تواند به فقر بیشتر و بزرگتر شدن دایره احساس نیاز جامعه به کمک دولتی منجر شود.

آیا این اعداد کسی را به فکر وا می دارد؟

اعداد و ارقام ذکر شده در نظرسنجی مرکز پژوهش های مجلس در واقع زنگ خطری چند جانبه است که وضعیتی را به تصویر می کشد که استمرار آن می تواند تبعات دامنه داری از حیث فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حتی امنیتی داشته باشد.

اینکه در شرایطی که برخی از مقامات مسئولین با خوش خیالی موضوعاتی مانند افزایش آمار سفر در تابستان را نشانه رفاه جامعه می دانند، اعداد نظرسنجی مرکز پژوهش های مجلس چقدر می تواند در اصلاح سیاست گذاری ها نقش مثبت داشته باشد خود یک سوال جدی است.