معترضانی که اسم رئیسی را نمی‌دانند چطور سیاسی شدند؟!

سید محمد حسینی، معاون پارلمانی رئیس جمهوری در یک سخنرانی که به مناسبت روز دانشجو در دانشگاه شهید رجایی تهران برگزارش شد گفت: برخی از بازداشت‌شدگان «اغتشاشات» حتی اسم رئیس جمهور کشور را هم نمی‌دانستند. برخی افراد حاضر در اعتراضات اطلاع درستی از مسائل نداشته و تحت تاثیر تبلیغات فضای مجازی بودند.

اینکه سخن مورد ادعای آقای حسینی چقدر صحت دارد یا خیر، فعلا چندان قابل راستی آزمایی نیست. به همین دلیل فرض را بر این می گذاریم که ایشان حقیقت محض را گفته و واقعا بخشی از معترضان حتی اسم رئیس جمهوری را هم نمی دانستند. با مبنا قرار دادن این فرض اتفاقا برداشت و تفسیر اعتراضات و ناآرامی های سه ماه اخیر کشور باز هم متفاوت از تفسیری خواهد بود که امثال آقای سید محمد حسینی ارائه می کنند.

اولا اینکه بخشی از افراد معترض در خیابان حتی نام رئیس جمهوری را هم نمی دانند نشان از آن دارد که عامل تشویق و ترغیب آنها برای کنش خیابانی چیزی جدای از تبلیغات مراجعی چون رسانه های خارج از کشور است. هر کسی حتی اگر با کمترین میزان اطلاع از صحنه سیاست ایران برای یک هفته پای این شبکه ها و رسانه ها بنشیند، شاید متوجه خیلی از خط کشی ها و صورت بندی های سیاسی نشود اما حداقل نام رئیس جمهوری و مقامات کشور را یاد خواهد گرفت. کسی که حتی نام رئیس جمهوری را هم بلد نیست و در کنش خیابانی شرکت می کند، معنایش آن است که تحت تاثیر عامل دیگری جز عامل تبلیغات رسانه ای هستند.

اما نکته دوم؛ وقتی کسی حتی نام رئیس جمهوری کشور را هم نمی داند معنایش آن است که اساسا سیاسی نیست و با سیاست کاری ندارد. حالا اگر چنین فردی اعتراضی داشته باشد چطور می توان آن اعتراض را به معنای مرسوم و معمولی که به کار می رود، سیاسی دانست؟ وقتی کسی حتی نام رئیس جمهوری را نمی داند به طریق اولی خط کشی های سیاسی و دعواهای رایج دنیای سیاست و مفاهیمی مانند اصولگرا و اصلاح طلب و برامداز را هم چندان نمی داند. پس ربط دادن اعتراض چنین فردی به تحریکات سیاسی اشتباه است و باید اعتراف کرد اگر افرادی که نام رئیس جمهوری را هم نمی دانند  به چیزی معترض هستند حتما برای آن اعتراض دلیلی غیرسیاسی در زندگی روزمره خود دارند. پس حتما برای شناختن ریشه و زمینه آن اعتراض باید در زندگی روزمره معترضان کندوکاو کرد نه در ربط دادن آنها به دسیسه های این گروه و آن گروه.

ماحصل دو نکته یاد شده این است که اگر طبق گفته معاون پارلمانی رئیس جمهوری، بخشی از معترضان دستگیر شده حتی نام نفر اول اجرایی کشور را هم نمی دانند، سیاسی دانستن درصد زیادی از این اعتراضات یک خطا است. بنابراین رویکرد درست این است که به جای اتهام زدن به عمده معترضان و ربط دادن ماجرا به تئوری های مختلف توطئه، نگاهی به وضعیت زندگی واقعی مردم، سطح رضایت آنها و اصل مطالباتی که دارند بیاندازیم. مگر اینکه توصیف معاون پارلمانی رئیس جمهوری دقیق و حیح نباشد که آن خود عذر بدتری است و وجود نین خطایی در توصیف قضیه باعث اشتباهات بزرگتری در رفتار دولت و دستگاه اجرایی خواهد شد.