آیا سرمایه‌گذاران سال هولناک دیگری را در پیش دارند؟

سال ۲۰۲۲ برای سرمایه‌گذاران یک کابوس بود و حالا آنها باید نکات زیادی را مدنظر قرار دهند: نکاتی نظیر تخصیص طبقات دارایی، حمایت از بعضی صنایع و عدم حمایت از برخی دیگری، و پیش‌بینی متغیرهای اقتصادی. اما مدیران حرفه‌ای دغدغه‌ای حاد را در پیش دارند و آن، مشتریان نگرانی هستند که در خروج از مرزهای کشورهای خویش، با هم مسابقه می‌گذارند...

اما در این بین یک پرسش بر بقیه غالب است و آن اینکه آیا بدترین حوادث را پشت‌سر گذاشته‌ایم؟

از بُعد اقتصادی، پاسخ روشنی وجود دارد: سال میلادی جدید سال بسیار تلخی خواهد بود. کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول، اول ژانویه هشدار داده بود که احتمالا یک‌سوم اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۳ وارد رکود خواهد شد.

فرضی که حالا وجود دارد این است: در حال حاضر، رکود در منطقه یورو و بریتانیا آغاز شده است. و در نظرسنجی‌های اخیرِ صورت‌گرفته در دانشگاه‌های شیکاگو و فایننشال‌تایمز، ۸۵ درصد بر این باورند که آمریکا تا پیش از پایان سال، روالی مشابه را در پیش خواهد گرفت.

به لحاظ تئوری، بازارها آینده‌نگر هستند و ترس از رکود، در بخش عمده سال ۲۰۲۲، جهان را متأثر کرده بود. چنین اجماع گسترده‌ای می‌تواند قیمت‌های کنونی را تحت‌تأثیر قرار دهد؛ بدین معنا که حتی چشم‌اندازی که اندکی بهتر باشد، می‌تواند به افزایش قیمت‌ها بینجامد.

حالا واقعیت این است که تحلیل‌گران مدیریت دارایی جی‌پی‌مورگان از قدرتی که در توافق مبنی بر رکود وجود دارد، استفاده می‌کنند تا استدلال کنند که قیمت سهام در واقع سال ۲۰۲۳ را در رقمی بالاتر از آنچه که آغاز کرده بود، به پایان خواهد رساند.

البته که آنها در خوش‌بینی‌های خود تنها نیستند. محققان گلدمن ساکس نیز بر این باورند که قیمت سهام در کوتاه‌مدت کاهش می‌یابد و اما تا پایان سال بهبود خواهد یافت. مطابق آمار صعودی دویچه بانک، شاخص اس‌اند‌پی‌۵۰۰ شرکت‌های بزرگ امریکایی، سال پیش‌رو را ۱۷ درصد بالاتر از آنچه که آغاز کرده بودند، به پایان خواهد برد.

اگر سالی که آغازش کرده‌ایم، تکراری بر سال ۲۰۲۲، با ضررهای سنگین، هم برای سهام و هم برای اوراق قرضه باشد، سالی غیر‌عادی خواهد بود. به احتمال قریب به یقین، قیمت سهام در این سال افزایش می‌یابد. به ندرت پیش می‌آید که ۲ سال متوالی شاهد کاهش باشیم. این اتفاق آخرین بار برای اس‌اندپی‌۵۰۰ و حباب دات‌کام و حدود دو دهه پیش رخ داد.

سقوط اوراق قرضه در سال گذشته به سبب افزایش نرخ‌های فدرال‌رزرو، آن هم با سرعتی سریع‌تر از دهه ۱۹۸۰ بود که اتفاق افتاد؛ واقعه‌ای که احتمال رخ‌داد مجددش محال به نظر می‌رسد.

با این حال دلایلی هم وجود دارند که باور کنیم درد بیشتری در پیش است. اولی اینکه سهام، نسبت به درآمدهای اساسی خود، [مطابق با معیارهای تاریخی]، گران باقی می‌ماند.

علی‌رغم سقوط سال گذشته، نسبت قیمت به درآمد برای سهام «رشد» در آن دسته از شرکت‌هایی که وعده سودهای بزرگ آینده را می‌دهند، به نقطه‌ای که در سال ۲۰۱۹ بود، برگشته است. این بالاترین مقدار از زمان بحران مالی جهانی ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ بوده است؛ سطحی که پس از یک‌دهه بازار صعودی به دست آمده بود.

واقعیت این است که سهام‌های با ارزش پایین‌تر، در مقایسه با ارزش دفتری شرکت، جذابیت بیشتری دارند. اما هر دو در برابر کاهش درآمد، آسیب‌پذیرند؛ نکته‌ای که هنوز در بیشتر موارد محقق نشده است.

به علاوه، تخمین‌ها (ارزش‌گذاری‌ها)ی کنونی، در دوره‌ای غیرمعمول زده شدند؛ در بازه‌ای که بانک‌های مرکزی، نقدینگی بی‌پایانی را (آن هم از طریق تسهیل کمی) وارد بازار کرده بودند.

فدرال‌رزرو و دیگران با خرید اوراق قرضه دولتی، آن هم با پول‌های جدید، بازدهی را کاهش دادند و سرمایه‌گذاران را تشویق کردند که به دنبال بازدهی در دارایی‌های پرریسک‌تری مثل سهام باشند. و حالا این برنامه به طریقی معکوس در حال انجام است.

یکی از پیامدهای آن هم این است که دولت‌ها برای حفظ بدهی‌های خود، تکیه بیشتری به سرمایه‌گذاران خصوصی می‌کنند. خزانه‌داری امریکا نیز ممکن است در سال مالی ۲۳-۲۰۲۲ نیاز داشته باشد تقریباً دو برابر بیشتر از دو سال قبل از همه‌گیری کووید۱۹، و نیز چهار برابر میانگینِ پنج سالِ قبل از آن، از سرمایه‌گذاران وام بگیرد.

و این مقدار مازاد می‌تواند، حتی بدون آنکه بانک‌های مرکزی نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت را کاهش دهند، قیمت اوراق قرضه را پایین آورده و بازدهی را افزایش دهد. بنابراین سهام، درست مثل سال ۲۰۲۲ در جذابیت کمتری باقی می‌ماند.

منطق نهایی پس این تاریکی، اختلافی است که میان اقتصاددانان و سرمایه‌گذاران وجود دارد. بازارها انتظار دارند که نرخ معیار فدرال‌رزرو تا پیش از کاهش خود در نیمه اول سال جاری، به زیر ۵ درصد برسد. موضوعی که البته رؤسای بانک مرکزی با آن مخالف‌اند.

بنابراین سرمایه‌گذاران سر این موضوع شرط می‌بندند که نرخ تورم، سریع‌تر از آنچه فدرال‌رزرو انتظار دارد کاهش پیدا کند. البته که این احتمال هم وجود دارد که درستی آنها ثابت شود. اما بازارها بخش عمده سال ۲۰۲۲ را صرف دست‌کم گرفتن تجاوزگری فدرال‌رزرو کرده‌اند...

...اما اگر الگویی مشابه تکرار شود، سال ۲۰۲۳ سال بد دیگری برای سرمایه‌گذاران خواهد بود.