چگونه ۱۰۰ هزار میلیارد پول ایران در کره جنوبی از دست رفت؟ | واکنش متفاوت دولت و حامیانش به یک خبر مشترک

پول‌های بلوکه شده ایران در کره جنوبی سرانجام پس از توافق با آمریکا آزاد شد. هر چند که دولت پیش از این چند باری خبر از آزادسازی این پول‌ها داده بود اما هیچ یک عملی نشد و در نهایت دولت لایحه شکایت از کره جنوبی را بر اساس سند دوستی میان دو کشور به مجلس برد.

 اما در نهایت ابراهیم رییسی و کابینه او که در دو سال گذشته همواره مذاکره با آمریکا را بی‌نتیجه می‌دانستند و از دولت روحانی به دلیل گفت‌وگوهای برجام انتقاد می‌کردند پس از توافق با آمریکا توانستند پول‌های ایران را آزاد کنند. در این راستا پنج زندانی آمریکایی و دوتابیعتی در ایران آزاد شدند و در ازای آن پول‌های ایران و همین تعداد زندانی که از هویت آن‌ها اطلاعاتی در دست نیست در آمریکا آزاد می‌شوند.

با این همه امروز پس از پنج سال از ۷ میلیارد دلار ایران در کره حدود ۶ میلیارد دلار باقی مانده و یک میلیارد دلار از دست رفته است. حدود یک میلیارد دلار دیگر نیز در فرآیند جابه‌جایی این پول از آن کم خواهد شد. اما چطور ایران دو میلیارد دلار معادل ۱۰۰ هزار میلیارد تومان را از دست می‌دهد؟

کاهش ارزش وون کره و کاهش پول پول ایران

پول بلوکه شده ایران در کره جنوبی ۷ هزار و ۸۴۰ میلیارد وون بوده است. این مبلغ در نوامبر ۲۰۱۸ بلوکه شده است که در آن مقطع هر دلار آمریکا برابر با هزار و ۱۲۱ وون کره جنوبی و معادل ۷ میلیارد دلار بوده است. امروز اما هر دلار معادل هزار و ۳۲۴ وون است که معادل ۵.۹ میلیارد دلار خواهد شد.

 اما همین مقدار نیز به شکل مستقیم به ایران منتقل نخواهد شد.

نکته نخست اینکه بانک‌های ایران تحریم هستند و جابه‌جایی پول از طریق بانک‌های بین‌المللی به ایران به راحتی ممکن نیست. از سوی دیگر نگهداری دلار نیز برای دولت ایران ممنوع است و به همین دلیل پول‌ها باید تبدیل به یورو شوند.

به این ترتیب پول‌های برای تبدیل به یورو به آلمان می‌رود و سپس برای رسیدن به ایران به قطر منتقل خواهد شد. هر یک از دو مرحله کارمزدهایی از کل پول کم می‌کند. یعنی آلمان و قطر برای تبدیل و جابه‌جایی این پول کارمزد از ایران خواهند گرفت.

بنابراین رقم نهایی که از ۷ میلیارد دلار سال ۲۰۱۸ امروز به ایران می‌رسد در حدود ۴.۶ تا ۵ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود.

چگونه می‌شد جلوی ۵۰ هزار میلیارد تومان ضرر را گرفت؟

به این ترتیب ایران در دو بخش ضرر کرده که یکی از آن‌ها امروز هم قابل پیشگیری بوده است. حدود ۱.۱ میلیارد دلار به دلیل تضعیف وون کره در برابر دلار از پول ایران کم شده است که به دلیل بلوکه شدن پنج ساله پول است.

حدود ۱ میلیارد دلار نیز هزینه تبدیل و جابه‌جایی این پول است که می‌شد با خرید کالا از کره جنوبی جلوی آن را گرفت. چراکه طبق توافق این پول باید برای خرید کالا مورد استفاده قرار گیرد.

هر چند که دولت بیانیه داده  و اعلام کرده چگونگی استفاده از این پول به عهده ایران است. موضوعی که دولت درباره منابع آزادشده در عراق هم تکرار کرده بود اما بانک تجارت این کشور در بیانیه‌ای تصریح کرد که پول‌های آزادشده طبق توافق سال ۲۰۱۸ با آمریکا باید در زمینه‌های مشخصی از جمله خرید کالاهای اساسی استفاده شود.

وقتی دولت سیزدهم به آمریکا رسید

پس از خبر توافق ایران و آمریکا و آزادسازی پول‌های ایران، واکنش دولت و رسانه‌های حامی دولت به آزادسازی پول‌های ایران بازتاب‌‌های بسیاری داشته است.

 دولت از آغاز منکر مذاکره و گفت‌وگو با آمریکا بود و رییس دولت نیز بارها تاکید کرده بود که شریط کشور وابسته به تحریم نیست و نباید باشد. با این همه محمد مخبر معاون اول رییسی چندی پیش اعتراف کرد که بدون اجازه آمریکا کشورها با ایران توافق نمی‌کنند و پول‌های بلوکه شده ایران آزاد نخواهد شد.

اکنون پس از دو سال رکورد تورم و افزایش فزاینده قیمت‌ها و افزایش قیمت دلار و رشد قیمت مسکن و رکود اقتصادی، دولت با آمریکا برای آزادسازی بخشی از منابع ارزی ایران در کره جنوبی توافق کرد.

 نکته عجیب اینکه رسانه‌های حامی دولت در چنین شرایطی هم آزادسازی را موفقیتی برای دولت دانستند و تلاش کردند تا القا کنند در تبادل زندانیان ایران دست برتر را در مقابل آمریکا داشته است.

 این در حالی است که دولت‌مردان فعلی و حامیان آن‌ها در دولت روحانی تبادل زندانی با آمریکا و آزادسازی بخشی از منابع بلوکه شده را زیر سوال می‌بردند. آن‌ها همچنین این اتفاق در دولت قبل را دستاورد نهادهای امنیتی و نه دولت می‌دانستند و حتی سریال‌هایی نیز برای اثبات این مدعا در صداوسیما ساخته شد.

در این میان برخی در شبکه‌های اجتماعی پرسیدند که آیا این دست سریال‌ها درباره تبادل زندانی در دولت رییسی هم ساخته خواهد شد؟