ایران فقط تهران نیست؛ اینترنت همچنان اختلال دارد

فراز- حدیثه ایزدی: یکشنبه عصر ۲۵ آبان، روبروی پنجره کتابخانه دانشگاه نشسته بودم و چند بار رمز و پس‌ورد، ورود به اینترنت را وارد کردم. بالاخره متصل شدم اما سرعت اینترنت ضعیف بود. مثل همیشه سری به گوگل زدم و امیدوار بودم که بتوانم مقاله‌های جدیدی که گوگل اسکولار درباره «فرهنگ و موسیقی» منتشر کرده است را بخوانم. اما صفحه جستجو هیچ اطلاعات جدیدی را نشان نمی‌داد. از سایت کتابخانه دانشگاه هم به بعضی از پایگاه‌ها سر زدم اما جستجوهایم با شکست مواجه شد. گفتم حداقل بروم جیمیل را باز کنم و برخی از مقاله‌های ذخیره شده را بخوانم که صفحه جیمیل هم باز نشد. دیگر واقعا نا امید شدم…

حدود دو هفته فقط به سایت‌های دسترسی داشتیم

وقتی صفحه یکسری از خبرگزاری‌ها را باز کردم دیدم دیگر به شبکه اینترنت دسترسی نداریم و فقط امکان‌ دسترسی به سایت‌های داخلی امکان‌پذیر است. از فردایش وزیر ارتباطات و نمایندگان مجلس مصاحبه کردند که دسترسی به شبکه اینترنت مختل شده، اما می‌توان از اینترنت ملی برای دسترسی به سایت‌های داخلی استفاده کرد.

اخلال در دسترسی به اینترنت چه زیان‌هایی داشت

برخی از خیابان‌های شهر تهران و استان‌های دیگر با خبر افزایش قیمت بنزین درهم‌ریخته و آشفته شده بودند. مردم بسیاری از خبرهای رسانه‌ها، کار و ارتباط‌هایشان را از طریق اینترنت و فضای مجازی دنبال می‌کردند. دانشجویان، پژوهشگران و اساتادان دانشگاه‌ها هم نمی‌توانستند برنامه‌هایشان را که وابسته به منابع علمی کتابخانه‌ها و پایگاه‌های دانشگاه‌های خارجی بود انجام دهند. در چند سال اخیر کسب‌وکارهای اینترنتی رونق پیدا کرده‌اند که اختلال در دسترسی به اینترنت به ضررشان تمام شد. اما جمعیتی گسترده که اصلا به اینترنت‌های خانگی دسترسی نداشتند و از اینترنت خطوط تلفن‌های همراه استفاده می‌کردند، در بسیاری از استان‌ها همچنان با این معزل دست به‌گریبان‌اند.

نمایندگان مجلس درباره دسترسی به اینترنت خطوط تلفن‌های همراه چه می‌گویند؟

طیبه سیاوشی نماینده شهر تهران درباره این موضوع به فراز می‌گوید: «مجلس برای برطرف شدن این موضوع تلاش کرد، نمایندگان سخنرانی کردند و در نامه‌ای از وزارت ارتباطات خواستیم دسترسی به اینترنت خطوط تلفن‌های همراه را برقرار کند و به تدریج این موضوع حل می‌شود. اما در حال حاضر فقط یک پیامک از وزارت ارتباطات برای من ارسال شده که اینترنت تلفن‌های همراه استان تهران، به جز شهرستان‌های غرب تهران، وصل شده است».

این‌جا بود که فکر کردم ایران فقط تهران نیست و چرا استان‌های دیگر همچنان دسترسی‌شان به اینترنت خطوط تلفن‌های همراه محدود است، چون بسیاری از خانواده‌ها، به اینترنت خانگی دسترسی نداشتند.

صفری، نماینده شهر کرمانشاه درباره وضعیت دسترسی به اینترنت در این استان می‌گوید: «اینترنت‌های خطوط تلفن همراه هنوز وصل نشده و فقط بعضی از افراد به اینترنت‌های خانگی با سرعت پایین دسترسی دارند و بحث اتصال اینترنت خطوط تلفن‌های همراه در این استان به تصمیم شورای امنیت بستگی دارد».

دسترسی آزاد به اطلاعات

فناوری اطلاعات در پایان قرن بیستم تحولات زیادی را پشت سر گذاشته و بر ابعاد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آثار زیادی از خود بر جا گذاشته است، بحث دسترسی آزاد به اطلاعات از طریق اینترنت و شبکه‌های تلفن همراه در مواقع بحرانی و جنگ به اشکال سازمانی، اطلاع رسانی صحیح و آگاهی بخشی به مردم می‌تواند نقش موثری داشته باشند.

اختلال در دسترسی به اینترنت به منزله عدم اعتماد به مردم

یک ناستاد علوم اجتماعی دانشگاه تهران درباره اختلال در دسترسی به اینترنت به فراز می‌گوید:« من همواره در جلسه با مسئولین صداو‌سیما درباره اطلاع رسانی در مواقع بحرانی گفته‌ام، گمان می‌کنید این‌که دائم از گرسنگان اروپا خبر منتشر کنید مردم باور می‌کنند. یا وقتی اعتراض جلیقه زدها در فرانسه را نمایش می‌دهند، اما اعتراضات در ایران را به آشوب‌گران منتصب می‌کنند. ما باید در نظر بگیریم به اندازه کشوری مثل فرانسه آزاد نیستیم و ثبات نداریم. ما تنها می‌توانیم به مشروعیت مردمی تکیه داشته باشیم، چون آن‌ها از سطح فساد در دستگاه‌ها خبر دارند. موضوع اختلال در دسترسی به اینترنت هم سود و زیان‌هایی دارد، بر فرض می‌توانید درگیری را کنترل کنید. اما اعتقاد دارم تخریب بشدت آسیب‌زا است. در این مواقع وقتی اینترنت از مردم گرفته می‌شود معنی‌اش این است که مردم محرم نیستند و ما به شما اعتماد نداریم».

تکیه بر مشروعیت مردم و مدنیت

این استاد دانشگاه معتقد است: «مسائل روانی متاثر از موقعیت‌های روانی روی حواشی اثر می‌گذارد. همان‌طور که دستگاه تبلیغاتی کشور آمریکا زمانی که می‌خواهد شروع به جنگ کند شروع به بحث و نظر خواهی از مردم می‌کند. در مسئله بنزین هم بیش‌تر از این‌که فقرا به گران شدن بنزین اعتراض داشته باشند، گذشته‌ای را در خاطرشان مانده که دولتمردان به قول‌هایی که دادند عمل نکردند و اعتماد از دست رفته است. حتی دانشجویان حزب‌الهی من از این موضوع بسیار رنجیده‌اند. راه‌حل در تصمیم گیری‌های سیاسی و مواقع بحرانی این است که باید بیاییم از مردم سوال کنیم آیا راضی هستید که چه تصمیم‌هایی گرفته شود و چه برنامه‌هایی اجرا شود و مدنیت را جایگزین اعتراضات کنیم. اما در این عصر امکان این‌که در کشور را بتوان بست ابدا امکان ندارد و گمانه‌زنی‌هایی درباه این‌که ایران با محدودیت‌هایی مشابه کره شمالی در آینده روبرو است بسیار اشتباه است».