قطعی اینترنت با بورس چه کرد

فراز: طی روزهای نخستی که اینترنت بین الملل قطع بود با وجود اجرای اینترنت ملی بیشتر فعالان بازار بورس به سامانه های بورسی دسترسی نداشتند اما این امر موجب نشد ناظر کل معاملات این روزها را باطل کند. پس از چند روز برخی از فعالان بازار بورس در تهران به اینترنت دسترسی داشتند اما بازهم این عده محدود بودند.

قطعی ۱۰ روزه اینترنت بین الملل به سرمایه گذاران بازار بورس اوراق بهادار ضررهای هنگفتی وارد کرد. آمارهای غیر رسمی حاکی از آن است که بازار بورس ۱۶۹۰۰ میلیارد تومان متضرر شده است. برخی آمارها نیز خبر از ضرر ۱۶۵۰۰ میلیارد تومانی در بازار بورس می دهند. مشکل اصلی اینجاست که برخی از سهامداران، اشخاص حقوقی و یا کارگزاران به اینترنت و بازار بورس دسترسی داشتند و طی روزهای قطعی اینترنت از شرایط نابسامان بازار بورس نهایت بهره را بردند و سهام های منفی را خریداری کردند. این امر غیرقانونی نیست اما برای فعالان بازار بورس ناعادلانه است. از سویی دیگر برخی از کارشناسان بر این باور هستند که ناظران بازار بورس به دلیل عدم دسترسی بسیاری از سرمایه گذاران به ‍‍‍‍پرتفو و سامانه اینترنتی بورس، موظف بودند معاملات روزهای قطعی و اختلال به دسترسی را باطل کنند. در این میان بهانه دولت آن بود که اینترنت ملی وصل بوده و فعالان بازار بورس می‌توانستند دسترسی به پرتفو داشته باشند، اما در حقیقت اینگونه نبود. این در حالی است که چندی پیش حسن روحانی، رییس جمهوری از بازار پرنشاط بورس سخن گفته بود و آن را عاملی برای رشد اقتصاد نامیده بود. از سویی دیگر بسیاری از اقتصاددانان بر این باورند که دولت ترجیح می دهد مردم به جای خرید ارز و طلا، در بازار بورس سرمایه گذاری کنند.

سعید اسلامی بیدگلی، دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران در اینباره گفته بود: طی روزهای قطعی اینترنت بازار سرمایه نزدیک به ۴۵۰۰ واحد کاهش شاخص شده است. با قطعی اینترنت، کسب‌وکارهای مجازی قربانی اول خواهند بود.

روزنامه جام‌جم هم برآورد کرده بود که در روزهای قطعی اینترنت بین الملل بازار بورس ۱۶۵۰۰ میلیارد تومان ضربه خورده است. این رقم به آن معناست که ارزش دارایی بیش از ۵۰۰ شرکت سهامدار در بورس معادل این رقم کاسته شده است. از آنجا که مجموعا بیش از ۱۰ میلیون نفر از مردم کشور سهامدار شرکت‌های بورسی هستند این ضرر و زیان قابل توجه است.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که به دلیل عدم دسترسی بسیاری از کاربران بازار بورس به سامانه های بورس، ناظر کل می‌بایست معاملات انجام شده را ابطال می کردند اما با وجود درخواست فعالان بازار بورس این اتفاق رخ نداد. از سویی دیگر بسیاری از اشخاص حقوقی از شرایط موجود استفاده کرده و سهام های منفی را خریداری کردند.

آیزاک سعیدیان، مدرس اقتصاد و کارشناس بازار بورس به «فراز» می‌گوید: برخی از شهرها اینترنت ملی داشتند اما اینترتن بین المللی شان قطع بود. با اینهمه بسیاری از سرمایه گذاران و فعالان بازار بورس طی روزهای قطعی اینترنت بین الملل به پرتفوی خود دسترسی نداشتند. در اشل کلی ایران با توجه به نوع معاملات و حجم معاملات انجام شده‌، مشخص است که دسترسی کاربران بورس و فعالان این بازار به سامانه های آنلاین بورس بسیار کم بوده است.

او تاکید کرد: اگر در یک روز حجم بالایی از کاربران و فعالان بازار بورس به سامانه های معاملاتی بازار سرمایه دسترسی نداشته باشند ناظر کل موظف است تمامی معاملات انجام شده طی آن روز را باطل کند اما این اتفاق در روزهای قطعی اینترنت رخ نداد.

سعیدیان با اشاره به اینکه بازار بورس در روزهایی که دسترسی کاربران به سامانه هایی همچون متاتریدر، آنلاین تریدر و ایزی تریدر ممکن نبود عملکرد ضعیفی داشته است بیان کرد: بسیاری از اشخاص حقوقی و آن دسته اندکی که به سامانه ها دسترسی داشتند از وضعیت بازار بورس و عدم دسترسی دیگر کاربران به اینترنت و سامانه های آنلاین سواستفاده کرده و سهام هایی که افت قیمت داشتند را در حجم بالا خریداری کردند. به ویژه طی ۳ الی ۴ روز نخست قطعی اینترنت بازار بورس با ریزش شاخص و بسیاری از سهام ها با افت قیمت همراه بودند.

او با اشاره به اینکه پس از وصل شدن اینترنت نه تنها سرمایه از بازار بورس خارج نشد بلکه سرمایه های جدیدی نیز وارد بازار بورس شد تاکید کرد: دلیل این امر افزایش قیمت بنزین و تورم بازار ناشی از آن است . فعالان بازار بورس می دانند که در اثر افزایش تورم سهام های بازار رشد خواهند کرد. به همین دلیل حجم معاملات نیز افزایش یافته است.

این مشاور مالی و سرمایه گذاری با اشاره به افزایش شاخص کل بورس گفت: شاخص کل بورس نخست تا 325 هزار واحد افزایش خواهد یافت، سپس به 342 هزار واحد و نهایتا به 352 هزار واحد خواهد رسید.

او با تاکید بر اینکه افزایش شاخص کل بازار بورس حباب نیست بیان کرد: گزارش های بنیادی بسیاری از شرکت های حاضر در بازار بورس در آبان ماه بسیار مثبت بوده و احتمال اینکه شرکت های برتر بورس به روند سودسازی خود ادامه دهند بسیار زیاد است.

سعیدیان افزود: با افزایش نرخ بنزین، نرخ تمام شده کالا و خدمات شرکت هایی که در بورس حضور دارند بالا خواهد رفت. بنابراین با توجه به تورم همگن شرکت ها افزایش نرخ محصول از محل تورم خواهند داشت واین امر به رشد قیمت سهام آنها منجر خواهد شد. برخی از شرکت های حاضر در بورس نیز به رشد قیمت سهام از محل تولید، فروش، سود و صورت مالی مناسب خواهند رسید.

او با تاکید بر اینکه رشد بورس نشاندهنده رشد اقتصادی نیست افزود:‌ رشد سهام های بورس بیانگر رشد نرخ تسعیر ارز هستند. به طور مثال در سال 96 نرخ تسعیر ارز در گزارش های شرکت ها ۳۶۰۰ و نهایتا ۴۰۰۰ تومان بود. پس از افزایش قیمت ارزها شرکت ها موظف شدند نرخ تسعیر ارز را تغییر دهند و برخی که ارز دولتی دریافت می کردند نرخ 4200 تومان و دیگر شرکت ها ارز نیمایی که ۸۰۰۰ تومان بود را درصورت های مالی خود درج کردند.

این مدرس دانشگاه بیان کرد: نرخ تسعیر ارز در صورت های مالی شرکت ها می بایست با نرخ روز بازار ارز همپوشانی شود به همین روی قیمت سهام شرکت ها نیز با رشد همراه شد.

او تاکید کرد: دلیل دوم افزایش قیمت سهام ها افزایش نرخ سود، قیمت کالاها و خدمات شرکت های فعال در بازار بورس است.

او گفت: پیش بینی می شود طی روزهای آینده نیز سرمایه های جدیدی وارد بازار بورس شود.