قصد ترامپ برای محروم کردن ایران از جام جهانی

ایران با تساوی ۲-۲ مقابل ازبکستان در ورزشگاه آزادی تهران، به عنوان ششمین تیم، جواز حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ را کسب کرد. ایران پس از ژاپن و نیوزیلند، یکی از نخستین کشورهایی است که از طریق مسیر معمول رقابت‌های انتخابی، حضور خود را در این رقابت جهانی قطعی کرده است؛ این در حالی است که سه کشور میزبان یعنی آمریکا، مکزیک و کانادا به طور خودکار واجد شرایط شده‌اند.

چالش حضور در خاک آمریکا؛ سایه سیاست بر ورزش

با این حال، روابط کنونی ایران با ایالات متحده، میزبان اصلی بخش بزرگی از بازی‌های جام جهانی، می‌تواند حضور هواداران و حتی به احتمال زیاد، بازیکنان و اعضای کادر فنی ایران را در خاک این کشور با دشواری، یا حتی در مواردی با موانع جدی مواجه کند.

در یادداشتی که پس از صدور فرمان اجرایی در تاریخ ۲۰ ژانویه منتشر شد، ایران در میان ۴۱ کشوری قرار دارد که دولت دونالد ترامپ برای شهروندان آن‌ها محدودیت‌های جزئی یا کامل در ورود به ایالات متحده در نظر گرفته است. در این میان، ایران به‌طور مشخص در فهرست ۱۰ کشوری قرار گرفته که شامل افغانستان، سوریه، کوبا و کره شمالی نیز می‌شوند و قرار است مشمول تعلیق کامل صدور ویزا شوند. این یادداشت خواستار افزایش بررسی‌های امنیتی برای اتباع کشورهایی شده بود که به‌عنوان تهدیدی برای امنیت ملی ایالات متحده شناخته می‌شوند. به نوشته گاردین، ایران همان‌طور که در ممنوعیت سفر سال ۲۰۱۷ دولت ترامپ علیه کشورهای عمدتاً مسلمان نیز گنجانده شده بود، در فهرست اخیر نیز قرار دارد.

رویای اپوزیسیون ضدایرانی محقق می‌شود؟!

درست ۳ سال پیش، همزمان با قطعی شدن حضور ایران در رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۲ اپوزیسیون خارج‌نشین پویش‌های بی‌سابقه‌ای را علیه تیم ملی راه‌اندازی کرد. رقابت‌های آن سال مصادف با ناآرامی‌های ۱۴۰۱ بود و همین، بستر را برای اپوزیسیون ضدایرانی مهیا‌تر کرد. عده‌ای ادعا می‌کردند که تیم ملی، تیم جمهوری اسلامی است و نه عده‌ای بازیکنان تیم ملی را کارگزاران نظام سیاسی ایران معرفی می‌کردند. همزمان با آنکه با تلاش رسانه‌‌های غیرایرانی فارسی‌زبان، این ایده به بخشی از مردم ایران سرایت کرده بود، تعدادی از چهره‌های رسانه‌ای منتسب به اپوزیسیون، در حال لابی سخت برای محروم کردن تیم ملی از حضور در جام جهانی بودند. با این حال، این تلاش هرگز جامه‌ی عمل نپوشید و حتی موفق به جلب نظر جامعه جهانی نیز نشد. این بار اما با وجود محدودیت‌های از پیش‌تعیین‌شده‌ی دولت ترامپ، به نظر می‌رسد که حضور ایران در جام جهانی، می‌تواند با موانع جدی روبه‌رو شود.

تنها یک مسیر برای بازی نکردن در خاک ایالات متحده

با وجود میزبانی مشترک جام جهانی ۲۰۲۶ توسط آمریکا، مکزیک و کانادا، به‌احتمال بسیار زیاد ایران بازی‌های خود را در خاک ایالات متحده برگزار خواهد کرد. در حال حاضر، تنها یک جایگاه در این تورنمنت — تیم سوم گروه A — این امکان را فراهم می‌کند که یک تیم غیرمیزبان بتواند هر سه دیدار مرحله گروهی خود را خارج از آمریکا انجام دهد. این تیم، تمامی بازی‌های گروهی‌اش را در مکزیک برگزار می‌کند و در دومین دیدار خود به مصاف تیم میزبان خواهد رفت. ایران تنها در صورتی می‌تواند در خاک ایالات متحده بازی نکند که موفق شود به‌عنوان صدرنشین گروه A صعود کند. در این صورت، بازی‌های بعدی خود را در مکزیک ادامه خواهد داد و تنها در مرحله یک‌چهارم نهایی به میامی می‌رود.

چهارمین صعود متوالی ایران به جام جهانی

نتیجه دیدار روز سه‌شنبه تضمین می‌کند که ایران در مرحله سوم مقدماتی آسیا، در جمع دو تیم برتر گروه A قرار می‌گیرد و به این ترتیب برای چهارمین دوره متوالی و هفتمین بار در تاریخ، راهی مرحله نهایی جام جهانی می‌شود. این موفقیت برای تیم ملی ایران دستاوردی مهم محسوب می‌شود. در این دیدار مهدی طارمی، لژیونر ایران در اینترمیلان، نقش کلیدی در موفقیت تیم ملی ایفا کرد و هر دو گل ایران را به ثمر رساند. با وجود این، عملکرد کلی ایران چندان درخشان نبود و خط دفاعی دو گل نسبتاً ساده از ازبکستان دریافت کرد. ازبک‌ها نیز این شانس را دارند که با پیروزی در یکی از دو دیدار باقی‌مانده‌شان، برای نخستین‌بار به مرحله نهایی جام جهانی صعود کنند.

صعود از مرحله گروهی؛ رؤیایی که هنوز محقق نشده

با این حال، تیم ملی ایران تاکنون هرگز موفق به صعود از مرحله گروهی جام جهانی نشده است. نزدیک‌ترین فرصت به این موفقیت در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه رقم خورد؛ جایی که تساوی ۱-۱ مقابل پرتغال در آخرین دیدار مرحله گروهی، مانع راه‌یابی ایران به مرحله یک‌هشتم نهایی شد. در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز ایران با شکست ۱-۰ برابر ایالات متحده از صعود بازماند، در حالی که تنها به یک تساوی نیاز داشت تا به مرحله حذفی برسد.