دو حادثه معدن در ۴۸ ساعت: این بار ایمن‌سازان قربانی شدند!

حادثه معدن روستای آهنگ در شهرستان بجستان زمانی رخ داد که نیرو‌های ایمنی در حال حرکت به سمت پناهگاه بودند. فرماندار این شهرستان در این باره گفت: «بامداد چهارشنبه حادثه‌ای ناگوار در معدن روستای آهنگ در شهرستان بجستان، منجر به فوت یکی از اعضای گروه ایمنی شد. این حادثه زمانی رخ داد که نیرو‌های ایمنی در حال حرکت به سمت پناهگاه بودند. این حادثه منجر به فوت نیروی ۴۶ ساله اهل تربت جام شد. دو نیروی دیگر این گروه نیز دچار مصدومیت‌های جزئی شده‌اند، که علت آن اصابت تراشه‌های ناشی از جدا شدن سنگ بوده است.»

خطای فردی و اشتباه محاسباتی

کمتر از ۴۸ ساعت قبل، ساعت ۳ و نیم بعد از ظهر دوشنبه ۱۸ فروردین، خبر گازگرفتگی و مرگ ۷ معدنچی در دامغان به هلال‌احمر و اورژانس اعلام شد. با گذشت چند ساعت سرانجام پیکر قربانیان حادثه بیرون کشیده شد و مرگ آنها بر اثر مسمومیت با گاز تأیید شد. گازگرفتگی با گاز متان و کمبود اکسیژن موجب مرگ ۷ کارگر شد که ۳ نفر از آنها اتباع افغانستان بودند. رئیس‌جمهور و وزرای صمت و کار دستور رسیدگی فوری و بررسی ابعاد حادثه را صادر کردند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که کارگران وارد تونلی غیرفعال و بدون اکسیژن شده بودند؛ برخی به داخل گودال ۲۰ متری سقوط کرده و جان باختند. معدن دارای مجوز بوده، اما فعالیت آن به دلیل سرمای زمستانی متوقف شده بود و این حادثه در اولین روز کاری پس از توقف رخ داد. پرونده قضایی تشکیل شده و معدن تا اطلاع ثانوی تعطیل است. اسامی قربانیان اعلام شده و بررسی نهایی علت حادثه در حال انجام است. استاندار سمنان با بیان اینکه معدن میهماندویه دامغان دارای مجوز و بهره‌بردار آن بخش خصوصی است، گفته است که خطای فردی و اشتباه محاسباتی علت اولیه وقوع حادثه گزارش شد.

فاصله از استاندارد‌ها

حادثه تلخ معدن روستای آهنگ در شهرستان بجستان یادآوری کرد که نیروی ایمنی، پیش از هر چیز باید از ایمنی خود اطمینان داشته باشد. این اصل یکی از پایه‌ای‌ترین مبانی در مدیریت ایمنی صنعتی است چرا که اگر تیمی که وظیفه‌اش تضمین امنیت دیگران است، نتواند امنیت خود را حفظ کند. خود قربانی شرایط ناایمن می‌شود. در این حادثه، سه نفر از اعضای تیم ایمنی در حال ایمن‌سازی دیواره‌های معدن بودند که با قطع ناگهانی برق مواجه شدند. آنها به‌درستی تصمیم گرفتند به سمت پناهگاه حرکت کنند، اما وضعیت استحکام سازه باعث شد قطعه سنگی از نیم‌طبقه بالایی معدن جدا شود و به سر یکی از نیرو‌ها برخورد کند. این حادثه نشان می‌دهد که در معادن کشور، زیرساخت‌های ایمنی اضطراری و آموزش واکنش در شرایط بحرانی هنوز از استاندارد‌های لازم فاصله دارند. نیرو‌های ایمنی باید در صف اول حفاظت از جان کارگران قرار گیرند، نباید خود در شرایط ناامن و بدون تجهیزات کافی فعالیت کنند. در واقع، نخستین شرط اجرای مأموریت ایمنی، ایمن بودن نیروی ایمنی است.