متجاوز سریالی تهران و خطری که در «دیوار» در کمین است!

شنبه ۲۳ فروردین‌ماه پلیس آگاهی تهران بزرگ، از دستگیری متجاوزی خبر داد که اطراف بوستان چیتگر به ۲۳ نفر تجاوز کرده بود. به گفته سرهنگ مرتضی نثاری -معاون مبارزه با جرایم جنایی پلیس اگاهی تهران بزرگ- اوایل اسفند ۱۴۰۳ پرونده‌ی یک شکایت و دادخواهی خانمی مربوط به تجاوز از دادگاه کیفری شماره یک، به پلیس آگاهی فرستاده شده است.

زن که از طریق نظافت منزل امرار معاش می‌کند، در سایت دیوار یک آگهی کار در منزل می‌بیند و تماس می‌گیرد. مرد جوان از او می‌خواهد تا نزدیکی متروی چیتگر برود و آن‌جا به بهانه‌ی بدمسیر بودن محل خانه‌اش، زن را سوار موتور می‌کند. او به پلیس گفته است: هوا تاریک شده بود و متوجه شدم که مسیر را به سمیت اتوبان کج کرد، داد زدم و خواستم موتور را نگه دارد،‌ گوش نداد، خودم را از موتور پایین انداختم و خواستم فرار کنم ولی مرا گرفت و کتک زد، روی زمین کشید و از مسیر دور کرد و...

سرهنگ مرتضی نثاری به خبرنگاران گفت:‌ ماموران ما در اداره ۱۶ پلیس آگاهی، اواسط اسفندماه موفق شدند متهم را که سابقه کیفری هم دارد، پیدا کنند. متهم قصد فرار داشت و پس از تعقیب و گریز به ضرب گلوله متوقف و دستگیر شد. متهم در بازجویی‌ها به تجاوز به ۲۲ زن با استفاده از آگهی سایت دیوار اعتراف کرد. پلیس احتمال می‌دهد تعداد قربانیان بیشتر باشد و به همین دلیل اسم و تصویر او را منتشر کرده است.

چرا کلاهبرداری از طریق سایت دیوار راحت است؟

کلاهبرداری و ارتکاب جرم از طریق آگهی‌های سایت دیوار سابقه‌ی طولانی دارد و ظاهرا با افزایش میزان دسترسی‌ باید منتظر افزایش تعداد و تنوع موارد باشیم. طبیعتا نمی‌توان پلتفرم دیوار را علت قانون‌شکنی و کلاهبرداری دانست ولی بدون شک بستری ایجاد شده که از فضاهای قدیمی آگهی مانند روزنامه و مجله‌ها کارآمدتر است.

یک تفاوت مهم ثبت آگهی در دیوار، شیپور و سایر سکوها و نرم‌افزارهای اینترنتی، پنهان ماندن کامل هویت آگهی‌دهنده است و همین مسئله شرایط را برای انواع کلاه‌برداری و حتی ارتکاب جرم از این طریق هموار و ساده کرده است.

تنها اطلاعاتی که از آگهی‌دهنده ثبت می‌شود شماره تلفن و کد ملی است که امکان صحت‌سنجی ندارند. اگر کسی بخواهد از طریق دیوار کلاهبرداری کند، به راحتی می‌تواند با شماره‌های مختلف وارد شود بدون این‌که نگران ردیابی خود باشد.

این مورد خاص و آگهی استخدام نظافتچی هیچ تفاوتی با ثبت آگهی برای فروش وسایل دست دوم ندارد، حتی بدون ثبت شماره کد ملی درخواست استخدام نظافتچی خانم یا آقا داد، بدون آن‌که نشانی، نام و نام خانوادگی، چهره و مشخصات آگهی‌دهنده معلوم شود. برای سنجیدن این موضوع، ثبت یک آگهی استخدام نظافتچی در دیوار را آغاز کردیم که در بخش پرداخت هزینه متوقف ماند و همچنین برای ارائه خدمات به عنوان نظافتچی نیز صحت‌سنجی وجود ندارد.

مشخص نبودن هویت افراد استفاده کننده از انواع نرم‌افزارها و سکوهای خدماتی مانند دیوار، اسنپ، تپسی، با سلام و... عجیب نیست و کاربران به راحتی می‌توانند چندین حساب با شماره‌های مختلف در این فضاها داشته باشند. تعداد کلاه‌برداری و سوءاستفاده از دیوار به دلیل ویژگی‌ها و کاربردهای متنوعش، خیلی بیشتر بوده است ولی هنوز هیچ روش و ساز و کار موثری برای سنجش آگهی‌ها، هویت‌سنجی کاربران و کاهش احتمال سوءاستفاده و کلاهبرداری به این نرم‌افزار اضافه نشده است.

چالش بزرگ ایران در حفظ داده‌های اینترنتی

در طول چند سال اخیر تعداد زیادی از سایت‌ها و سکوهای اینترنتی ایرانی هک و اطلاعات هویتی میلیون‌ها نفر از کاربران به سرقت رفته است. هک سایت‌ها و سکوها و نفوذ به سرورها، اتفاقی نادر یا مختص ایران نیست ولی شمار آن در کشور ما بسیار بالا رفته است.

آخرین مورد هک بانک سپه، نفوذ هکرها به مرکز دادهای‌ بانک و برداشت کامل اطلاعات هویتی ۴۲ نفر صاحبان حساب در این بانک بود. هک اسنپ‌فود و هک تپسی دو مورد دیگر پیش از این بودند و به تازگی هم خبر هک و برداشت اطلاعات ۳۰ میلیون سیمکارت همراه اول منتشر شد.

مجموعه اسنپ حاضر شد هزینه اطلاعات را بپردازد و از فروش آن در فضای مجرمانه وب جهانی جلوگیری کند ولی مدیران بانک سپه ترجیح دادند با هکرها معامله نکنند و آن‌ها هنوز منتشر یک مشتری خوب هستند.

هشدار به مشتریان بانک سپه: هکرها این‌طور حسابتان را خالی می‌کنند

پیش از این نیز سایت تعداد زیادی از سایت‌های دولتی مانند ثبت احوال، دانشگاه آزاد و... هک شده بود. بنابراین اگر سایت دیوار به سرورهای مجهزتری وصل شود و اطلاعات بیشتری از کاربران جمع‌آوری کند، نگرانی از هک و نشر اطلاعات هویتی نیز وجود خواهد داشت.

در مجموع به نظر می‌رسد خیز ایران به سمت الکترونیکی و دیجیتال شدن، پیش از ایجاد زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری بوده است. باید دید کشورهای پیشرفته از چه ساز و کار و روشی برای پیشگیری از چنین کلاهبرداری‌ها و جرم‌هایی استفاده می‌کنند و سریع‌تر سراغ آن رفت تا مردم بیش از این در خطر قرار نگیرند.